Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Elikagaien kutsadura genetikoa

Laborantza tradizional eta ekologikoetan hazi transgenikoak egotea elikagaien kutsadura mota bat da, eta dagoeneko aditu askok aztertzen dute.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Ostirala, 2007ko abenduaren 14a

Genetikoki eraldatutako organismoak (GEO) eta transgenikoak duela hamarkada bat baino gehiago garatu eta merkatuetan sartu zirenetik, bioteknologia aurreratu baten ondorioz, non produktuaren iraupen luzeagoak edo izurriekiko erresistentzia handiagoak onura gehigarria zekarren, asko izan dira aurkako iritziak. Beren segurtasuna edo landatzen diren ingurunean eragin kaltegarria bermatuko duten ikerketa independenterik eza bezalako arrazoiak alegatzen dituzte.


Europako Batzordeak pixkanaka sartzearen aldeko jarrera du, betiere bere segurtasuna bermatzen duten protokolo zorrotzei eta osasun-ebaluazio zorrotzei jarraiki. Bestalde, Ekologistak Martxan, Greenpeace eta Mugarik Gabeko Albaitariak taldeek, besteak beste, GEOk elikaduran duen presentzia irregularra salatu dute, eta gardentasun eta lege-babes handiagoa eskatzen dute.

Aurkakoek horrelako produktuei eragin diezazkieketen kalteei, hala nola, produktuarekin zerikusirik ez duten geneak sartzeak eragindako alergiei, landareetan eragindako toxikotasunari, GEO erresistenteek eragindako antibiotikoekiko erresistentziari edo herbizidekin egindako tratamenduetatik eratorritako hondakin toxikoen presentziari, horiek guztiak produktuaren elikadura-segurtasunarekin zerikusia badute, beste ingurumen-ondorio kaltegarri batzuk sortuko lirateke ingurunean.

Laboreen arteko kutsadura
Adituek transgenikorik gabeko eremuak sortzearen alde egin dute, labore ekologikoen kutsadura saihesteko

Ondorio negatibo horietako bat beste labore batzuen kutsadura genetikoa da, eta Europako Batzordeak antolatutako OMG Koexistentziari buruzko Nazioarteko III. Biltzarrean Sevillan egin berri diren “Kutsadura genetikoa: ezinezkotasuna” jardunaldiei eman die izena. Labore tradizionaletan eta ekologikoetan MG haziak eta landareak agertzeari buruz eztabaidatu da, landaketa transgenikoen polena sakabanatuta dagoelako. Labore ekologikoen kasuan, poluzio-mota horrek bereizgarria galtzea ere ekar dezake.

Espainian dagoeneko salatu izan dira kasuak Aragoi, Katalunia eta Albaceten. Industria agrobioteknologikoen irtenbidea “hazi suizidak” ekoiztea izango litzateke, hau da, hazi horiek garatu ondoren, beren burua suntsitzeko programatuta daude, eta, beraz, beste labore batzuen kutsadura genetikoa saihestuko litzateke, nahiz eta nekazariak denboraldi bakoitzean patentearen jabeari erosi beharko lizkiokeen. Adituen ustez, Transgenikorik gabeko Eremuak sortzeak (transgenikoek lekurik ez duten eremuak) bakarrik eragingo luke arazoa.

Talde horiek salatzen dute, gainera, transgenikoen ehuneko handi bat animaliak elikatzeko erabiltzen denez, gaur egungo GEOren legea ez dela nahikoa, ez duelako eskatzen genetikoki eraldatutako pentsuekin eta pikorrekin elikatutako animaliengandik datozen haragia eta animalia-jatorriko produktuak (esnea, arrautzak edo gaztak, besteak beste) etiketatzea. Azken finean, kontsumitzaileek eskubidea dute GEO bat askatasunez eta jakinaren gainean aukeratzeko, eta hori ez da gertatzen ez landareen kutsadura genetikoen kasuan, ez GEOz elikatutako animaliengandik datozen elikagaien kasuan.

Teknologia transgenikoa
Egia esan, teknologia transgenikoa eta haren elikagai-aplikazioa erabat aldatzen ari dira: 2004ko apirilean, Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzak (EFSA, ingelesezko sigletan) Bt 176 arto-barietateak (anpizilinaren aurkako erresistentzia-gene batekin) kentzeko gomendatu zuen. Egun gutxi barru, Espainiako Elikagaien Segurtasun Agentziak erabaki bat argitaratu zuen, 2004ko abendutik aurrera Espainian zuen baimena bertan behera uztera behartzen zuena.

Txostenean adierazten zen Zientzia Batzordeak «antibiotikoekiko erresistentzia-markatzaile jakin batzuk erabiltzeak izan zitzakeen arriskuak ebaluatu» zituela. Nahiz eta erresistentzien transmisioa oso zaila izan aztertutako markatzaile guztientzat, Batzordeak ‘Zuhurtzia Printzipiora’ jo zuen, eta auzi hori antibiotikoen gaur egungo eta etorkizuneko erabilgarritasun terapeutikoaren ikuspegitik aztertu zuen; izan ere, antibiotiko horien aurrean, «nahiz eta oso litekeena ez izan, erresistentziak sor zitezkeen».

Batzuen ustez, arto-mota hori ez zen inoiz onartu behar; beste batzuen ustez, transgenikoen arloko elikadura-segurtasuneko mekanismoek funtzionatzen dute. Ez da lehenengo aldia EFSAk elikadura-produktu bat, transgenikoa edo beste mota batekoa, kentzea gomendatzen duela gutxi E-128 koloratzailea bezala.

EBAKI ETA ITSATSI

Img maizal1
Genetikoki eraldatutako organismoetan (GEO) edo transgenikoetan, material genetikoa (DNA) artifizialki aldatu da, organismo batetik bestera hautatutako geneak transferitzeko tekniken bidez, baita loturarik gabeko espezieen artean ere. Geneak moztu eta itsastea da kontua, eta aldaera berriak sortzea. Aldaera horietan, artifizialki konbinatzen da modu naturalean elkartuko ez litzatekeen material genetikoa. Organismo horietan oinarrituta landare-organismoak garatzearen helburu nagusia da laboreen babesa handitzea, intsektuek edo birusek eragindako gaixotasunekiko erresistentzia sartuz edo herbizidekiko tolerantzia handiagoaren bidez.

Gaur egun, labore transgenikoak sojan (%60), artoan (%23), kotoian (%11) eta koltzan (%6) kontzentratzen dira. Horietatik asko animaliak elikatzeko erabiltzen dira. Genetikoki eraldatutako elikagaiei eta pentsuei buruzko 2003ko irailaren 22ko 1829/03 Erregelamenduan jasotako Europako araudi berriak (2003/10/18ko L 268 EO) eta 2003ko irailaren 22ko 1830/03 Araudiak (trazabilitateari eta genetikoki eraldatutako organismoen etiketatzeari eta horietatik sortutako elikagaien eta pentsuen trazabilitateari buruzkoa), eta 2001/18 Arteztaraua aldatzen duenak, %0,9ko Europako araudi berriak.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak