Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

D bitaminaren arriskuak eta onurak

Duela gutxi egindako ikerketa batzuen arabera, D bitaminaren dosia handitu egin behar da, gaixotasun arriskutsuak saihesteko.

  • Egilea: Argitaratze-dataren
  • arabera: Asteazkena, 2006ko otsailaren 08a
img_salmon2p 6

D bitamina gehiago hartu behar da? Duela gutxi egindako ikerketa batzuen arabera, Europako populazioaren zati handi batek eta Atlantikoaren beste aldekoak defizita dute D bitaminan. American Journal of Public Health aldizkariaren otsailean argitaratu zen Kaliforniako Unibertsitatearen lan baten arabera, D bitaminaren urritasunak urtero minbiziak eragindako milaka heriotza goiztiar eragin ditzake.

12. salm. irud.

Baieztapen hori, hasteko, gehiegizkoa izan daiteke, D bitaminaren defizit orokorra dagoela eta defizit hori dagoenean minbizi-mota batzuk jasateko arrisku handiagoa dagoela aurkitzean oinarritzen da. Ikertzaileek 63 azterketa egin dituzte, 1966 eta 2004 bitartean eginak. Horietan, koloneko, bularreko, prostatako eta obulutegietako minbizia izateko arriskuarekin lotutako D bitamina mailak ebaluatzen ziren.

Horrelako azterketek, onartzen badute ere, errore-tarte handia dute, autoreak oso ziur daude ondorio hori ateratzen dutela. Azken 25 urteetan pilatutako ebidentzia gero eta handiagoa omen dago, eta «osasun publikoaren esku-hartzea beharrezkoa» da. Gomendatzen dute D bitaminaren eguneroko kontsumoa eguneko 1.000 unitate (EB) gehitzea, 25 mikrogramokoa. Hori lortzeko modu ekonomiko bat D bitaminarekin aberastutako gehigarri eta elikagaien bidezkoa litzateke.

«Lan zientifiko asko ari dira frogatzen D bitaminaren gutxieneko maila batzuk beharrezkoak direla eta haren gabeziak arazo ugari dakarrela, hala nola errakitismoa, osteoporosia, gaixotasun kardiobaskularrak edo minbizia izateko arrisku handiagoa», azaldu du Alberto Muñoz Ikerketa Biomedikoen Institutuko ikertzaileak (CSIC). Ebidentziak korrelazio estatistiko hutsetik haratago doaz. 2001. urtean, Alberto Muñozek, beste ikertzaile batzuekin batera, bi mekanismo zelular (zelulen ugalkortasuna bereizteko eta inhibitzeko mekanismoak) erakutsi zituen Journal of Cell Biology aldizkarian; mekanismo horietan, D3 bitamina (kolekaltziferola) erregulatzen zuen. Aurkikuntza horren arabera, D bitaminarik ez izateak funtzio erregulatzaile hori betetzea eragotziko luke, eta horrek minbizia garatzeko arrisku handiagoa ekarriko luke.

Aditu horren iritziz, Europako populazioaren laurdenak D bitamina-gabezia du. Kontsumoa handitu behar da, beraz? Aditu gehienek baietz uste dute. Osasun-agintariek eguneko 400 kolekaltzifol unitate ezartzen dituzte gehienez, baina «kantitate hori igo daitekeela uste dugu». Zein izango litzateke maximoa? «Gustu guztietarako iritziak daude. Nik ez nuke kopuru handirik hartuko, gehiegizkoa toxikoa delako», dio Alberto Muñozek, «baina ez dago ondo finkatuta zein den maximo onargarria».

D bitamina dietaren bidez lor daiteke, baina elikagaien bidez lortzen duena gutxi da: behar den kopuruaren %10 eta %15 artean. Izan ere, D bitamina ugari duten elikagai gutxi daude: bakailao-olioa (ia inork ez du hartzen zapore desatseginagatik) eta arrain urdina. Esnekiek eta arrautzek D bitamina gutxi dute. Izan ere, behar den D bitamina ia guztia giza gorputzak berak sintetizatzen du azalean, eguzkitan jartzen denean. Horregatik, biztanlerian D bitamina-maila handitzearen alde azterlan ugari egin diren arren, ez dirudi adostasunik dagoenik nola eta zenbatekoetan.

Bitaminak ala eguzkia?
D bitamina ugari duten elikagai gutxi daude: bakailao-olioa, ia inork hartzen ez duena zapore desatseginagatik, eta arrain urdina.

Batzuek bitamina-gehigarrien alde egiten dute, eta beste batzuek hipervitaminosi-arriskua ikusten dute herrialde garatuetan zabaltzen ari den moda gero eta handiagoan. Norwich Union aseguru-etxeak Erresuma Batuko mediku generalisten artean egindako inkesta baten arabera, 2005. urtearen amaieran, inkestatutako medikuen %73k bitaminak beren kabuz hartzen zituzten pazienteak zituzten, eta medikuen %13k, berriz, osagarrien ondorioz ondorio kaltegarriak izan zituzten pazienteak zituzten.

Dibergentzia dago duela hilabete batzuk Manchesterreko Unibertsitateko (AEB) talde batek argitaratu zuen eta Ann Webbek zuzendu zuen bezalako ikerketetan. Ikertzaileek kalkulatu zuten eguzki-babesik gabe 10 eta 15 minutu artean eguzkitan jarri behar zela eguzkitan, eta hori izango zela D bitamina-maila handitzeko denbora egokiena. Gomendio hori berehala kritikatu zuten Ameriketako Dermatologia Akademiak, eta «arduragabe»tzat jo zuten, larruazaleko minbizia izateko arrisku handiagoa baitute larruazalek.

Baina ez da gauza bera larruazal argi bat eta azal ilun bat, ez neguko eguzkia, ez udakoa, eta ez dago argi zenbat bitamina xurgatzen duen bakoitzak elikagaiekin, haren metabolismoaren araberakoa baita. Alberto Muñozek azaltzen duenez, egokiena litzateke bakoitzak jakitea zer maila duen D bitaminaz edo haren aitzindariaz, eta mailak egokiak ez badira, orduan bitamina gehiago hartzea. Azterketa baten bidez jakin daiteke hori, baina «zoritxarrez ez da ospitaleko errutinara iritsi».

Hala ere, Alberto Muñozek ohartarazi du D bitamina gehiago hartzea komeni dela, maila osasungarriak izateko, eta minbizia bezalako gaixotasunetatik babesten duelako, ezin dela estrapolatu tratamendu bat dosi altu eta jarraituak dituzten gaixoekin, epe luzera kaltzioa xurgatzen lagunduko bailuke eta ondorio kaltegarri bat eragingo bailuke: hiperkaltzemia.

ARRISKU-TALDEAK

1. irud. infekziosoa

Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) arabera, D bitamina-urritasunagatiko arrisku-talde bat haurrak dira, batez ere udazkenean eta muturreko latitudeetan jaio badira, bizitzako lehen sei hilabeteak ia etxe barruan ematen baitituzte. Gainera, amaren esnea D bitamina gutxikoa da. Haurtxoek behar duten D bitamina umetokian xurgatu duten arren, noizbehinka gerta daiteke bitamina horren gabezia.

Beste arrisku-talde bat zaharrak dira, adinarekin D bitaminaren sintesia eragiten duen prozesu entzimatikoak eraginkortasuna galtzen baitu. Nerabezaroan, hezurdura azkar hazten den unean, D bitaminaren forma aktiboetako baten beharra handiagoa izan daiteke, eta hori konpentsatu egin daiteke eguzkitan behar bezala egonez gero. Hala ere, eta hori kezkagarria izan daiteke, herrialde garatuetako nerabeek eta, oro har, biztanleek gero eta denbora gutxiago pasatzen dute aire zabalean, bereziki hirietan.

D bitaminaren urritasunarekiko kezkak bultzatuta, Europako OPTIFORD proiektua bultzatu da, janaria D bitaminarekin aberastea estrategia egingarria ote den ikertzeko, mantenugai horrek biztanlerian duen urritasuna konpontzeko.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak