Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Elikagaien higienerako lege-jarraibide berriak

EBk beste jarrera komun bat finkatu du elikagaien segurtasunaren arloan, eta HACCP metodoa proposatu du oinarrizko tresna gisa.

Barometroa1

2004ko otsailaren 24an argitaratu zen EBko Aldizkari Ofizialean Kontseiluak 2003ko urriaren 27an onartutako jarrera bateratua, giza kontsumorako diren elikagaien eta animalia-jatorriko elikagaien higieneari eta kontrol ofizialei buruzkoa. Duela urte batzuetatik, Europako legegileak elikagaien higieneari buruzko arauak aldatzeko asmoa zuen, elikagai guztiei aplikatzeko politika orokor eta integratua ezartzeko, ustiapenetik hasi eta kontsumitzaileari saltzeko tokiraino. Orain, EBn hamar estatu kide berri sartzeko atarian, badirudi helburu hori amaitu dela. Helburua da EBn elikagai seguruak bakarrik merkaturatzea.

Jarrera komun horrek, ordea, inguruabarren araberako egokitze-aldia eskatzen du. Proposamenak aurreikusten du Europar Batasuneko Erregelamendua 2006ko urtarrilaren 1etik aurrera sartuko dela indarrean, ez lehenago. Egun horretatik aurrera, elikagaien sektoreko eragile ekonomiko guztiek elikagaien kaltegabetasuna bermatzeko aplikatu beharreko segurtasun-neurriak hartzeko erantzukizuna eraginkortasunez hartzeko moduan egon behar dute.

Gainera, elikagaiak animalien osasuna eta ongizatea erregulatzen dituzten arauekin bat datozela egiaztatzeko eskatuko zaie, berritasun bat. Izan ere, aztertu beharreko lege-esparru berriak berehalako erreferentzia du elikagaien segurtasunari buruzko Europar Batasuneko legeria orokorrean, 2002. urtearen hasieran onetsia, 1993an Zuzentarau baten bidez harmonizatutako elikadura-higieneari buruzko araudia indargabetzea xedatzen baitzuen.

Tramitazio aldia
EBren jarrera komun berriaren helburua da Europar Batasunean elikagai seguruak bakarrik merkaturatzen direla egiaztatzea.
2000ko uztailaren 14an, Batzordeak bost proposamen egin zituen elikagaien higieneari buruzko Europako legeria bateratzeko. Proposamena 2000ko uztailaren 24an aurkeztu zitzaien Kontseiluari eta Europako Parlamentuari, elkarrekin erabakitzeko. 2001eko martxoaren 28an, Europako Ekonomia eta Gizarte Batzordeak bere irizpena eman zuen. Baina 2002ko maiatzaren 15era arte ez zuen aurkeztu Europako Parlamentuak aurkeztutako paketeko bost proposamenetatik hiruri buruzko aldeko irizpena. Egun horretan bertan, Europako Parlamentuak Batzordearen lehen Proposamena, 2000/0178, onartu zuen lehen irakurraldian, eta zuzenketa batzuk aurkeztu zituen. Proposamen hori elikagaien higieneari buruzkoa zen.

Batzordeak aurkeztutako 102 zuzenketetatik 72 onartu zituen, besteak beste, HACCP sistema (arriskuen azterketa eta puntu kritikoen kontrola) lehen mailako produkzioan aplikatzeari buruzkoa eta Erregelamendua hirugarren herrialdeetara esportatzeko elikagaiei aplikatuta. Hala ere, 2003ko urriaren 27ra arte ez zen onartu Kontseiluak Jarrera Bateratua, duela gutxi EBko Aldizkari Ofizialean argitaratua. Orain, behin betiko onespena, dagokion aldi iragankorra eta haren aplikazioa besterik ez da falta.

Elikagaien higienearen printzipioakPaketearen lehen
proposamenaren helburua elikagai-enpresen ustiatzaile guztiek higiene-arauak betetzeko oinarri komuna ezartzea zen. Arau beraren arabera, funtsezko printzipio hauek dituzte:

  • Ustiapena mahaian aplikatu behar da, hau da, elikadura-kate osoan.
  • Elikagaien segurtasunaren arduradun nagusiak elikagai-enpresen ustiatzaileak dira.
  • HACCP sistema (arriskuak aztertzeko sistema eta kontrol-puntu kritikoak) elikagai-enpresen ustiatzaileek elikagaien arrisku mikrobiologikoak eta kimikoak kontrolatzeko eta, hartara, elikagaien segurtasuna sustatzeko erabil dezaten proposatzen da.
  • Elikagaien sektoreek praktika egokiei buruzko gidak prestatzea, elikagai enpresen ustiatzaileei elikagaien segurtasunari eta HACCP sistema abian jartzeari buruzko orientazioa emateko.
  • Elikagai-enpresen malgutasuna urrutiko eremuetan, elikagaien ekoizpen tradizionalerako eta enpresa txikietan HACCP sistema aplikatzeko.
  • Agintari eskudunek elikagaien sektoreko enpresak erregistratzea.
  • Baldintza teknikoak (instalazioen, ekipoen eta abarren arloan) elikagai-enpresek bete beharrekoak.

Legegileak ez du esan nahi elikagaien segurtasuna zenbait faktoreren ondorio denik; izan ere, gutxieneko arauak ezarri behar dira higienearen arloan, lege-egintzen bidez, eta kontrol ofizialak ezarri behar dira elikagaien arloko operadoreek arauak betetzen dituztela egiaztatzeko. Era berean, HACCPren printzipioetan oinarritutako elikagaien segurtasuneko programak eta prozedurak ezarri eta abian jarri behar dituzte.

Legegilearen ustez, HACCPren printzipioetan oinarritutako prozedurak arrakastatsuak izateko, elikagaien sektoreko langileen erabateko konpromisoa eta lankidetza beharko dira. Horretarako, langileek prestakuntza jaso beharko dute. HACCPren sistema sendotu egiten da elikagaien enpresetako operadoreei elikagaien segurtasun maila handiagoa lortzen laguntzeko tresna gisa. Hala ere, sistema ez da autorregulazio-metodotzat hartu behar eta ez ditu kontrol ofizialak ordezkatu behar.

SEGURTASUNAREN ETA MALGUTASUN-PRINTZIPIOAREN ARTEAN

Barometro3 img
Nahiz eta lehen mailako produkzioan dauden elikadura-arriskuak behar bezala hauteman eta kontrolatu behar diren Erregelamendu Proposameneko helburuak lortzen direla bermatzeko, Europako Parlamentuak aurkeztutako 103. zuzenketaren helburua zen argi eta garbi esatea ez zela aplikatzen lehen mailako produktuen kopuru txikiak zuzenean azken kontsumitzaileari eta tokiko txikizkako merkataritzari. Batzordeak zuzenketa hori onartu egin zuen, betetzen zituzten eragiketak subsidiariotasunaren esparruan sartzen zirela uste baitzuen.

Bestalde, Proposamenak elikagaien ekoizpen tradizionalerako, urrutiko eremuetarako eta HACCP sistema abian jartzeko malgutasunaren printzipioa ere jasotzen zuen. Malgutasun hori ahalbidetzeko metodoa subsidiariotasunean oinarritzen da neurri handi batean; eta malgutasun horren onuradun nagusiak enpresa txikiak izango dira.

Malgutasunaren beharrari laguntza orokorra eman zitzaion. Hori dela eta, Erkidegoko legegileak, orain argitaratu den Jarrera Bateratuan jasota dagoen bezala, uste du elikagaien higieneari buruzko Europako Erkidegoko arauak ez direla aplikatu behar ez etxeko erabilera pribaturako lehen mailako produkzioan, ez eta etxean bertan kontsumitzeko elikagaiak prestatu, manipulatu edo biltegiratzean ere.

Alde horretatik, uste da arauan agertzen diren Europar Batasuneko betekizunak enpresei bakarrik aplikatuko zaizkiela, horrek esan nahi baitu jardueren nolabaiteko jarraipena eta nolabaiteko antolaketa maila, hau da, agentearen profesionaltasuna. Hala ere, elikagaien enpresa-operadoreak produktu primarioen kopuru txikiak zuzenean hornitzen badizkie azken kontsumitzaileei edo txikizkako salmentarako tokiko establezimenduei, komeni da osasun publikoaren babesa Estatuko legeen bidez arautzea, bereziki ekoizlearen eta kontsumitzailearen arteko harreman estuagatik.

Legegileak ere jakin du gaur egun ez dela bideragarria arriskuen analisiaren printzipioak eta kontrol-puntu kritikoak lehen mailako produkzioan modu orokorrean aplikatzea. Hala ere, ezartzen du praktika zuzenen gidek higiene egokia sustatu behar dutela ustiategietan, eta, beharrezkoa izanez gero, oinarrizko ekoizpenerako higiene-arau berariazkoekin osatu behar dela.

Era berean, ez du ezkutatzen komenigarria dela lehen mailako produkzioan eta horrekin lotutako eragiketetan aplikatzen diren higiene arloko baldintzak beste eragiketa batzuetan aplikatzen direnak ez izatea. Uste du, hasiera batean, HACCPren printzipioetan oinarritutako prozedurak ezartzeko betebeharra ez dela aplikatu behar lehen mailako produkzioan, baina sistema hori produkziora zabaltzeko bideragarritasuna izango da Batzordeak Erregelamendu hau aplikatu ondoren egingo duen berrikuspenaren osagaietako bat.

Era berean, atea trantsizio-aldi gisa irekita uzten du, egokitzeko. Besteak beste, HACPari buruzko eskakizunek kontuan hartu behar dituztelako Códex Alimentarius-en jasotako printzipioak, eta behar bezain malguak izan behar dutelako egoera guztietan aplikatzeko, enpresa txikietan barne.

Proposamenak —malgutasun-printzipioaren ildotik— ohartarazten du onartu egin behar dela elikagai-enpresa jakin batzuetan ezin direla kontrol-puntu kritikoak identifikatu, eta, kasu batzuetan, higiene-praktika egokiek puntu kritikoen jarraipena ordezka dezaketela. Era berean, «muga kritikoak» ezartzeko betebeharrak ez du esan nahi kasu bakoitzean muga bat jarri behar denik. Gainera, dokumentuak gordetzeko baldintzak malgua izan behar du, enpresa oso txikientzat gehiegizko kargak saihesteko.

Malgutasuna komeni da, halaber, elikagaiak ekoitzi, eraldatu edo banatzeko edozein fasetan metodo tradizionalak erabiltzen jarraitu ahal izateko, eta establezimenduen egitura-eskakizunei dagokienez; eta bereziki garrantzitsua da muga geografiko bereziak dituzten eskualdeentzat, eskualde ultraperiferikoak barne. Hala ere, ohar bat: malgutasunak ez ditu arriskuan jarri behar elikagaien higienearen helburuak. Eta higiene-arauen arabera fabrikatutako elikagai guztiak Erkidego osoan libreki zirkulatuko dutenez, estatu kideek malgutasuna aplikatzeko prozedura gardena izan behar da.

Bibliografía

  • 1/2004 JARRERA BATERATUA (EE), Kontseiluak 2003ko urriaren 27an onartua, elikagaien higieneari buruzkoa (2004/C 48 E/01). 2004ko otsailaren 24ko EBko Aldizkari Ofizialean argitaratua.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak