Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Osasuna eta psikologia > Osasun-arazoak

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Idorreria kronikoa adinean

Arazo horrek 65 urtetik gorakoen %50i eragiten dio gutxi gorabehera, eta askotan ez du merezi duen arreta jasotzen.

  • Egilea: Argitaratze-dataren
  • arabera: Asteartea, 2007ko otsailaren 27a
img_estr_portada

Idorreria ez da gaixotasuna, sintoma bat da. Espainiako populazioaren digestio-arazorik ohikoena da, eta 65 urtetik gorakoei eragiten die nabarmen. Baina gutxi dira espezialistarengana joaten direnak eta gehienetan automedikatu egiten dira. Datuek adierazten dute laxanteak, azido azetilsalizilikoarekin batera, Espainiako herritarrek gehien kontsumitzen dituzten botikak direla. Eta azken ikerketen arabera, ukituen ehuneko handi bat ez dago oso pozik eskura dauden irtenbide gutxi daudelako eta eraginkortasun eskasa dutelako.

Praktika klinikoan idorreria kronikoa bi arrazoibideren arabera definitzen da: kaka astean hiru kaka baino gutxiagokoa izatea edo kaka gehiegi egitea, kasuen %25ean baino gehiagotan. Paziente batzuek ebakuazio-sentsazio osatu gabea adierazten dute. Jende askori eragiten badio ere, eta batez ere hirugarren adinekoei, garrantzi gutxi ematen zaio eta ez da behar adina joaten kontsultara. Hori dela eta, automedikazioa dela eta, datu epidemiologikoek ez dute inoiz egiazki islatzen arazoaren norainokoa.

Jende askok autokontsumora jotzen du eta laxanteak neurriz kanpo erabiltzera ere iristen da. Datuek erakusten dutenez, 65 urtetik gorakoen %30 eta %50 artean maiz edo noizean behin hartzen dituzte. Adituek diotenez, elikatzeko, likidoak hartzeko eta ariketa fisikoa egiteko ohiturak aldatzen hasi behar da, eta, emaitza onik ematen ez badu, espezialistak esango du laxanteak denbora mugatu batez erabili behar diren. Sendagai horiek gehiegi erabiltzeak mendekotasuna sor dezake, zenbait mantenugairen asimilazioan interferentziak eragin ditzake eta kolonak hartzeko duen gaitasuna oztopatu.

Berdinak diferentziekin

Zahartzaroan, organismoak aldaketak izaten ditu heste-traktuan, eta aldaketak eragin ditzake. Heste meharreko mugikortasuna (digestio-hodian gertatzen diren muskulu-uzkurdura antolatuak) eta peristaltismoa (jakiak digestio-aparatuaren bidez mugiarazten dituen funtzio automatikoa) gutxitu egiten dira adinarekin. Baina ez da ile kopurua soilik murrizten, ukitu gabe daudenen funtzionaltasuna ere murrizten da. Alterazio horren ondorioz, koipeak, karbohidratoak, bitaminak eta mineralak (kaltzioa eta magnesioa, esaterako), pobrea izateaz gain, motela da. Gainera, heste lodierako odol-fluxua ere murriztu egiten da, eta, horregatik, heste-zati horren mugikortasuna eta peristaltismoa murriztu egiten dira.

Laxanteak gehiegi erabiltzeak mendekotasuna sor dezake, zenbait mantenugairen asimilazioan interferitu dezake eta kolonak uzkurtzeko duen gaitasuna oztopatu.

Era berean, kaka egiteko neurona-pultsuaren seinaleak intentsitatea galtzen du eta uzki-esfinterrak tonua galtzen du. Faktore horien baturak, sendagaiekin, deshidratazioarekin eta zuntz gutxiko eta zuntz gutxiko dieta batekin batera, idorreria eragiten du, baita gorotz-talka ere. Adineko pazienteen balorazioa zaildu egin daiteke, sintomak alfer hutsak izaten baitira eta patologia kroniko bat baino gehiago izan baititzakete, hala nola apendizitisa, behazun-harriak edo abdomen akutua.

Laxanteei buruzko datu berriak

Libragarrien funtzioa hestea hustea da, eta batzuek, gainera, libratzeko erritmoa erregulatzea. Egoera jakin batzuetan eta medikuak aginduta erabili behar dira, konplikazioak sor baititzakete. Libragarriek dituzten eszipienteekiko hipersentikortasuna, giltzurruneko, bihotzeko edo gibeleko gutxiegitasuna, hesteetako mukosa xurgatzeko alterazioak edo kimioterapia-tratamenduak direla medio, konplikazio-arriskua areagotu egin daiteke. Libragarri guztiak kontraindikatuta daude diagnostikatu gabeko heste-buxadura edo -sintomatologia izanez gero (mina, gorakoak edo goragalea izanez gero), baita hestegorriko, piloroko edo ileoko estenosietan ere, digestio-hodian buxadura eragin baitezakete.

2007. urtearen hasieran Alimentary Pharmacology and Therapeutics-en argitaratu berri den azterlan batek, Alabamako Unibertsitateko (AEB) Gastroenterologia zerbitzuan egina, 3350 polietilenglikolaren segurtasuna erakusten du. Polietilenglikola hori noizbehinkako idorrerian erabili ohi da, urtebeteko tratamenduetan. 311 gaixok osatzen zuten lagina (117 ziren 65 urtetik gorakoak), eta epe luzeko albo-ondorioak arazo gastrointestinal moderatuetan laburbiltzen ziren: beherakoak, flatulentziak eta goragaleak. Ez zen aldaketa nabarmenik hauteman odoleko elektrolitikoetan, batez ere adineko pazienteetan, ez eta sendagaiarekiko tolerantziarik ere (ez zen gehiago erabili behar efektu bera lortzeko).

Aldi bereko beste bi azterlanetan emaitza osoak aurtengo martxoan argitaratuko dira The Canadian Journal of Gastroenterology eta Alimentary Pharmacology and Therapeutics enpresetan, idorreria kronikoa oso arazo arrunta dela herritar guztientzat, eta sintomak sarritan larriak eta oso gogaikarriak direla ondorioztatu da, eta horrek eragin handia duela ukituen eguneroko bizitzan. Kanadako azterketan, gainera, gaixoen %75 ez dago gustura tratamendurako ohiko aukerekin, ez baitira eraginkorrak arazoa konpontzeko.

OZTOPATZEN DUTEN BOTIKAK

Munduko Osasun Erakundearen (OME) datuen arabera, adinekoen %65ek eta %90ek sendagairen bat hartzen dute. Farmako asko preskribatzen dira normalean, eta ondorio sekundario gisa idorreria eragin dezakete adineko pertsonengan. Kalkuluen arabera, 65 urtetik gorakoen ia %50ek du arazo hori. Idorreria eragiten duten botikak askotarikoak eta oso ugariak dira, erabilera arruntekoak barne. Multzo honetan sartzen dira aluminio-gatzak dituzten antiazidoak, antiepileptikoak, antiarritmikoak, antiparkinsoniarrak, antsiolitikoak, antidepresibo triziklikoak eta antipsikotikoak, hipertentsioa tratatzeko sendagai batzuk, bitamina-osagarriak (kaltzio- eta burdin gehigarriak), dislipemiak tratatzeko botikak eta diuretikoak, aldez aurretik deshidratatuta badaude.

Halaber, kimioterapia bidezko tratamenduak, edo kodeina, eztula egiteko xarabeetan sartzen dena, antiinflamatorio ez-esteroideoak (AINE) eta morfina dira digestio-arazo gogaikarri hori eragin dezaketen beste sendagai batzuk. Kasu horietan, botikek kolonaren muskulu- eta nerbio-jarduerari eragiten diote (heste lodia), eta horrek gorozkiak pasatzeko zailtasuna eta atzerapena eragiten ditu. Adituen arabera, Espainiako biztanleen artean gehien agertzen den arazoetako bat da, duela gutxi egindako azterketa epidemiologikoen datuek berresten dutenez: espainiarren %20k idorreria jasaten du, eta %35 kronikoak dira. % 75 emakumeak dira, eta % 40k 65 urtetik gora ditu.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak