Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Osasuna eta psikologia > Osasun-laguntza

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Mediku eta zaintzaileak Mendekotasunaren Legearen aurrean

Mediku- eta osasun-adituek koordinazio- eta prebentzio-ahalegin handiagoa eskatzen dute, Mendekotasunari buruzko Legea behar bezala garatzen dela ziurtatzeko.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Asteazkena, 2007ko maiatzaren 23a


Ezgaitasun fisiko edo psikologikoa duen pertsona bat zaintzea, lehen mailako arreta-zerbitzuetan edo azken azterketa epidemiologikoetan ikusten den bezala, arrisku faktore bihur daiteke zaintzailearentzat. Baina ez bakarrik patologien eragina areagotzeak dituen ondorioengatik, batez ere osasun mentalari lotutakoak, baizik eta bizitzako beste esparru batzuetan (ekonomikoak, lanekoak edo familiakoak) planteatutako arazoengatik ere. Arazo horietako asko, gaixoaren eta zaintzailearen hurbileko ingurunean oharkabean gertatzen diren arren, lehen mailako arretako adituek hautematen dituzte. Hala ondorioztatzen da Mendekotasunari buruzko Legeari eta Osasun Esparruan duen aplikazioari buruzko Eztabaida Forotik, Madrilen berriki egin baita. Bileran, lehen mailako arretako medikuek ziurtatu zuten “egoera pribilegiatuan” daudela arrisku-egoerak detektatzeko, graduak ebaluatzeko eta kasu bakoitzerako egokiak diren zainketa-planak egiteko.

Rafael Rodríguez Martínek, Oinarrizko Osasun Laguntzako Medikuen Espainiako Elkarteko (SEMERGEN) kideak, dioenez, familia-medikuak «beti daude beren etxean edo gizarte-ingurunean mendekotasuna duten gaixoak zaintzeko eta arreta emateko». Foro hori Madrilen antolatuz, joan den otsailean, SEMERGENek medikuntza-arlo horrek mendekotasuna duten pazienteekin eta haien ingurukoekin, zaintzaileekin, harturiko konpromisoa indartu eta indartzea proposatu zuen.

Foroan parte hartu zuten, halaber, Elkargoko Medikuntzako Erakundeko (MME) lehendakariorde Jesús Aguirrek, eta Albert Jovell Espainiako Pazienteen Foroko presidenteak, gaixo-elkarteen ordezkariekin, Auzitegiko Medikuntzako, Adinekoentzako Arretako eta SEMERGENeko zainketa aringarrietako lan-taldeekin, osasun-zentro autonomikoetako lehendakari-kontseilaritzetako ordezkariek.

Esparru juridikoa

Onartutako legeak autonomia pertsonala eta mendekotasun-egoeran dauden pertsonentzako arreta sustatzeko oinarrizko baldintzak arautu nahi ditu. Horretarako, sistema nazional bat sortu du, administrazioen arteko lotura izateaz gain, eskura dauden baliabide publiko eta pribatuak optimizatzeko eta esku hartzeko maila guztietan antolatzeko aukera emango duena. Lege hori aplikatuz, autonomia erkidego bakoitzak bere Ekintza Plan Integrala diseinatu beharko du hemendik aurrera.

«Zaintzailearen eginkizuna kontuan hartzen hasi arren, oraindik ere erraztasun gehiago eman behar zaizkio laneko edo familiako bizitzaren eremu guztietan».

SEMERGENeko lehendakari Julio Zarcoren aburuz, «lorpen garrantzitsua da Espainiako gizartearentzat ongizatearen laugarren zutabea osatzeko gai izatea: mendekotasuna duten herritarren zainketa soziosanitarioak bermatuko dituen mendekotasun-sistema, bai adinagatik, bai patologia baliogabetzaileagatik». Hala ere, Zarcok kritikatu du egungo legeak mendekotasuna duten herritarren alderdi sozialei erreparatu diela, eta ez dituela garatu behar diren zainketen alderdi sanitarioak.

Egoerak bide eman du, Zarcoren iritziz, Legea «funtsean Lan Ministerioan sortu delako, osasun-kolektiboak eztabaidatu gabe». Zarcok Foroan defendatu zuen lehen mailako arretako medikuak izango direla mendekotasuna duen herritarraren zainketa integralak bideratu eta koordinatuko dituztenak, eta onartu zuen lehen mailako arretako erizaintzaren eginkizuna ere funtsezkoa dela prozesu horretan. «Legea gaztea denez eta osasun-alderdietan gutxi garatuta dagoenez, hausnarketa profesionalerako foro bat sortu nahi dugu, eta Oinarrizko Osasun Laguntzako medikuek horri buruzko iritzia eman dezatela», azpimarratu du.

Denak zaintzaileekin

Gaur egungo Mendekotasun Legearen beste kritika bat Pazienteen Espainiako Foroaren iritzia kontuan ez hartzetik dator. Foro horrek herrialde osoko 600 gaixo erakunde baino gehiago ordezkatzen ditu. Albert Jovell presidentearen arabera, «asmo-adierazpen bat da, eta ekonomikoki egoki hornituta dagoen egiaztatu beharko da (Osasuneko kontseilari autonomiko askok esan dute ezetz), eta emaitzak ebaluatu behar diren». Oraingoz, Jovellek dio arau teorikoa baino ez dela. Eta, gehitzen duenez, «zaintzailearen eginkizuna kontuan hartzen hasi arren, oraindik erraztasun gehiago eman behar zaizkio bere lan edo familia bizitzako esparru guztietan».

XXI. mendeko gizarte-aldaketek, biztanleriaren gero eta zahartze handiagoarekin batera, familiaren laguntza-sistema klasikoak aldatu dituzte, eta gero eta zailagoa da gaixo dagoen edo ezgaituta dagoen senidea zaintzea. Gaurkotasun handiko kontua da, Mendekotasunari buruzko Legea berriki onartu izanak frogatzen duenez. «Jovell-en arabera, batetik, mendekotasuna duten pertsonen zaintza bermatu behar litzateke, eta, bestetik, familiako zaintzaileek egiten duten lan garrantzitsua aitortu».

Ikerketa epidemiologiko ugarik erakutsi dutenez, familiako zaintzailearen jarduerarekin zerikusia duten zuzeneko eta zeharkako kostuak gero eta handiagoak dira. Gainera, adituak azaltzen duenez, «higadura emozionala eta asistentziaren despertsonalizazioa bezalako ondorioak agertzen dira; norberaren atsekabea, beti hirugarren pertsona baten zain egon behar duelako, eta gizarte-bazterketaren nolabaiteko begirunea».

Espainian, urritasunei, ezintasunei eta osasun-egoerari buruzko duela gutxiko inkesta baten arabera, mendekotasuna duten hiru milioi eta erdi pertsona baino gehiago bizi dira gaur egun (biztanleria osoaren %9 inguru). Populazio horren ia bi herenek 65 urte baino gehiago dituzte. Kasu gehienetan (% 80 baino gehiago), mendekotasuna duten pertsonak familiako zaintzaileek artatzen dituzte beren etxeetan, eta haiek arduratzen dira, gainera, haien arretaren ondoriozko gastuak ordaintzeaz. Espainiako gastu soziala (BPGaren %20, hau da, urtean 3.253 euro pertsonako) Europako adingabeetako bat da, Irlandaren aurretik eta Suediatik oso urrun (%36).

MENPEKOAK, LEGEZ

Img ley1
Abenduaren 14ko 39/2006 Legeak, Autonomia Pertsonalaren Sustapenerako eta Mendekotasun-egoeran dauden Pertsonei Laguntzeko Legeak, 47 artikulu eta xedapen gehigarri, iragankor eta azken xedapenen orri bat ditu. Herritarren eskubide subjektiboa erabiltzean autonomia pertsonala sustatzeko eta mendekotasun-egoeran dauden pertsonei laguntzeko berdintasuna bermatzen duten oinarrizko baldintzak arautzea du xede, Autonomiarako eta Mendekotasunari Arreta Emateko Sistema (ZBLZ) sortuz, administrazio publiko guztien lankidetzarekin eta parte-hartzearekin, eta Estatuko edozein tokitan herritar guztientzako gutxieneko eskubideak bermatuta.

Legeak honela definitzen du norbanakoaren autonomia: «Norberaren ekimenez, bizitzeko moduari buruzko erabaki pertsonalak kontrolatu, aurre egin eta hartzeko gaitasuna, norberaren arau eta lehentasunen arabera, bai eta eguneroko bizitzako oinarrizko jarduerak garatzeko gaitasuna ere». Aitzitik, mendekotasuna duten pertsonak dira «adinagatik, gaixotasunagatik edo ezgaitasunagatik, eta autonomia fisiko, mental, intelektual edo sentsorialik ez izateagatik edo galtzeagatik, beste pertsona baten edo batzuen laguntza edo laguntza garrantzitsuak behar dituztenak eguneroko bizitzako oinarrizko jarduerak egiteko, edo, adimeneko ezgaitasuna edo buruko eritasuna duten pertsonen kasuan, beren autonomia pertsonalerako beste laguntza batzuk».

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak