Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Iturriko urak fluorra izateari utziko dio?

Espainian, lau autonomia-erkidegok bakarrik gehitzen diote fluorra iturriko urari, eta, Euskadiren kasuan, alde batera uzten ari da. Azalduko dizugu zergatik

Iturriko ura egarria lasaitzeko baliabiderik merkeena eta iraunkorrena izateaz gain, osasun publikoa babesteko tresna praktikoa da. Horren adibide bat giza kontsumorako uraren fluorazioa da, hortz-txantxarretik taldean babesteko neurririk eraginkorrena. Ur korronteari fluor-kantitate txikiak gehitzeak txantxarrari aurrea hartzen lagundu du gure herrialdean eta inguruko beste herrialde batzuetan, nahiz eta neurria erabiltzen ez den eta, agian, desagertu egingo den. Artikulu honetan azalduko dizugu zergatik.

Zer da fluorra eta zertarako balio du?

Fluorra elementu kimiko bat da, hortzetako txantxarrari aurrea hartzeko eraginkortasun frogatua duena, hortzen esmaltea indartu eta piezak birmineralizatzen laguntzen baitu. Horregatik da gaur egun dentifrikoen osagai nagusia. Hala ere, modu naturalean aurki dezakegu ia ur-iturri guztietan, baina, hori bai, askoz proportzio txikiagoan.

Hori dela eta, hainbat herrialdek duela urte asko erabaki zuten ur-erreserba publikoetara gehitzea eta fluor-mailak igotzea, biztanleria osoaren aho-osasuna hobetzeko. Estatu Batuetan, adibidez, duela zazpi hamarkada ezarri zen neurri hori, eta haurren txantxarren eragina heren batera murriztea lortu zuen. Uraren fluorazioa XX. mendeko mugarri garrantzitsuenetariko bat da osasun publikoaren arloan.

Zein herrialdetan gehitzen zaio fluorra urari?

Iturriko urari fluorra eranstea ez da neurri unibertsala. Gure inguruko herrialde batzuetan, ordea, ezarri egin da; beste herrialde batzuetan, berriz, egin eta utzi egin da, eta herrialde horietan ez da inoiz ezarri, bai urak fluor-maila ezin hobeak dituelako berez, bai beste estrategia batzuk hautatu direlako (adibidez, esnea, gatza edo hortzetako pasta fluoratzea). Horrelakoak dira Danimarka, Belgika, Luxenburgo, Norvegia, Austria, Frantzia, Italia eta Grezia.

Gaur egun, fluorra gehitzen zaio edari-urari Erresuma Batuan, Irlandan, Poloniako eta Serbiako populazioen ehuneko txiki batean eta Espainiako lau autonomia-erkidegotan: Murtzia, Andaluzia, Extremadura eta Euskadi.

Garai batean neurri hori ezarri zuten Espainiako gainerako erkidegoek ura fluoratzeari utzi diote azken urteotan. Beste herrialde batzuek ere atzera bota dute neurri hori: Suedia, Finlandia, Herbehereak, Eskozia, Ipar Irlanda, Alemania, Suitza, Hungaria eta Txekiar Errepublika.

Espainiak urari fluorra ez gehitzeko joerari eusten dio. Euskadin, adibidez, praktika hori ezabatzea aztertzen ari gara, nahiz eta 30 urte baino gehiago daramatzan emaitza onekin. Zergatik egiten da hori? Kaltegarria al da fluorra duen ura?

Zergatik utziko diogu urari fluorra jartzeari?

Osasunerako txarra da ur fluoratua edatea? “Euskadin uraren fluoraziorako erabiltzen diren mailetan (0,9 mg/l) ez da frogatu toxikotasun-arazorik edo pertsonen osasunean ondorio kaltegarririk dagoenik. Aldiz, hortzetako txantxarrari aurrea hartzeak dakartzan onurak frogatu dira”, adierazi dute Elikak, Nekazaritzako Elikagaien Segurtasunerako Euskal Fundazioak.

Izan ere, Ameriketako Hortz Elkarteak (ADA) gutxienez ur fluoratuaren lau onura nabarmentzen ditu:

  • Hortzetako txantxarra prebenitzen du, haurtzaroko gaixotasun arruntenetako bat baita.
  • Adin guztietako pertsonak txantxarretatik babesten ditu.
  • Segurua eta eraginkorra da.
  • Aurreztu dirua, batez ere hortzetako gaixotasunak tratatzearen kostuarekin alderatuz gero.

Orduan… zergatik ari gara egiteari uzteko asmotan? Arrazoia, neurri batean, bere arrakasta da, hortzak garbitzeko eta zaintzeko ohiturak hobetzearekin batera. Elikako adituen arabera, Euskadiko haurren txantxarra duela hiru hamarkada baino askoz gutxiago gertatzen da gaur egun, aho-hortzetako higienea hobetu egin delako eta odontologia-programa publikoak, unibertsalak eta doakoak daudelako. “Uraren fluorazioak ere lagundu du egungo egoera epidemiologikoan —azaltzen dute—, baina neurri horri eusteak dituen onurak ez dira hain nabarmenak gaur egun, eta, beraz, ura kentzea pentsatzen ari dira”.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak