Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Gas-botila baten leherketari buruzko epaia

Gas-botila baten eta beste edozein freskagarriren eztandak lege-arazo larriak eragin diezazkieke bai fabrikatzaileari bai produktuaren banatzaileari. Bereziki, kontsumitzaileari kalterik egiten badio. Hala adierazten du Auzitegi Gorenak otsailaren 21ean emandako epai batek, salmentan jarritako produktua akastuna zelakoan azken horri arrazoia ematen diona.

Auzitegi Gorenaren iritziz, eztanda egiten duen botila batek agerian uzten du produktu akastuna eta desegokia dela segurtasun-baldintza onargarrietan eskuratzeko.

Otsailaren 21ean emandako Auzitegi Gorenaren epaiaren arabera, gas-marka ezagun baten fabrikatzailea eta banatzailea erantzuleak dira, botila baten eztandak eragindako lesio larriak direla-eta kontsumitzaile batek jasandako kalteak direla eta. Botila akastuna izan zen, erosketa-saskian utzi zuen unean. Jorratutako gaiaren berezitasuna ez da dirudien bezain bitxia, baizik eta Auzitegi Gorenak “ezezaguna” den eta oraindik sendotasunik ez duen jurisprudentzia-doktrina bat interpretatzen duelako. Jurisprudentzia-doktrina hori 1994ko produktu akastunek eragindako kalteengatiko erantzukizun zibilari buruzkoa da, eta haren aplikazio-eremua elikagai guztietara zabaltzen da, baita edarietara eta gasezkora ere, baina kasu honetan fabrikatzailearen erantzukizuna mugatua da.

Gure auzitegi gorenek jakiten dituzten gaietako batzuen izapidetze judizial
motelak eragotzi egiten du, kasu honetan gertatzen den bezala, aurrez interpretazio argi eta finkatua izatea produktu akastun batek eragindako kalteen ondorio juridikoei buruz. Kasu honetan, Lege horrek indarra hartu eta hurrengo hilabetean gertatu zirelako gertatu da.

Gertatu
zena
Epaiak frogatutzat ematen


dituen gertaerak 1994ko udakoak dira. Zehatzago esanda, 1994ko abuztuaren 28an, Murtziako supermerkatu batean, ohiko kontsumo ekitaldi batean, hots, erosketa saskia betetzean. Egun horretan, Manuel-Franciscok apaleko kristalezko botiletako bat hartu zuen, gaseosak zeuden tokian, eta erosketa-saskian jartzera zihoala —hura hartu eta jalki besterik egin gabe— eztanda egin zion, “aurpegian kritikariak lortuz, besteak beste, iris-zauria eta kornea-zauria sortuz mermanaren eskuineko begian bertan”.


Kaltetuak, zauriak sendotutakoan, demanda aurkeztu zuen 1995. urtean, Murtziako Lehen Auzialdiko Epaitegietan, eta demanda jarri zuen enpresa fabrikatzaile, ontziratzaile eta produktuaren banatzailearen aurka eta hura merkaturatzen zuen supermerkatuaren aurka, han gertatu baitziren gertaerak. Produktu akastunak jasandako kalte-galeren ordaina 36.520.000 pezetakoa zen.

Murtziako Lehen Auzialdiko 2.
Epaitegiak epaia eman zuen 1996ko apirilaren 18an, eta kaltetuak jarritako demanda zati batean onetsi zuen. Izan ere, eskatutako kalte-ordaina 7.720.000 pezetan bakarrik ezarri zuen, eta gas-botila merkaturatzen zuen supermerkatua ordainketatik salbuetsi zuen, absolbitzean. Epaiari apelazioan errekurtsoa jarri zion, soilik, gas-fabrikatzaileak, eta bere eskaera guztiak ezetsi zituen Murtziako Probintzia Auzitegiak 1997ko martxoaren 21ean emandako epaiaren bidez.

Ebazpen horren
aurka kasazio-errekurtsoa aurkeztu zuen Auzitegi Gorenean, eta, sei urteko itxaronaldia luzeegia izan ondoren, orain erabat ezetsi da. Bi instantzietan, kostu judizialak ordaintzera kondenatu dute fabrikatzailea, eta hark, gainera, legezko interesak ordaindu beharko ditu, lehen ebazpen judizialetik hasita. Bi errekurtsoetan, fabrikatzaileak salatu zuen ez zirela behar bezala aplikatu erantzukizun zibil orokorrari buruzko arauak, Erantzukizun Zibilari buruzko Legearen zenbait agindu produktu akastunek eragindako kalteengatik, Kontsumitzaileak eta Erabiltzaileak Babesteko Lege Orokorra eta Elikagaien Etiketatze, Aurkezpen eta Publizitateari buruzko Arau Orokorra.

Produktu ez-segurua produktu akastuna
da. Auzitegi



Gorenak frogatutzat jotzen du lesioen arrazoi bakarra “produktuaren kalitate txarra” izan zela, eztanda akastuna zelako gertatu baitzen, kontsumitzaileak ez baitzuen egin gas-botila hartu eta erosketaren saskian jartzea eragin zion manipulaziorik. Beraz, ez zen produktua gehiegi edo modu desegokian erabili.

Kaltetuak akatsaren
frogarik ez zuela salatzen zuen fabrikatzailearen alegazioak ez du aurrera egin. Auzitegi Gorenak uste du akatsa Legeak ezarritako kontzeptuaren beraren ondorio dela (legez espero zitekeen segurtasuna eskaintzen ez duen produktua, inguruabar guztiak kontuan hartuta eta, bereziki, haren aurkezpena, haren arrazoizko eta aurreikus daitekeen erabilera eta zirkulazioan jartzeko unea).


Gas-botilaren akatsak, lesioak eragin dituenak, segurtasun-gabezia nabarmena du, eta hori begi-bistakoa da botila lehertu ondoren. Produktu ez-segurutzat hartzeak agerian uzten du “bere kabuz produktu akastuna” dela, zirkulazioan jartzen denetik, eta, beraz, frogatutzat ematen da. Izan ere, zentzuzkoa dirudi ziurgabetzat hartzea, eta, beraz, akastuntzat, berezko akatsengatik lehertzen den gas-botila, dela edukiari, dela edukitzaileari, eta edozein modutan, eta jasandako ondorioak ikusita, produktu desegokia dela kontsumitzaile batek segurtasun-baldintza onargarrietan eskuratzeko aukera izan dezan.


Botilaren akastuna serie bereko beste aleekin alderatuta ere gertatzen da, ez baitu denek normalean eskaintzen duten segurtasuna. Akatsa, beraz, produktuak kontsumitzaileari eskaini behar dion segurtasunarekin eta segurtasun-itxaropenekin dago lotuta. Izan ere, bistan da kontsumitzaileek ez luketela gasezko botila bat erosiko, baldin eta jakingo balute edozein unetan lehertu egingo zuela botila gaizki manipulatu gabe. Hori dela eta, kontsumitzaileak babesteko araudiak eskatzen du bere eskura jarritako edozein produktuk arriskuetatik salbuetsita egon behar duela ohiko edo aurreikus daitezkeen erabilera-baldintzetan.


Esperientzia.Epaiak ez


du ezkutatzen produktu akastunaren kontzeptua, produktu akastunen ondoriozko erantzukizun zibilari buruzko 1985eko uztailaren 25eko 85/374/EEE Zuzentarauaren transposizioaren bidez gure zuzenbidean txertatzen dena, Estatu Batuen esperientzia jasotzen duela produktuengatiko erantzukizunaren arloan. Eta esperientzia hori, gustatu ala ez, pixkanaka sartzen ari da gure lege- eta justizia-sisteman.


Auzitegi Gorenak epai irmoa eman du: “segurtasuna produktuaren eskakizun gisa aurkezten da, eta kontsumitzaile orori dagokion eskubidea da, produktua bere osotasun fisikorako edo ondarerako arriskurik gabe erabil baitaiteke”. Produktu akastun batek (ekoizleak, banatzaileak eta merkatariak) eragindako ondorioengatik erantzule izan daitezkeenek oraindik ez dituzte guztiz dimentsionatu erantzukizun zibileko sistema berri honetako kontsumitzaileek beren aukeren berri osorik izanez gero, erreklamazioen gainean auzitegiek ezar ditzaketen ondorio guztiak.

Elikaduraren
arloan, arazoa beste kontsumo-produktu batzuetan baino askoz gehiago korapilatzen da; izan ere, ekoizleari eta gainerako eragile ekonomikoei zenbait erantzukizun-salbuespen daude, beste kontsumo-produktu batzuen kasuan aplikatzekoak direnak.

EZ DA GERTATZEN DEN LEHEN ALDIA. Auzitegi

Gorenak freskagarri-botila baten antzeko leherketa-kasuei buruzko iritzia emateko aukera izan du, besteak beste, hauek:

  • Garagardo-botila baten leherketa dela eta, fabrikatzailea zigortu du, eta, itxuraz, ez da ezertarako erabili. Biktimak kalte larriak jasan zituen begi batean. Auzitegi Gorenak uste du akatsa dagoela eta kausaltasun-harremana dagoela haren eta kaltedunaren arteko probako zailtasunaren aurrean. Fabrikatzaileari 5.000.000 pezetako kalte-ordaina ematera zigortu zuten (Auzitegi Gorenaren 1993ko ekainaren 23ko epaia).
  • Fabrikatzailea kondenatzea bi tonika-botila eztanda egiteagatik, biktimak inolako kontaktu edo manipulaziorik izan gabe, eta biktimaren eskuineko begiko ikusmena erabat galtzea. Fabrikatzaileari 12.000.000 pezetako kalte-ordaina ematera zigortu zuten (Auzitegi Gorenaren 1995eko otsailaren 8ko epaia).

Beste kasu batzuk apelazio-graduan epaitu dituzte probintzia-auzitegiek:

  • Bartzelona: gas-botila bat lehertu da, eskuineko begian lesioa eraginez, eta 84 urteko emakume bati haren ikuspegi osoa galdu zaio, bere etxean ilobak egindako erosketa saskitik ateratzen ari zela (1994ko azaroaren 24ko epaia).
  • Kordoba: adingabeko batek jasandako kalte fisikoak, establezimendu publiko bateko mostradorearen gainean zegoen beirazko botila baten leherketaren ondorioz. Establezimenduaren aurka aurkeztutako erreklamazioa ezetsi egiten da, eta epaimahaiak adieraziko du produktua ontziratzen duen enpresari demanda jarri izana komeni dela (1995eko ekainaren 13ko epaia).
Espainia ere ez da horrelako istripuak gertatzen diren herrialde bakarra. Belgikako auzitegi batek 1996ko azaroaren 21ean emandako ebazpenaren bidez, freskagarrien fabrikatzaile bat kondenatu zuen botila baten leherketak kontsumitzaile bati eragindako kalteengatik kalte-ordaina ordaintzera. Kasu horretan, botilak haustura mikroskopikoa zuela frogatu ahal izan zen. Epaileak planteatu zuen gaia hauxe zen: botila baten leherketa akats baten adierazpena ote zen, eta, kasu horretan, fabrikatzailea Legeak aurreikusitako arrazoiren baten ondorioz salbuets ote zitekeen. Epaileak, Espainiako Auzitegi Gorenak orain esan duenez, ondorioztatu zuen eztandak -produktuaren portaera anormala- akats bat zegoela.

Atlantikotik haratago, freskagarri- edo gas-botilen leherketa, kasu batzuetan, aztertutako baino modu zorrotzagoan konpondu da, eta erantzukizuna produktuaren saltzaileari ere zabaldu zaio. Argentinako zuzenbidea ez dago oso urrun gurearen printzipioetatik, eta uste du bai fabrikatzaileak, bai botilaratze-enpresak, bai saltzaileak ere, kontsumitzailearen esku jarritako ontzien segurtasuna kontrolatzeko betebeharra dutela. Hona hemen erreferentzia judizialak:

  • Gorte Nazional Zibila, E aretoa, 1996/11/11, A. L D. Coca Cola S.A.ren aurka, Gas-botila baten berezko eztandaren 1997-E, 1020 (39.817-S) LEGEAK dioenez, botilaren arriskuak edo bizioak eragiten du erantzukizuna. Botilaren ustezko (eta, beraz, frogak) leherketak eragiten du, eta erantzukizuna "gauzaren zaintzaile" izan behar zuenari zabaltzen dio (bere segurtasuna zaintzea), eta erantzukizuna fabrikatzaileari ordaindu behar dio, eta fabrikatzaileak ordaindu behar du.
  • Gorte Nazional Zibila, H aretoa, 1997/03/26, Ryan Tuccillo, Alan M. Cencosud S.A.ren eta beste batzuen aurka. LEGEA, 1998-E, 608: bi gas-botila hipermerkatu batean eztanda egitea, eta hatz batean lesioak eragitea, %15eko ezintasun iraunkorra eraginez. Botilaratzeko makina eta hipermerkatua kondenatzea.
  • Gorte Nazional Zibila, F,1999/04/12 aretoa, Calvo de Cutini, Carmen – Pepsi-Cola de Argentina S.A.C.I. LEGEA, 2000-380, 2000ko irailaren 6koa: freskagarria zuen botila baten leherketa baten ondorioz, kaltetuak ezkerreko begiaren ikusmena eta ezintasun psikikoa murriztu zituen supermerkatu batean gertatutako gertakari batzuetan. Epaiak enpresa botilaratzailea kondenatu zuen, baina fabrikatzailea gasetik absolbitu zuen.

Bibliografía

  • SAGARNA, Fernando Alfredo; Gas-botila baten leherketa. Hipermerkatu, botilaratzaile eta fabrikatzailearen erantzukizuna, produktu elaboratuek eragindako kalteengatik. LEGEA, 1998-E.
  • SAGARNA, Fernando Alfredo; Botilaren leherketari buruzko beste epai bat. Fabrikatzailearen, botilaratzeko makinaren eta saltzailearen erantzukizuna, www.alterini.org webgunean argitaratua.
  • HIDALGO MOYA, J.R.; OLAYA ADAN, M.; Industria-produktuaren zuzenbidea. Kalitatea, segurtasuna eta fabrikatzailearen erantzukizuna. Bosch argitaletxea, 1997. (Botilen eztandarekin zerikusia duten epaien testu partzialak aurkitu ahal izango dituzte, bai Auzitegi Gorenak, bai Probintzia Auzitegiek).
  • FUENTES GASSÓ, J.R.; HIDALGO MOYA, J.R.; MOLES PLAZA; R.; Produktuen segurtasuna. Hiru azterketa-ikuspegi. Ariel argitaletxea, 2000. (Produktu seguruari eta produktu akastunari buruzko printzipio orokorrak eta produktuen akatsen ondorio juridikoak aurkitu ahal izango dira).

ARAUDIA

  • 22/1994 Legea, 1995eko uztailaren 6koa, produktu akastunek eragindako kalteen erantzukizun zibilari buruzkoa (1994ko uztailaren 7ko BOE).

ERREFERENTZIA JUDIZIALA

  • Auzitegi Gorenaren epaia, Arlo Zibileko Salarena, 151/2003 zk., 2003ko otsailaren 21ekoa.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak