Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Osasuna eta psikologia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

EBk zura tratatzeko kreosotaren erabilera mugatzen du, osasunerako dituen arriskuengatik

Araudi berri batek debekatu egiten du substantzia hori erabiltzea eraikinen barruan eta haurrentzako instalazioetan.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Asteazkena, 2004ko urtarrilaren 14a

Abenduaren 31n, EBko zuzentarau berri bat jarri zen indarrean Espainian. Zuzentarau horrek zuraren tratamendua kreosotaren zuhaixka-erretxinarekin mugatzen du, material horrek osasunerako arriskuak eta substantzia kimikoekin nahastean kutsatzeko ahalmen handia dituela egiaztatu ondoren. Azken urteetan, hiriko parke eta lorategiek, itsasertzeko pasealekuek, hondartza batzuetara sartzeko arrapalek eta hiri-altzarietako beste elementu batzuek zutoin elektrikoetatik eta trenbideko trabesetatik datozen zurak erabili dituzte elementu funtzional edo apaingarri gisa.

Erabilera hori, printzipioz, positiboa da, zur zaharra birziklatzen zelako, nahiz eta Europako Batasunak (EB) egindako zenbait ikerketa zientifikok frogatu duten aprobetxamendu horrek ingurumen-arriskuak eta giza osasunerako arriskuak dituela. Egurra, ikatza edo kreosotaren zuhaixkaren erretxina erretzean sortzen diren konposatu kimikoen multzoa kreosotaz iragazgaiztu ziren zurak. Kreosotak ematen dio izena.

Kreosotarekin zuzenean ukitzeak pertsonengan izan ditzakeen ondorioak, besteak beste, oka egitea, begiak eta mukosak narritatzea eta, kontaktua luzea denean, azaleko minbizia garatzea izan daitezke. EBko Toxikologia, Ekotoxikologia eta Ingurumen Batzordeak duela gutxi aurkeztu ditu gai horiekin tratatutako produktuek minbizia sortzeko duten arriskuaren aurrean kreosotak duen arriskuaren gaineko iritzia babesten duten zenbait azterlan.

Gainera, kreosotaren osagaietako batzuk erraz degradatzen ez direnez, ingurumenarentzat kaltegarritzat jotzen dira, ekotoxikotasun- eta kutsadura-arazoak eragin baititzakete. Harrikatz-mundrunaren kreosotak uretan askatzen du, batez ere zuraren tratamendurako erabilera industrialean. Disolbatzen ez diren osagai batzuk leku berean geratzen dira, mundrunaren antzeko masa gisa, eta osagai disolbatzen direnak, berriz, zoruan zehar lur azpiko uretara mugi daitezke, eta handik urte batzuetara degradatzen dira.

EBren arau berriak kreosotaren erabilera mugatzen du zuraren tratamenduan eta kreosotatze bidez iragazkortzen den zuraren komertzializazioan. Ordena horrek debekatu egiten du kreosataz tratatutako zurak erabiltzea “biztanleriarekin harreman zuzena duen edozein obratan”; beraz, debekatuta dago egur hori erabiltzea ez bakarrik eraikinen barrualdeetan, baita haurrentzako jolas-instalazioetan, parkeetan, lorategietan eta aire zabaleko aisialdiko beste leku batzuetan ere, baldin eta azala maiz ukitzeko arriskua badago. Hala ere, paradoxikoki, aginduak ez du atzeraeraginik, eta ez dio eragiten kreosataz tratatutako zurari, ez eta 2003ko abenduaren 31 baino lehen egindako obrei ere.

Arautegiak, ordea, erabilera industrial eta profesionaletarako zurezko kreosota erabiltzeko aukera ematen du (adibidez, trenbideetako trabesak, argi elektrikoko zutoinak, telefono-zutoinak, dikeak eta nabigazio-bideak), baina soilik bentzopirenoa eta fenolak baldin baditu zuzentarauan finkatutako kontzentraziotik beheiti.

Uzteko joera

Espainiako egungo joeraren arabera, kreosotatua egurraren babesle gisa abandonatu egiten da, beste herrialde batzuetan gertatu den bezala (70eko hamarkadatik aurrera ez da landare berririk jarri). 1990az geroztik, substantzia horrek pixkanaka beste babesle batzuk, hidrosolubleak edo organikoak, erabiltzen hasi da.

Gaur egun, Espainian, zutoinak, trabesak eta hesolak tratatzeko kreosotatzeko zazpi instalazio baino ez dabiltza. Bestalde, martxan dauden hidrodisolbagarrien kopurua 34 da; horietatik 15ek, batez ere, zur biribila tratatzen dute hesola eta hiri-altzarietarako, eta gainerakoek zura tratatzen dute, zurgintzan eta eraikuntzan hainbat erabileratarako. Zurgintzan, eraikuntzan edo beste erabilera batzuetan zura inpregnatzen duten 69 instalazio organiko ere badaude.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak