Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Jogurtaren borroka legala

Tratamendu termiko baten eraginpean dauden produktuetarako "hartzitu ondoren pasteurizatutako jogurta" baimentzeko, garai berrietara egokitu nahi da.

img_yogur1p 2

Jogurtaren kalitateari buruzko arau polemikoa, 2003ko otsailean onetsi zenetik, esparru hori borroka judizialerako ongarritu da, eta, horri aurre egiteko, ez bakarrik esnekien sektoreko hainbat fabrikatzaile eta elkarte, baita hainbat bizilagun-talde eta kontsumitzaileen ordezkari ere, baita elkarte zientifikoak ere. Haren defentsan, arauaren egilea den Estatua bera ez ezik, autonomia-erkidegoren bat ere atera da, baita ordura arte "esne-postrea" deiturikoa izan den Espainiako fabrikatzaile handiena ere.

Jogurtaren irud.

Auziak Auzitegi Gorenari berari leporatu dio 2005. urtearen amaieran eta bi hilabeteren buruan arauaren legezkotasunaren aurka planteatutako errekurtsoak ebatzi behar izan dituela. Epaileek, azkenik, adierazi dute "jogurt pasteurizatu hartzitu ondoren" izena har dezaketela bakterioekin hartzitu ondoren tratamendu termikoko prozesu baten pean jartzen diren produktuek, bakterio horien bideragarritasunarekin. Haien arabera, kontzeptu hori merkatuaren berezko bilakaera da produktu horien merkaturatzean.

Alderdi errekurtsogileek jogurtaren kontzeptu tradizionalari jarraitzen zioten, legezko izendapen berriak sartu baino lehen. Inola ere ez zuten onartzen jogurtaren araudiak azken urteetan izan duen bilakaera. Azken aurrekaria 1987ko Jogurtaren Kalitate Araua izan zen. Arau horrek debekatu egiten zuen hartzitu ondoren pasteurizatu ziren jogurtak jogurta izendatzeko erabiltzea, nahiz eta prozesua puntualizatu. Haren ordez, eta jogurtaren kalitatea arautzen zuen araudian hain produktu berezi eta berria hartzeko, "esne-postrea" jarri zitzaien.

Aurrekariak
Auzitegi Gorenak baimena ematen du hartziduraren ondoren pasteurizatutako jogurta erabiltzeko, izendapenak zehatz-mehatz deskribatzen baitu jarraitu den ekoizpen-prozesua.

Izendapen berria oso kritikatu zuten zentzugabea eta arbitrarioa zelako, eta 2002ko Agindu baten bidez indargabetu zen. Neurri horrek sektoreko fabrikatzaile eta elkarte askoren irak deslotu zituen, baita kontsumitzaileen eta beste kolektibo batzuen ordezkarien kritikak ere, ordura arte "esne-postreak" jogurt gisa hartzen baitzituen. Uste zutenaren kontra, legegileak uste zuen badela garaia jogurtaren araudia garai berrietara egokitzeko, eta, besteak beste, hartzitu ondoren pasteurizatzen den jogurtari izen hori emateko.

Jogurtaren borroka judiziala martxan zegoen. Ukituek Aginduaren aplikazioa etetea ere eskatu zuten, nahi zen emaitza lortu gabe. Auzitegi Nazionalean planteatutako errekurtsoak izapidetzen ari zirela, 2003ko Errege Dekretua onartu zen. Horren bidez, Jogurtaren Kalitate Araua ezarri zen, eta helburu bikoitza zuen: gai horri buruzko araudia testu bakar batean bateratzea, eta jogurta arautzen zuen araudia mailaz igotzea, ministro-ordenatik Errege Dekretura igarotzen baitzen. Bateratze bidezko 2002ko Agindua indargabetzeak haren kontra irekitako arrazoiak artxibatzea ekarri zuen, baina bide judizial berria ireki zuen jogurtaren erregulazio berriaren aurka.

Kontzeptu tradizionala
Errekurtsogileek aldezten zuten jarrerak auzitan jartzen zuen jogurtaren berezko ezaugarriak ez zituen produktu bat, tradizioz aintzat hartzearen aurka eta oinarri zientifikorik gabe sartzea. Jogurta oinarrizko produktutzat hartzen zuten, produktu fresko batekin, esnearekin eta bakterio bizien presentzia handiarekin lotua, eta ezin hobeki bereizten zen beste edozein produktutatik, non, tratamendu baten ondorioz, bakterio laktiko espezifiko horiek bideragarritasuna galdu baitzuten.

Alde horretatik, alegatzen zuten Administrazioak ez zuela interes orokorrei objektibotasunez zerbitzatzeko eskakizuna betetzen, boterearen desbideratzea eta arbitrariotasuna eragiten zirela, eta kontsumitzaileek egiazko informazio baten gainean dituzten eskubideei buruzko arauak hausten zirela, haiek egindako ekimenarekin nahastuta zeudelako. Uste zuten produktu berriak nahasi egiten zuela kontsumitzailea, eta sinetsarazi egiten ziola jogurta erosten eta kontsumitzen zuela, haren propietate eta ezaugarri ezagunekin, baina, egiaz, jogurtak ez du digestio-ezaugarririk.

Produktu berrietarako arau berriak
Auzitegi Gorenak egiaztatu behar zuen inpugnatutako Espainiako legeriak Europar Batasuneko eta nazioarteko arauak hausten zituen, kontsumitzailearentzako ziurtasun-bermea babesten saiatzen baitziren produktuaren identifikazioan (izaerari, ezaugarriei, osaerari eta fabrikazio-moduari dagokienez). Horretarako, arauan hartutako izenari eragiten dioten elementuetan oinarritu da, produktuaren ezaugarrien eta kontsumitzaile ertainarentzat merezi duen balorazioaren arabera, eta kontuan hartzen ditu errealitate sozial berri batetik eratortzen diren egoerak, azken urteetan esneki berrien elaborazioa eta merkaturatzea garatu eta handitzean agertzen direnak.

Alde horretatik, epaileek erabat legezkotzat jotzen dute egoera sozial eta teknologiko berriaren ondorioz sektoreko arauetan egin den egokitzapena eta integrazioa. Era berean, esaten dute produktu horien izaerak jatorri bera duela, hots, bakterio jakin batzuekin hartzitutako esnea. Produktu berrien kasuan, tratamendu termikoko prozesu baten mende jartzen dira gero, bakterio horien bideragarritasunari eragiten dioten ondorioekin, baina jogurt tradizionalean bizirik irauten dute.

Auzitegi Gorenak propietate osasungarriak ematen dizkie bi produktu-motei, baina ezaugarri edo ondorio onuragarriak alderdi ez-baketsuak direla uste du; izan ere, emandako txosten batzuen arabera, jogurt tradizionalen eta pasteurizatuen artean ez dago alderik ondorio mikrobiologikoetan, immunologikoetan edo digestio-ongizatean. Bestalde, ondorio hau ateratzen du: "hartziduraren ondoren pasteurizatutako jogurta" izenak zehatz-mehatz deskribatzen du produktua lortzeko jarraitutako ekoizpen-prozesua, eta erabiltzen diren termino teknikoak ez direla ezezagunak kontsumitzaileentzat. Are gehiago, auzian zehar egiaztatu ahal izan zenez, bi produktu-mota horiek Europar Batasunean merkaturatzen dira, eta izen desberdinak dituzte identifikatzeko eta kontsumitzaileari aurkezteko.

Emandako epaiek 2003ko Errege Dekretuaren baliozkotasuna berresten dute, zuzentzat jotzen baitute bi produktu-mota horiek mugatzea, kontuan hartuta produktu horien izaera komuna, ekoizpen-sistema eta hartzidura eragiten duten bakterioen iraunkortasunean dituzten ondorioak. Hori dela eta, ondorioztatu du hartutako identifikazioa produktuen izaerari, ezaugarriei eta elaborazio-sistemari lotuta dagoela; erabat bateragarria dela produktu horiek Europar Batasunean merkaturatzeko araudi eta erregimenarekin; produktuak merkaturatzean merkatuak izan duen bilakaerari erantzuten dio; eta aurreko araudian ez zeuden produktu horiek identifikatzeko elementuak ematen dizkie kontsumitzaileei.

PRODUKTU BERA KONTZEPTU DESBERDINETARAKO

Irud.

Epaileei ez zaie alde batera utzi esnekiak merkaturatzeak azkenaldian izan duen garapena, eta, zehazki, hartziduraren ondoren tratamendu termikoan jartzen den jogurtarena. Ez da ahaztu, halaber, produktu horiek izendapen desberdinekin merkaturatzen direla: batzuek jogurtaren kontzeptu generikoaren pean egiteko aukera ematen duten bitartean, beste batzuek ez dituzte sartzen, eta esnekien izaerari eta tratamendu termikoari buruzko izendapen desberdinak ematen dizkiete.

Produktu horien izaerari buruzko desadostasunak nukleo komun batetik abiatzen dira: bakterio jakin batzuekin hartzitutako esnea, jogurta. Produktu berrien kasuan, tratamendu termikoko prozesu baten mende jartzen dira, eta bakterio horien bideragarritasunari eragiten diote. Horregatik, eztabaida juridikoa jogurta kontzeptuaren erabileran sortzen da. Egoera horrek eragotzi egin du Europar Batasunean harmonizazio arauak egitea jogurtaren izenari edo kontzeptuari buruz. Gainera, egoera horri esker, deituren aniztasunak bere horretan iraun du, estatu kide bakoitzaren araudiaren arabera, eta estatu horrek ezar dezake bere lurralde-eremuan merkaturatze-baldintzetarako egokiena dena.

Bibliografía

ARAUDIA

  • Otsailaren 14ko 179/2003 Errege Dekretua, jogurtaren edo jogurtaren Kalitate Araua onartzen duena. (2003ko otsailaren 18ko 42/2003 BOE).
EPAIAK
  • Auzitegi Gorenaren epaia, 3. aretoa, 4. atala, 2005eko urriaren 10ekoa, 65/2003 errekurtsoa.
  • Auzitegi Gorenaren epaia, 3. aretoa, 4. atala, 2005eko azaroaren 9koa, 61/2003 errekurtsoa.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak