Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Azterketa baten arabera, haurrek probabilitate handiagoa dute garuneko erasoa jasateko.

Arraza beltzekoek joera handiagoa dute, eta hispanoek gutxien.
Egilea: EROSKI Consumer 2003-ko abuztuak 1

Haurrek edozein motatako apoplexia izateko arriskua neskek baino %28 handiagoa da, “Neurology” aldizkariaren azken zenbakian argitaratutako azterlan baten emaitzen arabera. Neurologia Akademia Amerikarraren adierazpen-organoa da aldizkari hori. Apoplexia (edo garuneko hodietako istripua) garunaren zati batek odol-fluxua bat-batean gutxitzen edo eteten duenean jasaten duen lesioa da. “Helduen apoplexia oso ikasita dago, baina gutxi dakigu haurren istripuari buruz”, dio Heather Jk. Fullerton, Kaliforniako Unibertsitateko neurologo pediatra eta ikerketa honen egileetako bat.

Hamar urtean, Kaliforniako ospitaleetan 2.278 haur apoplexia onartu dira. Hilabete eta 19 urte bitarteko haurren %51k eta %49k osatzen zuten lagina.

Kasuen %51n, garuneko tronbosi baten ondorioz, apoplexia mota arruntena sartu zen: burmuina ureztatzea eragozten duen odol-koagulua eratzea. Gainerako kasuak garuneko odoljario moten ondorio ziren. Hori gertatzen da basoren bat hausten denean eta odolak inguruko ehunak inbaditzen dituenean. Odoljario horren eragileak hipertentsio arteriala (txikia haurrengan) edo jaiotzetik dauden akats baskularrak izaten dira.

Arrazen arteko desberdintasunak

Ikerketak, besteak beste, urteko apoplexia-indizea markatzeko balio izan du, 100.000 haur bakoitzeko 2,3 kasu. Baina azterlanean arrazen artean ere alde handiak daude. Hala, arraza beltzeko haurrek edozein motatako apoplexia izateko aukera bikoitza baino gehiago dute; hispanoek, berriz, probabilitate txikiena dute. Batez bestekoen artean asiarrak eta zuriak daude, antzeko arrisku mailarekin.

Halaber, azterketak erakusten du garun-hodietako arazoen %7 inguru anemia zelularrarekin bat datozela. Anemia horrek globulu gorriei eragiten die odolean, eta apoplexiaren arrazoi nagusietako bat da. Hori baliagarria izan liteke koloretako haurren arrisku handiagoa azaltzeko, izan ere, kasu horietan, garun-hodietako gertaerak eta zelula-anemia %38ra iristen dira.

Hala ere, anemia mota hori ez dagoenean, kolorezko adin txikikoek apoplexia izateko joera handiagoa dute, eta horregatik beste arrazoi batzuk bilatu behar dira. “Zelula-anemiak ez du erabat azaltzen zergatik jasaten dituzten gehiago haur beltzek gertaera horiek”, esan du Fullertonek, eta ikertzen jarraitzeko beharra azpimarratzen du.

Beste ondorio bat da hilabete eta urtebete bitarteko haurrak direla arrisku handiena dutenak, hots, krisi iskemikoa edo garuneko hemorragia izateko arriskua dutenak.

Arrisku ezezagunak

Helduen apoplexia aztertu zuten aldez aurreko zenbait azterlanek jada jakin zuten gizonek aukera gehiago dutela gertaera hori jasateko. Era berean, jadanik aztertu zen arraza beltzeko helduek horrelako arazoak izateko joera zutela. Orain arte, aurkikuntza horien arrazoia arrisku-faktore gehiago izatea izan da (diabetesa, hipertentsioa, tabakoarekiko mendekotasuna), baina “Neurology”-n argitaratutako ikerketak beste arrazoi batzuk egon behar dutela pentsatzera bultzatzen ditu adituak, arrisku-faktore horiek ez baitira ohikoak haurrengan.

Fullertonen arabera, zientziaren etorkizuneko misioa da “hurrengo azterketek arrisku-faktore ezezagunetan sakondu behar dute, hala nola, aurrejoera genetikoa edo identifikatu gabeko ingurumen-arriskuak, haurrek apoplexiak izatea eragiten baitute”.