Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Glutenarekiko intolerantzia murriztea

Europako ikerketa batek gaixotasun zeliakoa prebenitzeko modua aztertzen du, bi milioi europar baino gehiagori eragiten diena.
Egilea: Montse Arboix 2008-ko urtarrilak 25
Img nenecomiendo
Imagen: Britta Kuhnen

Europako bederatzi herrialdetako adituek indarrak batu dituzte, haurtxoen ahoko immunizazioaren bidez gaixotasun zeliakoaren garapena nola moteldu jakiteko. Gaixotasun kroniko hori, Europako dietako proteina ohikoenekiko hipersentsibilitateak eragindakoa (glutena, esaterako), Europako Batasuneko elikadura-intolerantzia ohikoena da. Eta oraindik ezagutzen ez diren arren haien agerpenean esku hartzen duten geneak, guraso bat intolerantea bada, ondorengoek ere jasateko aukera %10 eta %50 ingurukoa da.

Elikagai baten kantitate minimoak emanez substantzia horri erantzuten ez ikasteko gai den hipotesiarekin, ‘Prevent Celiac Disease’ (PreventCD) proiektu europarra sortu da. Desentsibilizazio-prozesu hori 2006ko Suediako azterlan batean oinarritzen da, eta ‘Archives of Children’ aldizkarian argitaratu zen. Azterlan horren arabera, edoskitzaroan glutena sartuz gero, zeliakia izateko arriskua %50 murriztuko litzateke. Era berean, JAMA Journal of the American Medical Association’ aldizkarian argitaratutako beste azterlan baten arabera, proteina sartzeko momenturik onena lau eta sei hilabete bitartekoa da. Hala ere, oraindik ez dago ebidentzia zientifikorik familia zeliakoen haurretan.

Prebentiboa CDa

Hori dela eta, PreventCDk, 2007an hasitako Europako proiektu multizentrikoak, historia dietetikoak gaixotasun zeliakoaren prebentzioan duen eragina aztertu nahi du, eta, horretarako, glutenarekiko tolerantzia eragin nahi du patologiarako joera genetikoa duten haurrengan. Berriki egindako ikerketen arabera, lau hilabetetik aurrera gluten kantitate txikiak eritasuna garatzeko arriskua duten bularreko haurretan sartuz gero, guraso edo anai-arrebetako batzuk diagnostikatuta badaude, eritasun zeliakoa ager ez daiteke.

Edoskitzaroan haurraren dietan glutena modu kontrolatuan sartuz gero, zeliakia prebenitu ahal izango litzateke

Proiektuak bi azterlan ditu: bata, Suedian egingo den populaziokoa, eta, bestea, familiakoa. Suedian oso ondo ezagutzen dute zeliako gaixotasuna. 1985etik 1987ra bitartean ‘epidemia’ izan zuten, eta lau aldiz eragin handiagoa, haurrentzako elikagaien fabrikatzaileek proteina horren gehiegizko kantitateak sartu zituztelako prestakinetan. Hala ere, Suediako kontrol eta erregistro kliniko zehatzek haurren adinarekin lotutako kopuru kaltegarriak zehazteko balio izan zuten.

Familia ikasketetarako, 1.000 haur inguruk parte hartuko dutela aurreikusten baita, ahal direnen eta haien amen jarraipena eginen da bizitzako lehen hiru urteetan. Azterketaren emaitzak espero direnak badira, espezialistek gaixotasunaren lehen mailako prebentzioari buruzko gidak egingo dituzte, baina ez dakigu noraino iristen diren. Europako herrialde batzuetako datuen arabera, haurren kopuruak %0,03tik %1era aldatzen dira. Hori dela eta, EBk hiru milioi euro baino gehiagoko partida jarri du proiektuan.

Amagandiko edoskitzea

Adituek adierazi dutenez, amagandiko edoskitzearekin batera glutena sartzen bada, sistema immuneari ‘erakutsi’ ahal izango zaio, aurrerago eritasuna gara ez dezan, txertoen antzeko funtzionamenduarekin. Espainiako estudioan 260 haur arriskugarrik hartuko dute parte Valentziako La Fe, Madrilgo La Paz eta Sant Joan de Reus Unibertsitate Ospitalean. Proba genetikoen bidez, zeliakoen% 95ek DG2 edo DQ8 duten zehaztuko da.

Proiektuaren beste helburu bat da aztertzea zer adin dagoen proteina sartzeko, zer kantitate sartzen den eta zenbat edoskitze denbora. Ebidentzia zientifikoen arabera, amagandiko edoskitzearen iraupena eritasuna garatzeko arrisku txikiagoarekin lotuta dago, amaren linfozitoen kargaren ondorioz, eta horrek haurrarengan babes-efektua eragingo luke.

GLUTENIK GABEKO ETIKETA

Img eti1 Ogia, pastelak, galletak, pastak, esneak edo zerealez egindako edari hartzituak (adibidez, garagardoa) dira glutena duten elikagaietako batzuk. Beste batzuek, hala nola hestebeteek, gozokiek, haragi-kontserbek edo txokolate-suzedaneoek, glutena izan dezakete. 'Irina', 'zerealak', 'fekula', 'semola', 'landare-proteina', 'legamia' edo 'malta' hitzek elikagaien etiketan agertu beharko lukete. Hala ere, glutena jasan dezakeen kontsumitzaileak ez du beti informazio egokiena jasotzen. Hain zuzen ere, zeliakoen zailtasun nagusietako bat glutenik ez duten elikagaiak zein diren identifikatzea da.

Informazio hori eskura izateak, adibidez, substantziaren gutxieneko kantitate segurua ezartzea erraztuko luke. Kontuan hartu behar da, hala ere, laboreen arteko kutsadura gurutzatua dela eta, arriskua egon daitekeela glutenik gabeko zenbait zerealekin. Madrilgo Zeliakoen Erakundearen arabera, egunean 50-100 mg gluten hartzea toxikoa izan liteke substantzia horren eraginpean dauden pertsonentzat, eta muga maximo bat ezartzen du: 20-30 ppm gluten egunean.

Etiketan informazio hori zenbat eta gardenagoa eta osoagoa izan, orduan eta babes handiagoa eskainiko zaie glutenarekiko intolerantzia duten pertsonei. Aspalditik ari dira horretan elikagaien sektoreko administrazioak eta enpresak. Ildo horretatik, Espainiako Osasun eta Kontsumo Ministerioak, epe laburrean, arau berri bat onartuko du, Espainian saltzen diren elikagai guztien etiketek glutenaren gehienezko muga gainditzen ote duten ohartarazteko. Hori egiten duen elikagaiak etiketan zehaztuta eraman beharko du.