Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Elikagaien segurtasuna eta nutrizioa

Kontsumitzaileak babesteko arau berriek jarduera gogorragoak sustatuko dituzte elikagaien segurtasunaren eta nutrizioaren arloetan.

Kontsumitzaileen eta erabiltzaileen babesa hobetzeko lege berriak, 2006ko abenduaren 21ean Diputatuen Kongresuak onartu eta 2006ko abenduaren 30ean BOEn argitaratu zenak, beharrezkotzat jo diren esparruetan kontsumitzaileen babesa hobetzea du helburu, bereziki kontsumitzaileen osasunerako eta segurtasunerako arriskua egon daitekeen eremuetan. Iruzurtzat jotzen diren kasuetan edo eskaintza, sustapen eta publizitatearen eremuan eta, bereziki, elikaduran zilegi ez diren ekintzen ondoriozkoetan ere jardun nahi du.


Elikadurari dagokionez, Lege berria indarrean sartzeak Elikagaien Segurtasunerako Espainiako Agentziaren (AESA) izena aldatuko du, eta Elikagaien Segurtasunerako eta Nutriziorako Espainiako Agentziaren (AESAN) izena jarriko du. Horren ondorioz, esparru berri horretan dituen eskumenak nabarmen handituko dira, eta, gaur egun, Europako Parlamentuak onartu berri duen nutrizio-alegazioei eta propietate osasungarriei buruzko Erkidegoko Erregelamendua laster argitaratzearen zain dago.

Erregulazio berria une bereziki interesgarri batean iritsi da: batetik, administrazioak kontsumitzailearen ohitura jakin batzuen kontra «borroka» egiten du, eta, bestetik, gizentasunera eramaten dute ezinbestean, eta, bestetik, berrezarkuntzako enpresa modernoren baten publizitate-kanpaina batzuen kontra, haren produktu batzuen errazio erraldoien kontsumoa sustatzen baitu.

Gaitasun berriak

Lege berria 2006ko abenduaren 31n sartu zen indarrean, eta funtsezko aldaketak sartu zituen 1984ko Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Defentsarako Lege Orokorrean. Alde horretatik, eta kontsumitzaileen eta erabiltzaileen osasunerako eta segurtasunerako arrisku-egoerei dagokienez, administrazio publiko eskudunei ahalmena ematen zaie arriskua desagerrarazteko beharrezkoak eta proportzionalak diren neurriak har ditzaten, gauzetan zuzeneko esku-hartzea eta pertsonen gaineko zuzeneko konpultsioa barne. Sortzen diren gastuak bere jokabidearekin sortu dituenari helarazten dizkio, baita premiamendu bidez ere, ezar litezkeen zehapenak gorabehera.

Hemendik aurrera, produktuen eskaintza, sustapena eta publizitate faltsua edo engainagarria iruzur gisa jazarri eta zehatuko da, eta kontsumitzaileen elkarteak gaituta egongo dira haiek bertan behera uzteko legez gaitutako prozedurak hasi eta haietan esku hartzeko. Kontsumitzaileen interes kolektiboei edo zehaztugabeei kalte egin diezaieketen enpresaburuen portaerak defendatzeko, Legeak legitimazioa zabaldu egiten du Kontsumoko Institutu Nazionalari eta autonomia-erkidegoetako eta kontsumitzaileen babesaren arloan eskumena duten toki-korporazioetako organo edo erakundeei lagapen-ekintza eskatzeko.

Elikagaien Segurtasun eta Nutrizio Agentzia berria
Produktuen publizitate faltsua edo engainagarria iruzur gisa jazarri eta zehatuko da.
Elikagaien Segurtasunerako Espainiako Agentziaren (AESA) izena Elikagaien Segurtasunerako eta Elikadurarako Espainiako Agentziaren (AESAN) izenaz aldatzeak arlo horiei buruzko eskumen gehigarri batzuk ere baditu. Horrela, AESANek bere funtzioak eremu hauetan zabaltzen ditu:

  • Elikagaien segurtasunaren eta nutrizioaren arloan eskumena duten administrazio publikoen lankidetza eta koordinazioa bultzatzea.
  • Nutrizioaren arloan eta, bereziki, obesitatearen prebentzioan informazioa, hezkuntza eta osasunaren sustapena sustatzen duten estrategiak eta jarduerak planifikatu, koordinatu eta garatzea.

Gainera, Elikagaien Segurtasunaren eta Nutrizioaren Espainiako Agentziak (AESAN) zilegitasuna izango du lagapen-ekintza gauzatzeko, kontsumitzaile eta erabiltzaileen interes kolektibo edo zehaztugabeak kaltetzen dituzten portaeren aurrean, bai giza kontsumora zuzendutako elikagaien segurtasunaren arloan, bai nutrizio-alegazioei dagokienez.

Alde horretatik, kargutik kentzeko ekintzak epai bat lortu beharko du, demandatua jokabide hori utzi eta etorkizunean berriro egitea debekatzera kondenatuko duena. Era berean, ekintza burutu ahal izango da jokabide bat egitea debekatzeko, baldin eta jokabide hori burutu eta ekintza gauzatzen denean, jokabide hori berehala errepikatuko ote den beldur izateko nahiko zantzurik badago.

Publizitateari dagokionez, AESANek iragarki jartzaileari eskatu ahal izango dio legez kanpoko publizitatea bertan behera uzteko edo zuzentzeko, baldin eta kontsumitzaileek eta erabiltzaileek giza kontsumora zuzendutako elikagaien segurtasunaren arloan dituzten interes kolektibo edo zehaztugabeei eragiten badie, bai eta nutrizio arloko alegazioei dagokienez ere, eta legitimatuta egongo da esparru horietan Publizitateari buruzko Lege Orokorraren aurkako jokaeren aurkako ekintzak bertan behera uzteko. Epaileek demanda onartzen badute, epaiak honako erabaki hauetako bat edo batzuk izan beharko ditu:

  • Iragarleari epe bat ematea publizitatearen legez kanpoko elementuak kentzeko.
  • Legez kanpoko publizitatea behin betiko utzi edo debekatzeko agintzea.
  • Epaia osorik edo zati batean argitaratzeko agintzea, egoki iruditzen zaion moduan eta iragarlearen kontura.
  • Publizitate zuzentzailea zabaltzeko eskatzea, kasuaren larritasunak hala eskatzen duenean eta legez kanpoko publizitatearen ondorioak konpontzen lagun dezakeenean, publizitatearen edukia eta zabaltzeko modalitateak eta epea zehaztuz.

ELIKADURA-ERRONKA ETA -PARADOXA BERRIAK

Img gordura
Elikagaien Segurtasunaren eta Nutrizioaren Espainiako Agentziaren izena aldatu egin da, osasun-administrazioak gero eta kezka handiagoa baitu elikadura-ohitura eta bizimodu jakin batzuek giza osasunean dituzten ondorio negatiboengatik. Erabiltzen diren datuak oso kezkagarriak dira, eta frogatuta dago gizentasunaren eta gehiegizko pisuaren hazkunderako joera dagoela, bai haurrengan bai helduengan, garatzen ari diren herrialdeetan. Planetako beste eskualde batzuetan, behartsuagoetan, elikadurako desoreka ez da gehiegizkoa.

Munduko Osasun Erakundearen (OME) datuen arabera, mila milioi pertsonak baino gehiagok dute gehiegizko pisua gure planetan, eta 300 milioi inguruk dute obesitatea. Espainian, helduen herenak baino gehiagok gehiegizko pisua duela kalkulatzen da. Eta kezkagarriena haurren eta gazteen populazioari buruzko datuak dira. Horien nutrizio-profila hiperkaloriko, hiperproteiko eta gantz-eduki handikotzat jo da, elikagai jakin batzuk gehiegi kontsumitzen direlako, oso erraz prestatzen direlako eta erraz kontsumitzen direlako.

Nahiz eta Osasun eta Kontsumo Ministerioak berak duela urte batzuk esan zuen ez dagoela dietatik kendu behar den elikagairik (besteak beste, hanburgesak, txakurtxo beroak eta sandwichak jateak ez du arazo handirik dieta askotariko batean), uste zuen elikatze-eredu monotonoak garatzea saihestu behar zela, elikadura-ohiturak oztopatzen baitituzte.

Errealitateak adierazten du gizentasuna eta gehiegizko pisua arazo larriak direla, eta arazo horiek, jokabide osasungarriak hartzen ez dituztenen banakako arriskuak ez ezik, baliabide nazionalen gaineko zama ekonomikoa ere handitzen dutela. Espainian, obesitateak eragindako kostuak 3.000 milioi euro ingurukoak dira urtean, hau da, osasun-gastu osoaren %7 inguru. Astakeria izugarria da, eta buru-jarreran jartzen gaitu, gaiari buruz argitaratu diren nazioarteko azterketei erreparatuz gero, kostu horiek %2 eta %7 artean kokatzen baitituzte. Ingalaterran, urteko kostua 500 milioi libra ingurukoa da, eta ekonomian 2.000 milioi libra eragiten ditu urtean. Kalkuluen arabera, obesitatearen giza kostua 18 milioi eguneko baja da urtean, eta 30.000 heriotza urtean. Horren ondorioz, 40.000 bat urteko lan-bizitza galtzen da, eta bizi-itxaropena bederatzi urtean jaisten da, Europako Elikadura Kontseiluaren arabera (EUFIC).

Agentzia berriak izango duen erronka handienetako bat da kontsumitzailearen portaerak aldatzea, osasuna babestu eta sustatzeko. Nahiz eta egia den aspalditik abian direla nutrizio-hezkuntzako programak osasuna sustatzeko esku-hartze tresna gisa, programa horiek elikagai berriak sartzera, kultura-aldaketetara eta elikagaiak sustatzeko eta publizitatea egiteko teknika berritzaileetara egokitzen jakin behar dute. Alde horretatik, komenigarria litzateke haurrak eta gazteak lehentasunez babestea, hezkuntza- eta prestakuntza-programen bidez, egokiak eta eraginkorrak izan daitezen elikadura desegokiaren eta osasungarriak ez diren bizi-ohituren ondoriozko etorkizuneko elikadura-arriskuak prebenitzeko.

Bibliografía

ARAUDIA

  • 44/2006 Legea, 2006ko abenduaren 29koa, kontsumitzaile eta erabiltzaileen babesa hobetzekoa. 2006ko abenduaren 30eko BOE, 312. zk.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak