Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Animalien ongizatea eta elikagaien kalitatea

Eremu honetako arauak kalitate oneko haragiaren eta animaliek gaixotasunekiko erresistentzia handiagoaren sinonimoak dira.

Img cerdos granja Irudia: Mark Forman

Elikadura ona, ingurune egokia, osasun ezin hobea eta portaera egokia dira animalien ongizatearen lau printzipioak. Duela urte batzuetatik hona, kontzeptu horrek garrantzia hartu du Europako kontsumitzaileen artean. Elikagaien balio elikagarriari eta segurtasunari animaliak hazteko modua ezagutzeko interesa gehitzen zaie. Horrela justifikatzen da prozesu hori hobetzeko bultzatutako proiektuen garrantzia, hala nola Welfare Quality komunitatearena, zeinak animalien ongizaterako Europako lehen protokoloak diseinatu baititu eta, ondorioz, balio erantsiko elikagaiak sartzea erraztu baitu.


Elikagaien segurtasunean kontuan hartu behar diren faktoreen artean, nabarmentzekoak dira gizakien kontsumorako produktuak egiten dituzten animalien ingurumen- eta manipulazio-baldintzak. Testuinguru horren araberakoa izango da produktuaren azken kalitatea eta patogenoak modu eraginkorrean ezabatzea. Kontzeptu hori elikadura-katean integratzeak abeltzaintzako ustiategiak zaintzeko estrategiak eta elikagaiekin batera doazen informazio-sistemak garatzera behartzen du. Gakoa da kontsumitzailearengana iristen den animalia-produktuak baserrian aplikatutako hazkuntza-praktikekin duen erlazioa estutzea.

Misioa konplexua da, ekoizleen (animalien kudeaketa eta kontrola), ziurtagiri-emaileen (baserrien eta hiltegien ebaluazioa) eta kontsumitzaileen (gero eta zorrotzagoak dira erosten dituzten elikagaiekin eta ekoizpen-moduarekin) lanek bat egin behar dutelako. Kontzeptua zaila izan arren, zientzialariak bat datoz: animalien ongizateak “animaliek ez dute beldurrik, estresik, larritasunik edo gose luzerik”. Hala aitortzen dute Welfare Quality proiektuaren arduradunek “Animalien ongizatearen printzipioak eta irizpideak” izeneko partzuergoan. Europako 13 herrialdetako (Brasil, Txile, Mexiko eta Uruguai) 44 bazkidek osatzen dute partzuergoa, eta 2004ko maiatzean jarri zen martxan. Aurreikuspenen arabera, 2009. urtearen amaieran bukatuko da.

12 irizpideak
Espazioa, tenperatura eta baldintza higienikoak dira animalien ongizatea bermatzeko kontuan hartu beharreko baldintzetako batzuk.

Animaliengandik datozen elikagaiak ez dira soilik lehengaitzat edo azken produktutzat hartzen. Baserritik mahaira, hainbat prozesutatik igarotzen dira. Horietako bakoitzean jasotzen duten tratamenduaren eta erabileraren araberakoa da, neurri handi batean, kontsumitzaileak kalitatezko produktu bat erostea. Prozesu horiek guztiak harmonizatu eta sinplifikatzearren, Welfare Qualityko adituek animalien ongizaterako irizpideak “neurtzeko” modu bat asmatu dute zazpi ekoizpen-espezietan: esne-behiak, haragi-behiak, gizentzeko zekorrak, ugalketarako zerriak, gizentzeko txerriak, oilo erruleak eta gizentzeko oiloak. Europako bederatzi herrialdetako eta Latinoamerikako 700 granja baino gehiagotan probatu dira, eta hauek dira irizpideak:

  • Animaliek ez dute goserik izan behar.
  • Ur hornidura nahikoa izanen dute.
  • Atsedenaldian erosotasuna erraztu behar da.
  • Tenperaturak egokia izan behar du, muturrak saihestu behar dira.
  • Espazioak egokia izan behar du bertan dauden animalien kopururako.
  • Lesio fisikoak kontrolatu behar dira.
  • Higiene- eta zaintza-baldintzek lagundu egin behar dute gaixotasunen presentzia kontrolatzen.
  • Animaliak erabili eta hiltzen badira, ez da minik hartu behar.
  • Garbiketa funtsezkoa da.
  • Espezie bakoitzak bere portaera naturalarekin bat jardun behar du.
  • Zaintzaileen eta animalien arteko harremanak ezin hobea izan behar du.
  • Beldurra, larritasuna edo frustrazioa bezalako sentsazioak saihestu behar dira.

Premisa horiek zerri, behi eta hegazti-azienda hartzen dute. Haren aplikazioaren baitan dago, hein handi batean, ongizate-maila, urriaren 8an eta 9an Uppsalan (Suedia) egindako “Animalien ongizatea eta kalitatea: elikagai-ekoizpenaren katearen gardentasuna” konferentzian argi geratu zenez.

Animalia protagonista

Urteetan, oztopo handiak egon dira ekoizleen eta kontsumitzaileen artean, ez baitzekiten baserrietan eta hiltegietan egindako lanaren zati handi bat. Elikadura-krisien ondorioz (zerri-izurria, behien entzefalopatia espongiformea, sukar aftosoa edo hegazti-gripea), animalien ekoizpenarekiko kezka areagotu egin da. Gizartearen zati handi batek bere gain hartu ditu balio elikagarria, elikagaien segurtasuna eta ongizatea bezalako kontzeptuak, gero eta estandar zorrotzagoak eskatzen baititu.

Gaur egun, ongizatearen kontzeptura diziplina anitzeko esparru batetik hurbildu behar da, non biologia, psikologia, etologia, bioteknologia eta albaitaritza-zientziak bezalako espezialitateak elkartzen baitira. Egiten diren aurrerapenek kontsumitzaileen eskakizunetara eta onartzen diren arauetara egokitzeko beharra adierazten dute. Esnetarako behien estresak duen eraginari buruz egindako ikerketetako batean, emaitzak ikusita, esnearen ekoizpena eta kalitatea hobetzen direla frogatu da. Beste azterketa batzuen arabera, zerri gazteentzako zuntz ugariko dieta batek abereen arteko tentsioa murrizten laguntzen du.

GERO ETA INTERES HANDIAGOA

Animalien ongizatea elikagaien kalitate katean integratzearen ondorioz, kontsumitzaileek interes handiagoa izan dute ekoizpenaren lehen maila horrekiko. Horri buruz egindako azken inkesten arabera, Europako kontsumitzaileen %69k “garrantzitsutzat” jotzen du animaliek granjan, garraioan eta hiltegian jasotzen duten tratua. Horietatik, Norvegiakoak eta Italiakoak dira fidagarrienak. Arreta berezia jartzen da hegaztien produkzioan eta txerrien baldintzetan, inkestatuen arabera azken urteotan hobera egin baitute.

Arrautzak, behi-haragia edo esnea erostean, ongizatearen inguruko kezka agertzen da maizago. “Attencias of Consumers, Retailers and Producers to Animal Welfare” txostenak dio gai horiekiko konpromisoa gero eta handiagoa dela, kontsumo-ohituretan islatzen den alderdia.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak