Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Araudia elikagaien segurtasunaren kontzeptu berrietara aldatzea

Elikagaien segurtasunari dagokionez, 2002. urtea lehengoa eta geroagokoa da, otsailean onartu baitzen "elikagai-legeriaren printzipioak eta betekizunak, Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritza sortu eta elikagaien segurtasunari buruzko prozedurak finkatzen dituen" Erregelamendua. Zalantzarik gabe, urteko alderdirik aipagarriena da, baina askoz gehiago izan dira eta oso esparru desberdinetan, artikulu honetako Bibliografian eskaintzen dugun zerrenda zabalean ikus daitekeenez.

Elikagaien segurtasunak arriskuaren prebentziorako itzulerarik gabeko bide legegile bati ekin dio, arazoaren ikuspegi integral batetik, non gizarte-, ekonomia- eta ingurumen-gaiak biltzen baitira. Globalizazio ekonomikoak, ekoizpen-metodo berriek, elikagai berriek eta gizarte-aldaketek legeria zorrotza behar dute, etorkizuneko erronka berrietara malgutasun handiagoz egokitzen jakingo duena, bai eta elikagaien segurtasun-sistemen antolamendu publiko eraginkorra ere. Azken batean, kontsumitzaileei erantzun global eta egokia emateko gai izatea, haien oinarrizko eskubideak arriskuan daudenean.

Ildo horretan sartzen da otsaileko (EE) Erregelamendua, “elikagai-legeriaren printzipioak eta betekizunak ezartzen dituena, Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritza sortzen duena eta elikagaien segurtasunari buruzko prozedurak finkatzen dituena”. Elikagai-segurtasunari buruzko kontzeptu, printzipio eta prozedurei dagokienez estatu kideen artean dauden desberdintasunak arautzen ditu erregelamendu-arauak, eta Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritza sortzen du. Hala, funtsezko beste gai batzuen artean, honako hauek bereizten ditu Europar Batasunean: zer den elikagai bat, zer baldintza hartu behar diren kontuan elikagai hori segurua izan dadin, eta nor den elikagaien segurtasuna bermatzeko legezko arduradun nagusia.

Hemendik aurrera, eta azaldutako esparru berrian, bai erkidegoko legegileak, bai estatukoak eta autonomikoak beren legediak egokitu behar dituzte elikagaien segurtasunari buruzko kontzeptu, printzipio eta prozedura berrietara. Araudia Erregelamendu osora egokitzeko azken epea 2007an bukatuko da guztientzat. Hona hemen erregelamendu berriaren alderdirik aipagarrienak.

Elikagai kontzeptu berria: Hemendik aurrera, elikagaitzat hartuko da gizakiek irensteko edo irensteko erabiltzen den edozein substantzia edo produktu, osorik edo partez prozesatuak izan edo ez, besteak beste, osagaiak, lehengaiak, gehigarriak edo mantenugaiak, baita albaitaritzako sendagaien eta pestiziden hondakinak ere. Ez dira elikagaitzat hartzen pentsuak, botikak, tabakoa eta animalia biziak, edo egoera horretan gizakiak kontsumitzeko prestatuta, ontziratuta eta/edo zerbitzatuta ez daudenak.


Elikagaien segurtasuna: EBn elikagai bat segurutzat hartzeko hemendik aurrera kontuan hartuko diren elikagaien segurtasuneko faktoreen artean, honako hauek nabarmendu behar dira: kontsumitzaileek elikagaia erabiltzeko baldintza normalak, eskaintzen duten informazioa, elikagaien berehalako eta epe laburreko ondorio posibleak kontsumitzaileen eta haien ondorengoen osasunerako, izan ditzaketen ondorio toxiko metagarriak eta kontsumitzaile jakin batzuen sentsibilitatea.

Elikagaien segurtasunaren arduradun nagusia: Hemendik aurrera, “elikagai-enpresen ustiatzaileak” dira elikagaien segurtasunaren “legezko arduradun nagusi” bakarrak. Elikagaiak hornitzeko sistema segurua diseinatu eta hartu behar dute, beren produktuek eragindako arriskua kontrolatu eta zaindu behar dute, eta erretiratu egin behar dute, eta agintariei eta kontsumitzaileei jakinarazi behar diete elikagaia eskura duten. Osagarri gisa, produktu edo lehengai horiek eman dizkien edozein pertsona identifikatzeko sistemak eta prozedurak ezarri beharko dituzte, edozein etapatan. Elikagai, pentsu, produkziorako animalia eta elikagai edo pentsu batean sartzeko beste edozein substantziaren trazabilitatea etapa guztietan ziurtatu beharko da, “baserritik mahaira”. Horren ondorioz, behi-haragia behar bezala marrazteaz gain, denboraren poderioz erosketa-saskira iristen diren elikagai guztiak egongo dira.

Elikagaien Segurtasunerako Europako Elikagaien Agintaritza (AESA): AESAren eginkizun orokorra da aholkularitza eta laguntza zientifiko-teknikoa ematea, bai legegintza-lanari bai Europar Batasuneko politikari, elikagaien eta pentsuen segurtasunean zuzenean edo zeharka eragina izan dezaketen esparru guztietan. Era berean, bere zereginean sartzen diren gai guztiei buruzko informazio bereizia emanen du eta arriskuen komunikazio prozesuan parte hartuko du.

Urteko arau nagusiak

Botere publikoek printzipio orokor bat bete behar dute, elikagaiak ez direla kontsumitzaileen osasunerako edo bizitzarako arrisku onartezin bihurtu behar zehazten duena. Araudia ezagutza zientifiko berrietara egokitu behar da eta, osasun publikorako zalantza, susmo edo arrisku nabariak izanez gero, neurri egokienak hartu. Ildo horretatik, aurten, Europar Batasunean, Batzordearen Gomendio bat argitaratu da, 2002. urterako Erkidegoko kontrol-programa koordinatu bati buruzkoa, zerealetan eta landare-jatorriko beste produktu batzuetan plagizida-hondakinen gehienezko mugak errespetatzeko.

Geroago etorri ziren gaia arautzen zuten zuzentarauen aldaketak, eta plagizida-hondakinen gehienezko muga berriak ezarri zituzten frutetan eta barazkietan, zerealetan, animalia-jatorriko elikagaietan eta landare-jatorriko zenbait produktutan, frutak eta barazkiak barne. Egokitzapenak, halaber, honako hauetara iritsi ziren: animalia-jatorriko elikagaietako albaitaritzako sendagaien hondakinen gehienezko mugetara, elikagaietako kutsatzaile jakin batzuen gutxieneko edukietara, eta animalia-elikaduran nahi ez ziren substantzia eta produktuetara.

2002ko urtarrilaren amaieran, Batzordeak Gomendio bat argitaratu zuen, 2002. urterako elikagaien kontrol ofizialeko programa koordinatu bati buruzkoa. Europar Batasuneko Erabakien bidez kontsumitzaileei eman zitzaizkien babes-neurriek Pakistan, Ginea edo Vietnametik inportatutako arrantza eta akuikulturatik edo Txinatik inportatutako animalia-jatorriko produktuetatik eratorritako produktuei eragin zieten. Gainera, aldi baterako, kondizio bereziak hartu ziren kakahueteak eta Txinatik datozen beste produktu eratorri batzuk inportatzeko; pikuak, hurrak, pistatxoak eta Turkiatik eratorritako beste produktu batzuk; baita molusku bibalbioak, ekinodermoak, tunikatuak eta Japoniako itsas gasteropodoak, eraldatuak edo izoztuak ere.

Azken urte honetan, gainera, Europar Batasuneko nahiz Estatuko elikadura-legediak zenbait alderditan jarri du arreta, gizartearen kezka handiagoa eta elikagaien segurtasunari buruzko zalantza handiagoak eragin baitituzte. Hala, Erkidegoan, substantzia aromatizatzaileak arautu dituzten arauak eman dira (zuzenean aplikatu beharrekoak), bai eta beste batzuk ere, zuzentarau gisa (zuzentarau horiek estatu kide bakoitzeko transposizio-egintza behar dute, beren legedian txertatzeko). Arau horiek, besteak beste, honako hauek arautu dituzte: deribatu jakin batzuk elikagaiekin kontaktuan jartzeko materialetan eta objektuetan erabiltzea, elikagaien jatorriko elikagaietan nahi ez diren substantziak izatea, eta animaliak elikatzeko erkidegoko metodoak.

Estatu mailan, uztailean, elikagaien segurtasunari buruzko legea onartu zen, eta, horren bidez, Elikagaien Segurtasunerako Kataluniako Agentzia sortu zen, eta, gainera, Elikagaien Segurtasunerako Espainiako Agentziaren Estatutua onartu zen. Estatutu horretatik izendatu dira orain dela gutxi presidentea, lehendakariordeak, zuzendari exekutiboa eta Zuzendaritza Kontseiluko kideak.

Bestalde, urtean zehar, honako alderdi hauek arautu dira, besteak beste: animaliak elikatzeko eta pentsu konposatuen zirkulaziorako lehengaien zirkulazioa eta erabilera, koloratzaileak eta gozagarriak ez diren gehigarrien zerrenda, elikagaiak egiteko eta erabiltzeko baldintzak, lixa-gantzen haragia ekoizteari eta merkaturatzeari aplika dakizkiokeen osasun-baldintzak, animaliak elikatzeko kontrol ofizialak antolatzea, ardoa.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak