Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Gozokiak kontsumitzeagatiko heriotzak partekatutako erantzukizuna

Duela aste gutxi emandako Auzitegi Gorenaren epai batek enpresa banatzaile bat kondenatzen zuen, hiru urteko mutiko bat ustekabean hiltzeagatik, gozoki bat irentsi ondoren. Hutsegitetik ondoriozta daitekeenez, produktua banatu zuenaz gain, produktua erosi zuenaz ere arduratzen da, ez baita gai osasunerako arrisku larriak ekar ditzakeen arriskuren bat atzemateko. Epaia erantzukizun partekatuaren adibide garbia da.

Litxarrerien kontsumoak ez dirudi arazo handiak izan beharko lituzkeenik, salbu eta elaborazio prozesuan zuzenketarik egin bada. Hala ere, batzuetan ustekabeko egoerak gerta daitezke deslotura tragikoekin. Hiru urteko haur bat hil zuen gozoki bat irentsi zuten.

Duela aste gutxi, albistea komunikabideetara zabaldu zen, Auzitegi Gorenaren epai bat argitaratzeagatik. Epai horren bidez argitu zen “lizarra” izeneko gozoki-produktu bat hartu zuen adingabe baten heriotzaren erantzukizun zibila. Litxarreriak, txikienentzako produktu tipikoa den aldetik, bere segurtasuna kontrolatzeko jarraibide jakin batzuk behar ditu, eta ez bakarrik haiek egiten, hornitzen edo merkaturatzen dituztenak, baita beren seme-alaben eskura jartzen dituzten gurasoak ere.

1994an gertatu ziren. Gozoki hori Italian ekoizten zen, baina Espainian banaketa-enpresa batek merkaturatzen zuen, eta enpresa horrek kioskoen eta beste saltoki batzuen eskura jartzen zuen, kontsumitzaileari zuzenean saltzeko.


Gominola indarrean zeuden arauak betetzen zituen eta Albaceteko herri txiki bateko kiosko baten jabeari eman zitzaion. Hiru urte zituen haurraren aitak erosi zuen “lizar” gominolazko poltsatxo bat. Semeari bat eman zion. Irentsi ondoren, umea ez zen prest sentitu, eta hil egin zen zentro mediko batera eraman bitartean.

Auzitegiko medikuak ez zuen adingabearen autopsia egin, heriotzaren arrazoia agerikoa zelako: “itotze mekanikoa, arnasbideak buxatzearen ondorioz, gozoki bat irenstearen ondorioz. Hezetasun horren hondarrak oka egin zuen haurrak, etzanda egon baino lehentxeago.”

Administrazioa zulatu zen.


Gertaeraren ondoren, haurraren gurasoek demanda zibila aurkeztu zuten Espainian gozokia banatzen zuen enpresaren aurka eta gozokia saldu zuen kioskoaren jabearen aurka. Demanda ez zen inola ere eskatu Italian bizi zen gozokia ekoizten zuen enpresaren kontra. Demandak aurrera jarraitu zuen eta demandatuekiko erantzukizun zibilak argitu ziren. Halaber, ez zen planteatu Administrazioaren erantzukizuna produktuen segurtasunari buruzko araudia betetzen ote den kontrolatzeko eta zaintzeko zerbitzu publikoaren ohiko edo ezohiko funtzionamenduagatik.

Demanda 10.465.000 PTA (62.895,92 euro) erreklamatzeko jarri zen, semearen heriotzak eragindako kalte-galerengatik. Horrekin batera, kondena solidarioa eta bateratua eskatu zitzaien, bai enpresa hornitzaileari bai kioskoaren jabeari. Kondena horren barruan sartzen zen, kalte-ordain gisa erreklamatutako zenbatekoa ez ezik, demanda eta kostu judizialak aurkeztu zirenetik legezko interesa ere.

Administrazioak, eskaeraren edukia gorabehera, gertaeraren ondoren jardun zuen. Hala ere, produktu arriskutsu edo akastunei buruzko araudia betetzen dela kontrolatzeko eta bermatzeko eginkizuna ez zen bete. Gozokien arriskugarritasunari buruzko hainbat txosten egin ondoren, Gaztela-Mantxako Erkidegoen Batzordeko Kontsumoko Zuzendaritza Nagusiak produktua merkaturatzea debekatzeko agindua eman zien Saileko Ordezkaritza Probintzialei.

Osasun eta Kontsumo Ministerioak berak, Kontsumoko Institutu Nazionalaren bidez, txosten bat egin zuen, eta horren arabera, “lizarra” litxarreriak “arrisku larria dakarkio haurren osasunari eta segurtasunari, hura osatzen duen materiaren tamaina, egitura eta osaketaren ondorioz”.

Zortzi urte igaro ziren epai bateanAuzitegi Gorenak kasuaren behin betiko


ebazpena eman
arte, adingabearen gurasoek sistema judizial motel baten ondorio negatiboak jasan behar izan zituzten, zortzi urte baino gehiago gertaeratik behin betiko epaira arte, eta beren asmoen alderantzizkoa, bai lehen auzialdiko planteamenduan, bai apelazio-mailan, eta horren aurka aurkeztutako demanda eta apelazio-errekurtsoa oso-osorik ezetsi ziren.

Auzitegi Gorenak, kasazio-errekurtsoaren bide prozesalaren bidez, azken auzialdi gisa, eta beraz, behin betiko, adingabearen gurasoei eman zien arrazoia, baina neurri batean bakarrik. Kalte-galeren hasierako erreklamazioa 6.000.000 pezetara murriztu zen (36.060,73 euro), eta enpresa banatzaileari eman zitzaion gertaeren erantzule, baina kioskoaren jabea absolbitu egin zen.

Auzitegi Gorenaren epaia ez dator bat aurreko epaien irizpideekin. Epai horien bidez, demanda ezesteko oinarria egindako proben interpretazio ilogiko eta irrazionala zen. Auzialdiko eta apelazioko epaietan uste zen ez zegoela frogatuta heriotzaren arrazoi esklusibo edo erabakigarria gozokia irenstea zela, “auzitegiko jardunaren berezko baliabiderik ez zegoelako”. Auzitegi Gorenarentzat ez zegoen zalantzarik. Heriotza “lizar” gozokia irenstean gertatu zen, auzitegiko medikuaren txostenaren arabera, eta heriotzaren “kausaren ebidentziaren aurrean” autopsia ez egitea erabaki zuenean.

Espainian gozokia banatzen duen enpresaren erantzukizuna produktuak gertaeraren egunean indarrean zeuden erregelamenduzko aginduak betetzen zituen arren gertatzen da. Baina hori ez da nahikoa erantzukizunetik salbuesteko; izan ere, Kontsumitzaileak eta Erabiltzaileak Babesteko Lege Orokorrak (gertaeren garaian aplikatzekoak ziren arauak), aplikatu beharreko arauak betetzeaz gain, “produktuaren izaerak eskatzen dituen gainerako zainketa eta eginbideak” ere eskatzen ditu.

Auzitegi Gorena eta legegilea jabetzen dira produkzioaren sektore jakin batzuetako araudia osatu gabea dela. Ildo horretatik, epaimahaiak gogorarazi du, nahiz eta ez zaion eskatzen neurriz gaineko eginbidea, banatu duten produktuaren izaerak eskatzen dituen zaintza eta eginbideak zorroztu behar direla.

Eta, kasu horretan, araudiak “tamaina, sendotasun, malgutasun edo elastikotasun jakin bat” ezartzen ez bazuen ere, enpresa banatzaileari aurpegiratu dio ez ziola “behar den trebetasuna erabili behar, nahiz eta badaezpadako neurriak hartu behar zituen, bai karameluaren kontsumo
nagusia haurren artean zegoelako, bai hura irenstea arriskuan jar zitekeelako. Kasu horietan, kontsumitzaileak edo kaltetuak kaltea frogatu behar du, bai eta kaltearen eta produktuaren arteko erlazioa ere.

AITAREN ERANTZUKIZUNA Auzitegi

Gorenak uste du ezin hobeto betetzen direla enpresa banatzailearen erantzukizun zibila gaitzesteko azaldutako irizpideak, baina ez kioskoaren jabearena. Izan ere, egindako kaltearen eta saltzailearen jokabidearen artean ez dago kausazko loturarik edo loturarik, jokabide hori zuzentzat jotzen baita; izan ere, "lizar" litxarreria zuzenean saldu zitzaion adingabearen aitari, eta ez saltzaileari. Auzia erabat desberdina izango zatekeen adingabeak saltzailearen gozokia zuzenean erosi izan balu.

Gogora dezagun berak erosi zituela gominolak kioskoan, eta gero semeari eskaini zizkiola. Auzitegi Gorenaren ebazpenak aurpegiratzen dio arreta falta duela produktuaren segurtasuna ebaluatzeko gutxieneko arauei dagokienez: "karameluaren tamainari erreparatu behar izan zion, eta kontuan hartu behar izan zuen, bere tamainagatik, ez zela egokia hiru urteko mutiko baten kontsumorako, eta, hala ere, mutilari ematea erabaki zuen". Eta hori guztia, nahiz eta produktuak ez zuen inolako adierazpenik produktu horren kontsumoan mugak zeudela ohartarazteko. Aitak jaramonik ez egiteak ondorioak ditu epaiaren emaitzan, bai subjektu erantzuleen aitorpenaren ikuspegitik, enpresa banatzailearen eta aitaren "erru partekatua" zehaztean, bai kalte-galerengatiko kalte-ordainaren kuantifikazioan, zeren eta epaiaren moderazioa gertatzen baita erreklamatzen zenari dagokionez: 10.465.000 (62.895,92) eurotik 6.000.000 (36.060,73) eurora.

Bibliografía

  • Erreferentzia judiziala: Auzitegi Gorenaren epaia, Arlo Zibileko Salarena, 2002ko ekainaren 10ekoa.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak