Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Bitaminadun elikagaien legezkotasuna

Europako Batasunak berriki arautu du elikagaiei bitaminak, mineralak eta bestelako substantziak gehitzea.

Joan den urtarrilaren 19an sartu zen indarrean 1925/2006 (EE) Erregelamendua, 2006ko abenduaren 20koa, elikagaiei bitaminak, mineralak eta bestelako substantziak gehitzeari buruzkoa. Europar Batasuneko araudi berriak, 2007ko uztailaren 1etik aurrera aplikatuko denak, amaiera ematen dio Europar Batasunean arauketa harmonizaturik ez egoteari. Orain arte nagusi zen egoerak Estatu kideen esku uzten zuen bere erregulazioa Estatuko arauen bidez, eta arau horiek produktu horien zirkulazio librea eragotzi edo oztopatu besterik ez zuten egiten, eta barne-merkatuaren funtzionamenduan eragin kaltegarria zuten. Egoera horrek berezitasun oso desberdinak ditu: estatu batzuetan, osasun publikoko arrazoiak direla eta, zenbait elikagai motatan bitaminak eta mineralak gehitzera behartzen dute.

Erregelamendu berria indarrean sartzearekin batera, Europar Batasuneko legegileak EBn ordenatzen du ekoizleek mantenugai eta bestelako osagai ugari erabiltzen dituzten elikagaiak, besteak beste, bitaminak, mineralak, oligoelementuak, aminoazidoak, gantz-azido esentzialak, zuntzak eta landareak eta belar-estraktuak. Izan ere, egoera hori, pixkanaka, azken urteotan gertatu da, eta nolabaiteko kontrolik eza sortu da azken elikagaian dauden kantitateak legezkoak diren ala ez, bai eta horien etiketei eta publizitateari dagokienez ere, eta erantsitako substantzien permisioa den edo ez.

Arauaren helburua da substantzia horiek dieta orekatu eta askotariko baten kontsumo-baldintza normaletan aurreikus daitezkeen kantitateak gehiegi ez gainditzea, edo, beste arrazoi batzuengatik, kontsumitzailearentzat arriskutsua izatea. Izan ere, kontsumitzailea mota horretako elikagaiak merkaturatzean gerta daitezkeen akats edo engainuetatik babestu nahi da.

Mantenugai-gabezia
Europar Batasuneko Erregelamenduak dietaren ohiko parte diren eta funtsezkotzat jotzen diren bitaminak eta mineralak soilik gehitzeko aukera emango du

Europako Erkidegoko legegilea jakitun da ekoizleek beren borondatez gehitzen dizkietela bitaminak eta mineralak elikagaiei, hainbat helbururekin; besteak beste, horien edukia berrezartzeko fabrikazio-, biltegiratze- edo manipulazio-prozesuan murriztuta geratu denean, edo alternatiba izan nahi duten elikagaien antzeko nutrizio-balioa emateko. Beste batzuetan, helburu teknologikoekin gehi daitezke, hala nola gehigarriekin, koloratzaileekin edo lurrinekin, edo antzeko xedeekin, Europar Batasuneko legeria aplikagarriak aurreikusten dituen praktika eta prozesu enologiko baimenduak barne. Batzuetan, nahitaezkoa izan daiteke substantzia elikagarri gisa sartzea, Europar Batasuneko berariazko legeriaren arabera.

Europako Batasuneko agintarientzat egiaztatuta geratu da bitaminak eta mineralak dituzten elikagaiek funtzio garrantzitsua betetzen dutela, organismo osasuntsu bat behar bezala garatzeko eta mantentzeko beharrezkoak diren elikagai guztiak hartzen laguntzen dutela baitirudi. Nahiz eta egia den dieta egoki eta askotarikoak eman dezakeela kopuru hori, Erregelamenduan aipatzen diren ikerketek frogatzen dute egoera ideal hori ez dela praktikan gertatzen bitamina eta mineral guztientzat.

Zenbait ikerketak mantenugai-gabeziak atzemateko arrazoiak, oso ohikoak ez badira ere, Erkidegoan nagusi den egoera sozioekonomikoan eta zenbait biztanleria-talderen bizimoduan izandako aldaketetan oinarritzen dira, eta, haien arabera, nutrizio-behar desberdinak sortu dira eta elikadura-ohiturak aldatu. Era berean, zenbait biztanleria-talderen behar kalorikoak eta mantenugaiak aldatu dituzte, eta zenbait bitamina eta mineral hartu dituzte estatu kideetan gomendatutakoak baino talde txikiagoek.

Segurtasuna eta bioerabilgarritasuna
Europar Batasuneko Erregelamenduak elikagaiei bitaminak eta mineralak gehitzea ahalbidetuko du, baldin eta horiek, eskuarki, dietaren parte badira eta bertan kontsumitzen badira, eta funtsezko elikagaitzat jotzen badira. Funtsezko baldintza da elikagaiei gehi dakizkiekeen bitamina- eta mineral-iturri gisa erabiltzen diren substantzia kimikoak seguruak eta bioerabilgarriak izatea, hau da, giza organismoak erabil ditzakeenak.

Segurtasun eta bioerabilgarritasun irizpideei jarraiki, Giza Elikaduraren Batzorde Zientifikoak 1999ko maiatzaren 12an irizpen bat eman zuen, bularreko haurrentzako eta adin txikiko haurrentzako elikagaiak, elikadura berezirako edo elikadura-osagarrietarako beste elikagai batzuk fabrikatzeko erabil daitezkeen substantzien zerrenda onartzen duena.

Onartutako arauak, I. eta II. eranskinetan, hurrenez hurren, bitamina- eta mineral-zerrenda positibo bat ezartzen du, baita elikagaiei gehi dakizkiekeen bitamina- eta mineral-formuletako beste bat ere. Eta bertan sodio kloruroa (gatz arrunta) agertzen ez bada ere, legegileak elikagaiak prestatzeko osagai gisa erabiltzen jarraitzeko aukera ematen du.

Kasu batzuetan, eta erregelamenduzko xedapenean ezarritako prozedura baten arabera, elikagaiei gehitzen zaizkienean gehienezko kopuruak ezarri beharko dira, bitamina eta mineral gehiegi hartzeak ondorio kaltegarriak izan baititzake osasunarentzat. Ezarritako kopuruek bermatu beharko dute elikagaiak normal erabiltzea, fabrikatzaileak emandako jarraibideei jarraituz, segurua izango dela kontsumitzaileentzat, dieta dibertsifikatu baten testuinguruan. Segurtasun-maila maximoak ezartzeko, arriskuaren ebaluazio zientifikoa egin behar da, normalean ezagutzen diren datu zientifikoetan oinarrituta eta beste elikagai batzuetatik hartu ahal izateko moduan. Halaber, kontuan hartu beharko da biztanleriak zenbat bitamina eta mineral hartzen dituen erreferentzia gisa. Gehieneko zenbatekoak ezartzeko Batzordeak proposamenak aurkezteko epea 2009ko urtarrilaren 19an bukatuko da.

ETIKETATZETIK PUBLIZITATE BEREZIRA

Img etiqueta
Kontsumitzaileek, publizitatearen bidez, ezin dituzte produktu bitaminatu edo mineralizatu horiek hauteman elikadura-, fisiologia- edo bestelako onurak dituzten produktu gisa, elikagai horiek gehitu ez zaizkien antzeko edo bestelako produktuekin alderatuta; izan ere, kontsumitzailea ondorio kaltegarriak dituzten erabakiak hartzera bultza dezake. Alde horretatik, arauak zenbait murrizketa ezartzen ditu.

Eraldatuak ez diren elikagaiei (frutak, barazkiak, haragia, hegaztikia edo arraina) ezin izango zaie bitaminarik edo mineralik gehitu, ezta %1,2 baino alkohol bolumen handiagoko edariei ere, salbuespen batzuk izan ezik, eta produktuei ez bazaie ez nutrizio-aipamenik ez ezaugarri osasungarririk ematen. Bestalde, bitaminak eta mineralak gehitu zaizkien produktuen nutrizio-garrantzia eta horiek elikadura-ohituretan eta mantenugai kopuru osoan izan dezaketen eragina kontuan hartuta, Europar Batasuneko arauaren arabera, garrantzitsua da kontsumitzailea nutrizio-kalitate orokorra ebaluatzeko moduan egotea, eta, beraz, kasu horietarako nahitaezko nutrizio-etiketa ezarri du.

Arau orokor gisa, bitaminak eta mineralak gehitu zaizkien elikagaien etiketatzean, aurkezpenean eta publizitatean ez da sartuko dieta orekatu eta askotarikoak mantenugai kopuru egokiak eman ezin dituela adierazten edo iradokitzen duen adierazpenik. Ez dute, inola ere, kontsumitzailea nahastuko, ez eta engainatuko ere, mantenugai horiek gehitzeak dakartzan nutrizio-abantailei dagokienez. Bitaminak eta mineralak gehitu zaizkien produktuak etiketatzean, gehigarri hori adierazten duen adierazpena egin daiteke, elikagaien nutrizio-adierazpenei eta propietate osasungarriei buruzko 1924/2006 Erregelamenduan ezarritako baldintzen arabera.

Bibliografía

ARAUDIA

  • Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 1925/2006 (EE) Erregelamendua, 2006ko abenduaren 20koa, elikagaiei bitaminak, mineralak eta bestelako substantzia jakin batzuk gehitzeari buruzkoa. Europar Batasunaren Aldizkari Ofiziala, L 404 zenbakia, 2006ko abenduaren 30ekoa.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak