Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Osasuna eta psikologia > Osasun-laguntza

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

María José Fernández, Medikuntza Orokorreko Espainiako Elkarteko Zainketa Aringarrien Taldeko koordinatzailea

Espainian urtero hiltzen diren pertsonen %60k zainketa aringarriak behar dituzte

  • Egilea: Argitaratze-dataren
  • arabera: Asteartea, 2010eko ekainaren 29a

Espainian urtebetean hiltzen diren 200.000 pertsona inguruk, hau da, %60k, zainketa aringarriak behar dituzte bizitzaren azken fasean. Gehienek (%81) nahiago dute etxean ematea, eta oso gutxik eskatzen dute ospitaleetan. Izan ere, María José Fernández Medikuntza Orokorreko Espainiako Elkarteko Zainketa Aringarrien Taldeko koordinatzailearen arabera, zainketa aringarrietan erronka da gaixoek nahi duten bezala eta nahi duten tokian hiltzeko eskubidea izatea. Fernandez Gijongo Etxez Etxeko Laguntza Taldeko mediku gisa ere aritzen da zainketa aringarrietan, eta elkarrizketa honetan azaltzen du xehetasunez.

Zer dira zainketa aringarriak?

Gaixotasunaren aldi edo egoera terminalean, gaixoaren eta haren familiaren sufrimendua arintzen duten sendabide funtsezkoak dira.

Espainian, zenbat pertsonak jaso behar dituzte zainketa aringarriak?

Guztira 386.000 pertsona hiltzen dira urtean gure herrialdean, eta horietatik %60k zainketa aringarriak behar dituzte bizitzaren azken prozesuan. Hau da, 200.000 inguru.

Eta pertsona horiek guztiak hondamen moteleko prozesu baten ondoren hiltzen dira?

Bai, gutxiegitasun organiko baten ondorioz iristen direnak: bihotzekoa, giltzurrunetakoa, biriketakoa edo endekapenezko eritasunak, hala nola Alzheimerra, neurologikoak edo minbizia.

Zein profesionalek osatzen dituzte zainketa horiek egiten dituzten mediku-taldeak?

“Sintomak kontrolatzea da zainketa aringarrien oinarrietako bat”Diziplina anitzeko taldeak dira, batez ere medikuek, erizainek, laguntzaile klinikoek eta, batzuetan, psikologoek eta gizarte-langileek osatuak. Psikologoa eta gizarte-langilea, gure kasuan, ez dira unitatearen parte, osasun-sistemaren parte baizik.

Zein da zainketa aringarrietako taldeen egoera Espainian? Zein da ondoen hornitutako komunitatea?

Katalunia da ongien dagoen erkidegoa, Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) etxez etxeko zainketa aringarrien eta ospitalizazioaren esperientzia pilotua bultzatu baitu han. Duela urte batzuk 105 talde zeuden Kataluniako komunitatean, eta gaur egun 135 unitate daude erabat garatuta. Gainerako erkidegoetan, egoera aldatu egiten da, baina, zorionez, gero eta unitate gehiago daude eta gero eta kontzientzia handiagoa dago zainketa horien garrantziaz, bai politikarientzat, bai profesionalentzat eta gizartearentzat. Azken hamar urteotan asko hobetu da, baina oraindik asko dugu egiteko.

Beste zein komunitate ari dira gehiago garatzen?

Katalunian, Extremaduran eta Andaluzian ez ezik. Asturiasen, iaz onartutako Zainketa Aringarrien Estrategia ezartzen hasi dira. Apirilean sei talde genituen eta urrian beste bi.

Zainketa aringarriak etxean eta ospitalean ematen dira?

“Gaixo bakoitza nahi duen tokian eta ahalik eta baldintzarik onenetan hiltzea da erronka”Gaixo bakoitzaren beharren, egoeraren konplexutasunaren edo etxean duen laguntza mailaren arabera ematen dira. Normalean, gaixoei galdetzen zaienean, denek esaten dute etxean egon nahi dutela. Baina, batzuetan, sintomak gaizki kontrolatzeak edo etxean ez egoteak lagundu egiten die sintoma horiek ospitalera eramaten.

Zer esan nahi du “laguntza falta” hitzak? bakarrik bizi diren pertsonak dira?

Bakarrik, edo beren egoeraren konplexutasunak ezinezko egiten duenean etxean kontrolatu ahal izatea, baita pazientearen beraren borondatez ere. Askok ez dute familiakoentzako zama izan nahi, guztiz mendekoak direlako edo beldurrez daudelako, eta nahiago dutelako profesionalek gehiago babestea eguneko 24 orduetan. Baina berriro diot oso portzentaje txikia dela ospitaleratu behar den gaixo terminalarena. Azken bost urteetan “Medikuntza Aringarrian” argitaratutako lan batek frogatzen du Etxez Etxeko Laguntza Taldean (ESAD) artatu diren gaixoen %81 etxean hiltzen direla.

Zein dira aldi honetan, bizitzaren amaieran, paziente batek dituen beldur nagusiak?

Heriotzak mundu guztia errespetatzen du, baina, batez ere, beldur handiena ematen die: mina, maite dituen pertsonak abandonatzea, sintomak ez kontrolatzea eta pertsona bat ez itotzea.

Egoera horren aurrean, zein dira zainketa aringarrien estrategiak?

“Zaintzaileak eta senideak dira zainketen asebetetze-maila hobekien islatzen dutenak, pazientea hil ondoren”Zainketa aringarrien funtsezko oinarriak sintomen kontrola, laguntza emozionala eta komunikazioa dira.

Ba al dago zainketa aringarri horien onurak alderatzeko azterketarik?

Aringarrien arloko ikasketak zailak dira, bistako arrazoiak direla medio: desabantaila etikoak eta denbora, bizitzaren behin-behinekotasuna laburra baita azken uneetan. Paziente horiei galderak eta komunikazioak egitea, eta medikazio batzuk besteak baino hobeak diren ala ez baloratzen hastea.

Baina zainketa aringarrien ondorio positiboak erka daitezke, autonomia-erkidegoen arabera, unitaterik izan ala ez.

Uste dut asebetetze-maila ondoen islatzen duena, kasu askotan, zaintzaileak eta senideak direla, pazientea hil ondoren. Printzipio horretan oinarrituta, zainketa aringarrien onura-maila oso handia da. Ez lukete zertan esan zer gustatu zitzaien amaiera, egia ez balitz. Neurgailu ona da. Alderdi horri buruzko azterketa bat egin da Valladolideko Ospitale Klinikoan, eta bertan galdeketa bat egin zitzaien senideei, heriotzaren ondoren, gogobetetze mailari, arretan atzemandako akatsei eta onurei buruz. Emaitzen arabera, gogobetetze-maila handia izan zen. Gure lantaldetik, lehen mailako arretako taldeekin koordinatzen gara, gure lanaren zati bat baita beste profesional batzuk trebatzea aringarriak erabiltzen, 24 orduetan etengabeko arreta emateko. Pazienteen segimendua oso positiboa da; izan ere, kasu askotan, gorabeherak eta desorekak prebenitzen laguntzen du eta kontrol hobea lortzen laguntzen du.

Horrek ahalbidetzen al du pazienteak minik gabe hiltzea eta bizitzaren amaieran konplikazio gutxiago izatea?

“Zainketak ospitalean edo etxean egiten dira, gaixo bakoitzaren beharren eta konplexutasunaren arabera”Bai, zainketa aringarrien oinarria da, hala nola sintomen kontrola. Zenbat eta hobeto lagundu gaixotasun horretan, hobe da gaixo horien amaiera. Baina gaixoek, senideek eta haien etorkizunak kezkatzen gaituzte. Arreta jartzen diegu familiei eta zaintzaileei, halako moldez non, arreta-programa itxitzat jotzen denean, nahiz eta bere ondarea galdu duela sentitu, ez baitute gainditu gabeko irakasgairik; esaterako, arreta edo kontrol falta egon dela sentitzea. Arazo espezifikoak saihesten ditugu, hala nola minaren krisia, larritasuna, disnea edo sintomen kontrolik eza, eta horrek trago txarra dakarkie bai gaixoei bai zaintzaileei.

Zein dira zainketa aringarriei arreta emateko erronkak?

Nik esaldi batean laburbilduko nuke: gaixoak berak nahi duen tokian eta ahalik eta baldintzarik onenetan hiltzeko eskubidea du. Horixe da aringarrien erronka handia.

ZAINKETA ARINGARRIEN MAPA

Espainia Europako 27 estatu kideetako zazpigarrena da zainketa aringarrietako gailuen eta baliabideen mapari dagokionez, Juan Romero Cotelo Granadako Virgen de las Nieves Ospitaleko Minaren eta Zainketa Aringarrien Unitateko mediku atxikiaren datuen arabera. Espainian, gaur egun, 424 zainketa aringarriko talde daude, duela bost urte baino % 62 gehiago. Baliabide Orokorren Europako Asteari buruzko informazioaren arabera, %30 gehituz gero, 50.000 lagun gehiago artatuko lirateke bizitzaren amaieran.

Hala ere, taldeak ez daude berdin banatuta lurraldean. Kataluniak izan du azken urteotan zainketa aringarrietako taldeen hazkunde handiena (% 43). Beste autonomia-erkidego batzuek ere ahalegin handiak egin dituzte norabide berean: Galizia, Asturias, Kantabria, Euskadi, Aragoi, Madril, Andaluzia eta Murtzia. Okerrago hornitutako erkidegoen artean, berriz, Gaztela-Mantxa, Gaztela eta Leon, Valentziako Erkidegoa, Ceuta eta Melilla daude —zainketa aringarrietan Osasun eta Gizarte Politika Ministerioaren mende daude— eta Nafarroa.

Zainketa aringarrien arloan, hurrengo urteetarako erronketako bat unitate kopurua handitzea ez ezik, unitate espezializatuak sortzea da, haurren kasuan bezala, Espainiako 1.500 adingabek urtero behar dituztela kalkulatzen baita.


Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak