Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Elikadura-entzimei buruzko legeria

Europako Batzordeak elikadura-entzimei buruzko Erregelamenduaren lehen proposamena aurkeztu berri du, segurtasun-gabezia orokor batekin amaitzeko.

img_81 4

Batzordeak 2006ko uztailaren 28an aurkeztutako Araudi-proposamenak Elikagaien Segurtasunari buruzko Liburu Zuriaren helburuetako bat betetzen du, hau da, elikadura-entzimei buruzko berariazko xedapenak ezartzea. Azken urteotan egoeraren ebaluazio zehatza egin ondoren, entzimen legezko mugak zabaltzea erabaki du Europako legegileak. Orain arte, elikagai-gehigarri gisa erabilitako entzimak soilik izan dira legezkoak; horietako bi soilik baimenduta zeuden: inbertasa (E 1103) eta lisozima (E1105).

Orain, berariazko elikagaietan (fruta-zukuak, laktoproteinak dituztenak, mahastizaintza eta ardogintza) elikadura-entzimen erabilera arautu da. Gainerako entzimak ez daude gaur egun araututa EBren jarduera-eremuan, edo elikagaien laguntzaile teknologiko gisa daude araututa, estatu kideetako legediaren arabera, haien artean desadostasun handiak baitaude.

Horrela, legezko harmonizazioa beharrezkoa da elikadura-entzimen barne-merkatuaren bidezko merkataritza eta funtzionamendu eraginkorra sustatzeko eta giza osasunaren eta kontsumitzaileen interesen babesa ziurtatzeko. Proposatutako erregelamenduak elikadura-entzimak erabiltzeko baldintzak zehazten ditu, baimendutako elikadura-entzimen zerrenda bateratua ezartzea aurreikusten du eta entzima horiek etiketatzeko arauak finkatzen ditu. Gainera, genetikoki eraldatutako organismoekin (GEO) egindako elikagai eta pentsuetarako lege-esparrua osatuko du proposamenak.

Legezko segurtasuna
Orain arte, zenbait legeriatan elikadura-entzimak gehigarri gisa sailkatzen ziren, eta beste batzuetan, laguntzaile teknologiko gisa.
Lege-esparruan, elikadura-entzimen egoera konplexua da. Batzordeak badaki, alde batetik, elikagaien eraldaketan entzimen erabilera kontrolatzen duen legeria ez dagoela erabat harmonizatuta EBn, baina egia da, beste alde batetik, badela arau-esparru nazional bat elikagaien ekoizpenean laguntzaile teknologiko gisa erabiltzen diren entzimentzat, estatu kide batzuetatik besteetara nabarmen aldatzen dena. Lege batzuen eta besteen artean izaten den polemika tekniko eta legalik sonatuenetako bat entzimak elikadura-gehigarri edo laguntzaile teknologiko gisa sailkatzea da, prozesuan edo azken elikagaian duten funtzioaren arabera.

Lege-egoerak eragina du eragile ekonomikoen segurtasunean, muga teknologikoei eta komertzialei dagokienez, baita kontsumitzaileen oinarrizko eskubideetan ere, janak osasunean eragin ditzakeen ondorioei dagokienez edo erosten duten elikagaian sartzeari buruz jasotzeko eskubidea duten informazioari dagokionez. Egiaztatu ahal izan denez, estatu kide gutxik dute baimentzeko nahitaezko edo borondatezko prozedura bat, gehienek ez baitute bat ere.

Alde horretatik, EBn arau harmonizaturik ez egoteak elikadura-entzimak salerosteko oztopoak sortu ditu eta eremu horretan hazkundea oztopatu du. Horrez gain, segurtasunik eza ere eragin du, Europan elikadura-entzimen kaltegabetasunaren ebaluaziorik eta baimenik ez egoteagatik, elikadura-gehigarritzat hartzen direnentzat izan ezik.

Kalterik ezaren ebaluazioa eta elikadura-entzimen baimena harmonizatzeak abantaila gehiago ekarriko dizkie hasieran eragile ekonomikoei, merkatuan sartu baino lehen. Entzima bakoitzeko 150.000-200.000 euro inguruko kostua izango du, eta horrek, gainera, abantaila gehiago ekarriko dizkie entzima horiei, zehaztutako epeekin bateratutako prozedura komunitarioa ezarriko baita, prozedura nazional anitzen ordez.

Osasunaren babesa
Batzordeak aurkezten duen Proposamenak, nahiz eta historikoki elikadura-entzimak ez-toxikotzat hartu izan diren, onartzen du teknologia-garapenak elikadura-entzima gero eta konplexuagoak eta sofistikatuagoak ekoiztea ekarri duela. Ildo horretatik, zenbait arrisku saihesteko neurriak ezartzen ditu, hala nola alergiak, hondar-jarduera mikrobiologikoaren menpeko albo-ondorioak edo toxikotasun kimikoa. Proposamenaren arabera, funtsezkoa da elikadura-entzima guztien kaltegabetasuna ebaluatzea, genetikoki eraldatutako mikroorganismoek sortutakoak barne, kontsumitzailearen segurtasuna bermatzeko.

Proposamen honen bidez, besteak beste, giza osasuna eta kontsumitzaileen interesak babestu nahi dira. Ildo horretatik, Europan elikadura-entzimek kalterik egiten ez dutela ebaluatzeari eta baimena emateari dagokionez legeak bateratzea proposatu da. Kaltegabetasunaren ebaluazioa organismo independente baten esku utzi da, kontsumitzaileak nahi duen onarpen maila izan dezan eta mesfidantza sor ez dezan. Gaur egun, jabetzen da legezko egoera nahasiak kontsumitzaileen konfiantza galtzea ekarriko lukeela, batez ere GEOtik lortutako entzimei dagokienez.

Elikagaiak fabrikatzeko, eraldatzeko, prestatzeko, tratatzeko, ontziratzeko, garraiatzeko edo biltegiratzeko helburu teknologikoekin erabiltzen diren entzimei aplikatuko zaie proposatutako erregelamendua, baita laguntza teknologiko gisa erabiltzen direnei ere (elikadura-entzimak). Elikadura-entzimek kalterik egiten ez dutela ebaluatu behar dute, eta komunitate-zerrenda baten bidez baimendu behar dira.
Alde horretatik, elikadura-entzima guztien segurtasuna, behar teknologikoa eta kontsumitzaileentzako onurak eta horiek elikagaietan duten erabilera ebaluatuko dira, baita kontsumitzailearentzat engainagarririk ez dagoela ere.

Hala, eta ebaluazioaren arriskuaren kudeaketa banatzeko ildoari jarraituz, EFSAk egingo ditu kalterik gabeko ebaluazioak, eta Batzordeak aztertuko du elikadura-entzima bat Erkidegoko zerrendan sartzea, Agintaritzaren irizpenean oinarrituta, gainerako irizpide orokorrak kontuan hartuta (behar teknologikoa, kontsumitzaileei buruzko alderdiak), eta elikadura-entzima positibo bakoitzaren ezaugarri teknikoak ezarri beharko dira.

Elikadura-entzimak zerrenda bateratuan sartu eta erabiltzeko, baldintza hauek bete behar dira: proposatutako erabilerak kontsumitzaileen osasunerako segurtasun-arazorik ez sortzea, behar teknologiko arrazoizkoa izatea eta horiek erabiltzeak kontsumitzaileari engainurik ez eragitea. Hala, zerrenda bateratuan agertzen diren elikadura-entzimak soilik merkaturatu ahal izango dira eta elikagaietan erabili.

Elikadura-entzimen etiketatzea
Proposatzen den lege-esparru berriaren funtsezko alderdietako bat elikadura-entzimen etiketatzearekin zerikusia duena da. Hartutako azken ebazpenak ez du jarraitu zenbait estatu kideren eta kontsumitzaile-elkarteen irizpideari, elikagaietako entzimen etiketatze zehatzagoaren aldekoak baitziren. Proposatutako arauek etiketatze espezifikoaren eta informatiboaren alde egiten dute azken elikagaietan funtzio teknologikoa duten entzimentzat. Alde horretatik, elikagai-gehigarriak bezala erabiltzen diren elikadura-entzimak, azken elikagaian funtzio teknologiko bat betetzeko, beren funtzioarekin (adibidez, egonkortzailea) eta izen espezifikoarekin etiketatu behar dira.

Proposaturiko Erregelamenduak fabrikatzaileari edo zuzenean kontsumitzaileari saldutako elikadura-entzimen etiketatze-baldintzak ezarriko ditu. Etiketatzeari dagokionez, elikagaietan erabiltzen diren entzimak gehigarrien antzeko osagaitzat hartuko dira, 2000/13/EE Zuzentarauak elikagaien etiketei, aurkezpenari eta publizitateari buruz ezartzen duenaren arabera. Erkidegoko legegileak badaki kasu gehienetan elikadura-entzimak laguntzaile teknologiko gisa erabiliko direla, hau da, elikagaietan hondakin gisa egongo direla, aurkitzen badira, eta ez dutela ondorio teknologikorik izango azken produktuan. Proposamenak, kontuan hartuta elikadura-entzima guztien kaltegabetasuna ebaluatuko dela, etiketatik salbuestea laguntzaile teknologiko gisa erabiltzen direnak.

Proposamenak hainbat arau ditu azken kontsumitzaileari saltzeko elikadura-entzimak eta horietarako ez direnak etiketatzeko. Hala, azken kontsumitzaileari saltzeko elikadura-entzimak merkaturatu ahal izateko, entzima horien ontziek edo ontziek ezaugarri jakin batzuk izan behar dituzte, erraz irakurtzeko modukoak eta ezabaezinak, hala nola elikadura-entzimaren salmenta-izena. Entzima horri dagokion elikadura-entzimari aplikatzen zaion edozein xedapen komunitarioak ezarritako izena izango da.

Bai kasu batean, bai bestean, azken kontsumitzaileari saltzeko ez diren elikadura-entzimak bereizita saltzen dira, edo elkarrekin nahasita. Ontzi edo ontzi horiek elikadura-entzima bakoitzari buruzko informazioa izango dute, proposatutako Erregelamenduak hala ezartzen badu, edo entzimaren deskribapen zehatza, nahasi daitezkeen produktuetatik bereizteko bezain zehatza. Elikadura-entzimei buruzko informazio orokorreko baldintza gisa, elikadura-entzimen ontzian edo ontzietan informazio hau agertuko da:

  • «Elikagaiekin erabiltzeko» edo «elikadurarako erabilera mugatua» esamoldea, edo elikagaiekin erabiltzeko aurreikusitako erabileraren erreferentzia zehatzagoa.
  • Kontserbazio eta erabilera baldintza berariazkoak.
  • Erabiltzeko jarraibideak, horrelakorik egin ezean elikadura-entzima behar bezala erabiltzen ez bada.
  • Sorta edo sorta identifikatzeko aukera ematen duen adierazpena.
  • Fabrikatzailearen, paketatzailearen edo saltzailearen izena edo sozietatearen izena eta helbidea.
  • Kopuru garbia.

Elkarrekin nahasita saltzen diren elikadura-entzimak etiketatzeko arau bereziak ere aurreikusten dira, bai eta elikadura-entzimei beste substantzia, material edo osagai batzuk gehitzen zaizkien kasuetarako ere.

ALDI IRAGANKORRA

Proposaturiko elikadura-entzimei buruzko Erregelamenduak baimendutako elikadura-entzimen zerrenda bateratua ezartzen du, Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzak (EFSA) haien segurtasuna ebaluatu ondoren. Batzordeak onartu du Erkidegoko merkatuan badirela berrehun elikadura-entzima inguru, estatu kideen lege nazionalen mende.

Nahiz eta onartzen duen bere segurtasunaren ebaluazioa eta Erkidegoko zerrendan sartzea arazorik gabe eta modu bidezkoan egin behar direla ekoizle guztientzat, elikadura-entzima asko dagoeneko Erkidegoan merkaturatzen baitira, Proposamenak epe iragankor bat aurreikusten du Erkidegoko zerrendaren hasierako ezarpenera arte. Ildo horretatik, Batzordeak uste du arazorik gabe egin beharko litzatekeela erkidegoko zerrenda positibo baterako trantsizioa, eta ez lukeela baldintza bidegabeak sortu beharko entzimen ekoizleentzat.

Hori dela eta, proposamenak 24 hilabeteko hasierako epea ezartzen du, prozeduraren erregelamendu bateratuan aurreikusitako exekuzio neurriak aplikatzen diren egunetik hasita, eta epe horretan aurkez daitezke eskaerak. Aurreikuspenen arabera, erkidegoko zerrenda urrats bakar batean sortuko da, agintaritzak 24 hilabeteko epean behar adina informazio aurkeztu den produktu guztiei buruzko irizpena eman ondoren.

Proposamen horri esker, elikadura-entzimak eta elikadura-entzimekin egindako elikagaiak Estatuko arauen arabera merkaturatu eta erabil daitezke, Erkidegoko zerrenda ezarri arte. Aldi iragankor bat aplikatuko da etiketatze-eskakizunetarako ere. Epe iragankor horretan, Batzordeak eskaera baliodun bat aurkeztu zaien elikadura-entzimen datu-basea eduki beharko du, eta jendeari zabaldu, haren ebaluazioaren egoeraren berri emateko.

Bibliografía

ARAUDIA

  • Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren Araudi-proposamena, elikadura-entzimei buruzkoa, Kontseiluaren 83/417/EEE Zuzentaraua, Kontseiluaren 1493/1999 (EE) Erregelamendua, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2000/13/EE Zuzentaraua eta Kontseiluaren 2001/112/EE Zuzentaraua aldatzen dituena. COM (2006) 425 azkena, 2006ko uztailaren 28koa.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak