Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Behi eroen krisiak zapuztu egiten ditu behien esportazioak

Espainiako behien esportazioek atzerakada handia izan dute EEBren lehen kasua agertu zenetik, azaroan Galiziako abeltegi txiki batean erregistratu baitzen. Krisiak hautsi egin du aurreko hamarkadako haragi-ustiategien goranzko joera, eta eragin negatiboa izan du esportazioetan, nahiz eta azken datuek nolabaiteko susperraldia erakusten duten.

Enxerxo, Galiziako herrixka bukoliko bat, zelai berdeez, euri finez eta harrizko etxez osatua, asko aldatu zen joan den azaroan Parrula hil zelako. Espainian ofizialki ezagututako behien entzefalopatia espongiformearen (EEB) lehen kasua besterik ez zen izan.

Espainiako iritzi publikoa astindu zuen berriak. Baina baita merkatuetara ere, azken hamarkadan haragi-kontsumorako abeltzaintza-produktibitatean portaera altzistara ohituta baitzeuden. Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioak landutako nekazaritza-sektorearen datuen arabera, behi-aziendaren artean, haragitarako gaitasuna deiturikoaren mesedetan nabarmen berregituratua, Espainiak, 2000. urtean, seigarren postuan zegoen Europar Batasunean abelburu kopuruari dagokionez. Sei milioi animaliatik gora ia 600.000 tona haragi eta sei milioi eta erdi tona esne baino gehiago ziren. Kopuru horien zati handi bat esportaziorako da.

Ondoz ondoko behi eroen kasuak konfiantza-krisia eragin zuen tokiko kontsumitzaileen artean. Nazioarteko merkatuetan ere izan zuen eragina, eta behi espainiarrak sartzea mugatu zuten, bai animalia biziak bai haragia, herrialde askotarako. Nekazarien eta Abeltzainen Elkarteen Koordinakundeak (COAG) egindako azterlan baten arabera, Espainian behi eroen krisia hasi zenetik, sektore horretarako galerak 83.000 milioi pezetatik gorakoak direla kalkulatzen da.


Joera-aldaketa


1999an, ASOVACek (Asociación Española de Criadores de Vacuno de Haragia) argitaratutako lan batek behi-haragiaren eta hiltzeko animalien esportazioen erritmo ona erakutsi zuen. Urte horretako ekitaldian lortutako emaitzen artean, aurreko urtekoekin alderatuta, behikiaren, haragi freskoaren eta izoztuaren esportazioak %20 hazi ziren, eta hiltzeko animalien esportazioak, berriz, %15. Era berean, produktu horien inportazioak ere handitzen ziren, batez ere haragi freskoaren atalean. Haragi fresko edo izoztuaren hartzaile nagusiak gure inguruko bi herrialdeak ziren: Frantzia eta Portugal.

Esportazioen eta inportazioen azken balantzan, haragi freskoaren 1999ko zenbatekoak ez ziren 1998. urtekoen oso bestelakoak; balantzea, berriz, oso positiboa zen haragi izoztuaren kanpo-merkataritzarako, batez ere Errusiara esportatu zelako, elikagai-laguntzaren bidalketak sortutako hazkunde handiaren ondorioz.

Krisiaren etorrerak, ordea, 2000ko iragarpenetarako erabiltzen ziren datu itxaropentsuak aldatu zituen. Kanpo-merkataritzak balazta handia izan zuen iaz, eta eragin handiagoa izan zuen azken hilabeteetan. “1994az geroztik, lehen aldiz aldatu da haragi freskoaren esportazioen joera”, adierazi du berriki ASOVACek. Azterketak erakusten duenez, aurreko urtearekin alderatuta, jaitsiera nabarmena izan da, bereziki herrialde guztietara egindako esportazioetan. Jaitsiera hori nabarmenagoa izan da abenduan eta Frantziara, baina, batez ere, Italiara, bideratuta egon baita.

1999ko urtarriletik 2000ko abendura, Espainian EEBren lehen kasu dokumentatuekin, Frantziara egindako esportazioak %0,7 jaitsi ziren. Baina Italian eta Portugalen, erorketak %10,8 eta %3,3 izan ziren, hurrenez hurren. Esportazio guztien jaitsiera orokorra %2,3koa izan zen, hau da, 2.500 tona haragi fresko gutxiago.

Haragi izoztuari dagokionez, jaitsiera askoz handiagoa da, nahiz eta Espainiako esportazioa nabarmen hazi zen Erresuma Batuan eta Frantzian. Lehen kasuan, igoera %62koa izan zen, eta Frantzian, berriz, ez zen oso nabarmena izan: %25,7. Datuen arabera, kontsumitzaileek mesfidantza nabarmena dute tokiko produktuentzat, eta konfiantza handiagoa kanpo-merkatutik datozenengan. Kasu honetan, Espainiak etekina atera dio.

Hala ere, merkatuaren bilakaera beste herrialde batzuekin alderatuz gero, nabarmen negatiboa da azken balantza, bereziki Grezian (% 24,5 jaitsi ziren esportazioak), Danimarkan (% 75,3 jaitsi zen), Italian (% 40,9) eta Errusian (% 55) izandako beherakada handiak direla eta. Kanpoko salmentetan izandako erorketa horien ondorioz, haragi izoztuaren jaitsiera orokorra %26,8koa izan zen 2000ko abenduan.

Aldiz, epe horretan, Brasil eta Uruguaitik etorritako haragi izoztuaren hazkunde iraunkorra mantendu zen, azken hori neurri txikiagoan, eta Irlandatik etorritako inportazioak nabarmen gutxitu ziren.

Indarberritze arina

"Orain behi-haragiaren ohiko kontsumo-maila baino % 15 beherago gaude", azaldu du Domingo Palos ASOVACeko kudeatzaileak. Izan ere, krisi garai honetan ere nabaritu da Espainiako izaera latinoa. "Europako Batasuneko beste herrialde batzuetan, kontsumo-aldaketak ez dira gertatu Espainian gertatu den bezain bortizki", erantsi du.

Aldaketak bortitzak izan arren, adierazle batzuek kontsumoa eta esportazioak pixka bat berreskuratu direla adierazten dute. Horien artean, kontsumoaren portaeraren azterketa subjektibo samarrak markatzen dituen arren, behi-kontsumoaren eta antzemandako azken kasuen eragin mediatiko eta soziologikoaren galeraren arteko lotura tradizionala nabarmentzen da. Badirudi errutina-sentsazio horrek galdutako konfiantza berreskuratzen duela.

Edozein modutan ere, XXI. mendearen lehen urtean Espainiako esportazioen buru izango den behien sektorea ez dago. Espainiako Merkataritza Ganberak egindako Espainiako Kanpo Merkataritzaren txosten baten arabera, hazkundearen buru izango diren sektoreak kreditu-erakundeak eta produktu kimikoetan, esnekietan eta paperaren eratorrietan diharduten enpresak izango dira.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak