Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Medikuntza birsortzailearen aurrerapenak

Organoak birsortzeko ametsa, baita erabat laborategian ekoiztekoa ere, errealitate bihurtzen hasi da material berriak erabiliz

Medikuntza birsortzailea, bere aukera harrigarriekin, paradigma aldaketa gisa aurkezten da maiz: sintomak ordezten edo arintzen dituen medikuntza batetik, gorputzak bere burua sendatzeko gaitasuna sustatzen duen beste batera. Baina hori guztia ezin da planteatu nanoteknologiaren eta material berrien aurrerapenik gabe. Nanobiocom eta Bioavan ikerketa-proiektuek bultzada bat izan nahi dute ildo horretan. Nanobiocom-en helburua da hezur-ehun birsortzailea hazteko matrize bat -molde bat – garatzea. Bioavanek material berriak bilatu nahi ditu, aparteko ezaugarria dutenak, bai birsorkuntza suspertzeko, bai odol-tronbo bat disolbatzeko. Hain urrun ez dagoen etorkizun bateko medikuntza zer izan daitekeen erakutsiko digute bi proiektuek.

Ehunak birsortzeko funtsezko baldintzetako bat birsortu behar diren zelulek seinale biokimiko egokiak jasotzea da. Eta horretarako, beharrezkoa da matrize bat, molde bat, birsortzen ari den ehunarentzat. Nanometroen (milimetro-milioirenak) xehetasun-mailarekin landu behar den matrizea. Horrelako aplikazioetarako moldeak diseinatzea da Nanobiocom-en helburua. Proiektu hori Inasmet enpresa espainiarrak zuzentzen du eta Italiako, Herbehereetako, Erresuma Batuko eta Suitzako beste zazpi erakundek parte hartzen dute, besteak beste, Progenika euskal enpresak eta Valentziako Biomekanika Institutuak.

Zehazki, Nanobiocom-ekin hezur-ehunaren zati handien sorrera sustatuko duten matrizeak lortu nahi dira. Gaur egun, inplante txikietan hezurra birsortzen da, baina hezur zati handiak birsortu behar diren kasuak, hala nola istripuak, minbizia edo eritasun degeneratiboak, konplexuegiak dira oraindik.

Matrize adimenduna

«Hezurra nabarmen hondatuz gero, beharrezkoa izan daiteke inplanteak kaltetutako elementuaren ezaugarri fisiologiko eta funtzionalak betetzea», azaldu dute Inasmeten. «Hipotesi horren aurrean, hezur-inplanteek baldintza batzuk bete behar dituzte, kaltetutako hezur-ehuna modurik eraginkor eta gogaikarrienean berreraikitzen laguntzeko, ondorio larririk gabe». Gainera, ezarritako materialak kaltetutako hezurraren funtzio mekaniko berak bete behar ditu, birsorkuntza gertatzen den bitartean.

Horrelako inplanteak orain artekoak baino askoz sofistikatuagoak dira. Material adimendun baten euskarri-matrizea garatzean oinarritzen dira, hezur-ehunaren birsorkuntza hiru dimentsiotan estimulatuko duena, hezur-ehunaren zelula amak aktibatuz eta ingurune biziaren berezko aldaketa fisiologikoei erantzuteko gai dena. Nola? Nanoteknologiaren bidez.

Matrizea bioaktibo (adimendun) bihurtzen da, nanopartikulak osagai egokiekin integratuz (karbonozko nanohodiak eta polimeroak), eta, gainera, materiala indartu eta erresistentzia mekanikoa gehitzen diote. Kanpoko estimulu kontrolagarriekiko sentikorrak diren materialak ere erabil daitezke, hala nola estimulazio elektrikoa. Laborategian garatu ondoren, tamaina eta forma egokiekin, matrizea pazienteari ezarriko zaio eta, hezur-ehuna birsortu den denbora bat igaro ondoren, desegin egingo da.

Material biomedikoak

Matrize adimendun berriak hezur-birsorkuntza sustatuko luke hezur-ehunaren zelula amak aktibatuz, eta aldaketa fisiologikoei erantzungo lieke.
Imajina al daiteke kateter bat, zirkulazio-sisteman ibiltzeaz gain odol-tronboak sortzea saihesten duena? Edo begi barneko lenteak, bakterioen kontrako propietateak dituztenak, eta, gainera, askoz finagoak eta malguagoak, eta, hala, errazago jartzen dira begian. Edo, are gehiago, protesi traumatologikoetarako zementu bat, protesia beharrezkoa denean erraz zabaltzen dena. Hala, beharrezkoa izanez gero, beste ebakuntza bat egin ahal izango da, eta hori gero eta ohikoagoa da, bizi-itxaropena handitu egiten baita.

Aurreko kasuak errealitate bihurtzea da Espainiako Bioavan ikerketa-proiektuaren helburua. Iaz hasi zen, eta Ikerkuntza Zientifikoen Goi Mailako Zentroak (CSIC), Euskal Herriko Unibertsitateak (UPV-EHU), Madrilgo Unibertsitate Konplutententseak, Valladolideko Unibertsitateak eta El Centro de Quirá Hospitalario de Minorrean, Alcalario Unibertsitateak parte hartzen dute.

Leiar supermalguak beste aspirazio bat dira. Horiek lortzeko, milimetro bakar bateko kristalinoan ebaki bat egin beharko litzateke, gaur egungo hiruren ordez. Lentearen materialak, polifuntzionala bera ere, bakterioen kontrako propietateak dituzten konposatuak izan ditzake. Eta protesientzako zementu librea «mundu guztiak bilatzen duen zerbait ere bada», dio Ortiz de Urbinak. Estimulu jakin baten aurrean bolumena bat-batean handitzen duten materialak dira horiek lortzeko bide bat.

Noiz espero da proiektu horiek gauzatzea? 2009an materialak eskura izatea espero da, beren propietateak frogatuta dituztela. Materiala lortzetik azken produktua merkaturatzera, hala ere, oraindik denbora pasatuko da. Material biomediko aurreratuak garatzeko Bioavan proiektuak 7,5 milioi euroko aurrekontua du, eta horietatik %50 Hezkuntza eta Zientzia Ministerioak ematen du, eta gainerakoa inplikatutako enpresek.

MATERIAL POLIFUNTZIONALAK

ImgImagen: Wikipedia
Produktu biomediko aurreratu guztiak garatzeko, polifuntzional izeneko materialak erabiltzen dira. Adibidez, «forma-memoria duten materialak» dira, azaltzen du Gregorio Ortiz de Urbinak, INASMET-Tecnaliako Osasun Unitateko arduradunak. Kateterrek duten plastikoa, adibidez, solidoa da 20 gradutara, baina organismoa ohiko 37 gradutara malgu bihurtzen da, eta, hala, zirkulazio-sisteman nabigatzeko aukera ematen du.

Gainera, materialaren gainazalean nanopartikulak konposatu antitromotiko batekin integratzen badira, propietate antitromotikoak dituen kateterra erabil daiteke. «Gainera, material programagarriak dira, farmakoa nahi bezala askatzeko moduan», dio Ortiz de Urbinak. Hala, plastikoa tenperatura edo pH jakin batean edo konposatu jakin baten aurrean (adibidez, odoleko azukrea diabetearen kasuan) aktibatzeko programa daiteke.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak