Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Osasuna eta psikologia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Loak aldaketa handiak izaten ditu adinarekin

Zaharrek lo egiteko zailtasunak dituzte zahartzearen, alterazio psikiatrikoen eta diagnostikatu daitezkeen beste faktore batzuen ondorioz.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Asteartea, 2002ko martxoaren 26a

Adineko askok zailtasunak izaten dituzte lo hartzeko. Ikerketa ugarik frogatzen dutenez, adineko pazienteak beren atsedena zailtzen duten hainbat asaldura jasateaz kexatzen dira. Ohikoenak honako hauek dira: ohean denbora asko pasatzea lo hartu gabe, lo-denbora murriztea, esnatzeko erraztasun handiagoa, gauez maiz esnatzea, berriro lo hartzeko zailtasuna, lo-ordua eta esnatzeko ordua aurreratzea eta ordutegi aldaketekiko intolerantzia, besteak beste.

Nahaste horien ondorioz, pertsona asko nekatuta esnatzen dira, eta nekea sentitzen dute egunez, bai eta ondoeza eta utzikeria ere. Sarritan, siesta-aldi errepikakor eta deserosoetan erortzen dira egunez. Adinekoen beste kexa bat loak atseden hartzeko balio ez diela da.

Lo zatikatua

Loak aldaketa handiak izaten ditu adinarekin, baina ez dira beti zahartzearen prozesu arruntaren ondorio izaten. Esmeraldo Cano geriatrak dioenez, adineko pertsona batzuek helduek bezala egiten dute lo; beste batzuentzat, berriz, loaren asaldura diagnostikatu daitezkeen arazoen ondorio izan daiteke, baita lo egiteko zailtasunak sor ditzaketen asaldura mediko-psikiatrikoen ondorio ere.

Adinekoen loaren ezaugarri nagusia haien zatiketa eta eguneko hogeita lau orduetan duten banaketa da.

Canok azaldu duenez, ohean denbora gehiago eman beharra autodefentsa-mekanismo baten ondorio izan daiteke: “Zaharra kanpoko mundutik isolatzen den ohean babesten da. Ohe horrekin egokitzeko zailtasunak ditu eta gero eta gutxiago parte hartzen du. Hala ere, ohean denbora luzatzeak ez du loaldia areagotzen, baizik eta ordu asko ematen ditu esna edo lotan, eta askotan iraganeko oroitzapenak ekartzen ditu gogora, ez baita itzuliko, edo oraingo kezketan gora egingo baitu”.

Bestalde, Canok nabarmendu du lo-aldaketak loaren mantentze-lanez arduratzen diren mekanismoak ahulduz azal daitezkeela; izan ere, adinekoak zailtasun handiagoa du zenbait ordutan lo hartzeko, loa hartzeko baino.

Eragina duten faktoreak

Espezialistaren esanetan, adineko pertsona guztiek ez dute loaren alteraziorik, eta adinaz gain, hainbat faktorek ere eragiten dute, hala nola sexuak, gizarte-egoerak, ingurumen-faktoreek, sendagaien eta alkoholaren erabilerak eta abusuak, gaixotasunek eta faktore psikologikoek. Beldurrezko sentimenduak eta pentsamendu desatseginak agertu ohi dira belako gauetan, eta isolamenduak larritu egiten ditu. Egoera horrek sortzen duen antsietateak asaldura eragiten die adineko gaixoei.

Loezina hainbat faktorek eragiten duten arren, eguneroko zenbait errutina logura hobetzeko gai dira. Beti ordu berean oheratzea eta jaikitzea, eta lotarako ordua dela sinetsita egitea da kontuan hartu beharreko lehen gomendioa, adineko pertsonen kasuan, haien erritmo biologikoa gazteena baino askoz zurrunagoa baita. Esmeraldo Cano doktoreak, halaber, aholkatzen du ohera lo egiteko bakarrik joateko, ez telebista ikusteko edo dokumentuak berrikusteko, baina onargarritzat jotzen du pixka bat irakurtzea edo musika entzutea, horrek lo egiten laguntzen badio.

Atsedenerako baldintza egokiak lortzeko, erosotasun handiena bilatu behar da, bai ohean bertan, bai lo egiteko erabiltzen diren izara eta pijametan. Gelak ilunpean egon behar du, zaratatik ahalik eta urrunen. Tenperatura ezin hobea, 18 gradu ingurukoa, loa hobetzen laguntzen duen beste elementu bat da. Bestalde, gose-sentsazioak lo-asaldurak ere eragin ditzake; beraz, medikuak aholkatzen du basokada bat esne galletarekin hartzea ohera joan aurretik. Jakina, saihestu egin behar dira tabakoa, alkohola eta edari kitzikagarriak, hala nola tea, kafea edo ilarako edariak, baita oheratu baino lehentxeago ariketa fisikoa ere.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak