Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Azterlan berri baten arabera, mendi-lakuetako kutsadura handitu egiten da altuerarekin batera

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Asteartea, 2004ko martxoaren 02a

Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Gorenaren (CSIC) ikerketa baten arabera, arrainetan konposatu organokloratuen metaketa hazi egiten da adinaren eta habitataren altitudearen arabera. Adituek diotenez, altitude-maila altuagoetan dauden mendiko lakuak altuera txikiagoan daudenak baino kutsatuago daude.

Joan Grimalt CSICeko Kimikako eta Ingurumeneko Ikerketen Institutuko ikerketa-irakasleak zuzendu du ikerketa, eta ondorioztatu du, nahiz eta kutsadura-guneetatik oso urrun egon, altitude-maila altuetan dauden goi-mendiko lakuak altueran daudenak baino kutsatuago daudela. Adituek Norvegiako, Alpeetako, Tatrako (Carpatos) mendietako, Pirinioetako, Rila mendietako (Bulgaria) mendietako eta 11 lakuko amuarrain-muskulu eta -gibeleko lau kutsatzaile kloratu (hexaklorobentzenoa, hexakloroziklohexanoa, poliklorobifeniloak eta DDT) aztertu dituzte.

Estudiorako, Environmental Science and Technology aldizkarian argitaratua, adituek hiru amuarrain espezie harrapatu dituzte: artikoa, asalmonatua eta ostadarra. Espezie horietan adituek hainbat faktore konparatu dituzte, hala nola altitudea, tenperatura, uretako kutsadura edo arrainen muskulu-ehunetako koipeak. Adituek diotenez, organokloratuen kontzentrazio handiena zenbait aldagairen mende dago, hala nola animaliaren adinaren eta lakuaren altitudearen mende.

Zehazki, ondorioztatu dute zenbat eta altuagoa izan, orduan eta kutsadura handiagoa dagoela, eta zenbat eta handiagoa izan arraina, orduan eta kutsatzaile gehiago pilatzen dela haragian. Adituen arabera, altitudearen aldagaia tenperaturarekin korrelazioan dago. Ikerketak erakutsi duenez, poluitzaileen kontzentrazioak handiagoak dira tenperatura hotzagoetan, eta 8,7º-tik 2,3º-ra bitarteko tenperatura-tartean 25-150 aldiz gehiago kutsa daitezke. Adituen arabera, kondentsazio-fenomeno batek eragiten du hori.

Tenperatura jaisten denean, atmosferako konposatuak puntu hotzetan kondentsatzen dira, eta puntu horiek zenbat eta hotzagoak izan, orduan eta handiagoa da kondentsazioa. Horregatik agertzen da goi-mendietan konposatu horien kontzentrazio handiagoa. Kondentsazio-prozesu horrek, halaber, poluitzaileak lakuetan metatzea dakar, eta, batez ere, konposatu ez hain lurrunkorrei eragiten die, hala nola poliklorobifeniloei eta DDT konposatuei.

Nahiz eta arrainetan dagoen kutsadura mota horrek ez duen inolako arriskurik giza osasunerako, ikerketaren emaitza oso interesgarria da ikuspuntu zientifikotik. Alde batetik, distantzia luzeetara doazen kutsatzaileek duten eragina erakusten du; bestetik, kutsadura maila globalean ondorioak dituen arazoa dela adierazten du CSICek.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak