Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Osasuna eta psikologia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Doktore-tesi batek dio hamar haurretik hiruk tratu txar emozionalak jasaten dituztela

Tratu txar horiek gizartearen maila guztietan gertatzen dira, baina klase ertainetan eragin handiagoa dute.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Ostirala, 2003ko maiatzaren 02a

Hamar haurretik hiruk, gutxi gorabehera, tratu txar emozionalak pairatzen dituzte, itxuraz arazorik ez izan arren, Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU) defendatu berri duen Jesús Jiménez Jarauta psikoterapeutaren “Sistema esleitu eta sintomatologia depresiboa tratu txarren aurrekariak dituzten adingabe instituzionalizatuetan” doktore-tesiaren arabera.

Tratu txar fisikoak jasan eta erakunde batean hartu dituzten haurren arrazoibidea aztertzen du lan honek. Metodologia zientifikoaren arabera, haur horien emaitzak arazo horiek ez dituzten eta egoera normalean bizi diren familietakoak diren beste batzuekin alderatu behar dira. Eta puntu horretan sortu zen sorpresa, azken talde horretako haurren % 33k tratu txar fisikoak jasan zituzten haurren arrazoibide bera baitzuten. Eta hori beren familietan tratu txar psikologikoren bat jasaten zutelako.

“Tratu txar psikologikoa oso arazo handia da, eta ez da ia hitz egiten ebidentzia fisikorik ez dagoelako, eta gure garaiari dagokio”, azaldu du Jesús Jimenezek. “Une honetan, kulturak ez du zilegi seme-alabak itsastea. Horrela tratu txar emozionalera pasatzen da, non gurasoek hizkuntza erabiltzen baitute arma kaltegarri gisa eta arazo afektibo ikaragarriak sortzen baitituzte”, dio.

Tesia egiteko, Jiménez Jarautak batez beste 12 urteko 480 haur ikasi zituen. Horietatik 135 tratu txar fisikoak jasan zituzten eta erakunde batean bizi ziren. Gainerako 248ak familiekin bizi ziren. Horietatik 33 inguru soziokultural baxukoak ziren, instituzionalizatutako haurren antzekoak, eta 212 klase ertaineko familietakoak. Bi kasuetan, familiak “neurrigabeak edo axolagabeak” ziren, seme-alabak eskolatuta zituztenak, eta bi kasuetan haurrak zeuden, fisikoki gaizki tratatutako haur baten pentsamoldearekin.

Tratu txar emozionalaren ezaugarrietako bat da gizarteko maila guztietan gertatzen dela, agian klase ertainetan edo aberatsetan eragin handiagoa izanda ere, non tratu txar fisikoen aurkako presio handiagoa dagoen eta hizkuntza menderatzeak arma kaltegarri bihur dezakeen.

Autokontzeptu negatiboa

Doktoretza-tesian lortutako datuak berretsi egin ditu Jesús Jiménezen psikologo gisa izandako eguneroko esperientziak. “Gero eta haur tristeen kasu gehiago ikusten ditugu. Lehengoan, aitak bi hilabete zeramatzala hitz egin gabe, azken ebaluazioaren ondoren. Hau tratu txar emozionala da”. Tratu txar afektiboak jasaten dituzten haurrek esleipen sistema bat garatzen dute, tratu txar fisikoak jasan dituzten haurren antzera gertatzen zaiena aztertzeko modu bat. Norberaren autokontzeptu negatiboa eratzen duela pentsatzeko modu bat da, eta autoestimu baxua eta depresioa ere sortzen ditu.

Horren ondoren, adituek ikasitako defentsa-gabezia esaten diote. “Autoestimua suntsitzeko gurasoen sistema horren bidez, haurra ez da gai bere bizitza gobernatzeko. Jarduera edo proiektuei ekiteko inpotentzia sentimenduak garatzen ditu, eta ekintzen emaitzak zorigaitzari, zorte onari edo txarrari egozten dizkio”, dio adituak.

Eskola-porrotaren indizeak handiak dira. “Haur horiek ez dituzte beren emaitzak azaltzen esfortzurik ezagatik, baizik eta zorte txarragatik edo ezintasunagatik. Pozoi izugarria da, porroterako mekanismoak jarrita edukitzea baita”, dio Jiménez Jarautak. Haur horien motibazioa oso ahula da, ez baitute beren gaitasunetan konfiantzarik. Oso haur desarmatuak dira, ikasketari aurre egiteko. “Ikasteko eta bizitzan edozein lorpen egiteko zailtasun handia dute”, gaineratu du.

Abusu psikologikoaren ondoriozko arazoak jokabide oldarkorren bidez edo gatazkak barneratuz ager daitezke. Lehenak haur gatazkatsuak izango lirateke, eta bigarrenak, berriz, haurrak.

Niaren luzapena

Baina, zer bihur dezake aita edo ama tratu txar emozional? Tesiaren autorearen aburuz, “semeak eragiten duen estresak frustrazio asko sor ditzake, gurasoek digeritzen edo lantzen ez dituztenak. Askok itxaropen batzuk sortu dituzte semeari buruz, eta horrek bere niaren luzapena bihurtzen du”.

Semearen nortasuna ez ezagutzea tratu txarren modu bat da. Beste bat eman dezakeena baino gehiago eskatzea litzateke. Horrelako kasuetan ohikoa izaten da, halaber, gurasoen umore txarra haurrarengan deskargatzea, errudun sentitzen den arte. Adituek kasu nahiko ohikoak ere sartzen dituzte, hala nola “gure gustuko karrera azter dezan nahi izatea”.

Haurren beste tratu txar bat bikoteko bi kideen arteko etengabeko indarkeria fisikoa edo hitzezkoa da. “Tratu txar fisikoak bezain ondorio kaltegarria dela egiaztatu da. Etxean indarkeria jasaten duten haurrek tratu txar emozionalak jasateko beste haurrek duten probabilitatea halako bi dute”, adierazi du Jiménez Jarautak. Jarrera suntsitzaile horretan erortzen diren gurasoek nortasun nartzisista dute, eta bere nia luzatu nahi dute. “Beren zailtasun pertsonalak eta frustrazioak berrikusi beharko lituzkete seme-alabengan ez proiektatzeko”, dio.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak