Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Labore transgenikoen eta labore konbentzionalen arteko koexistentzia

EBk ziurtatzen du neurri zehatzak bultzatu behar direla labore transgenikoen eta konbentzionalen edo ekologikoen arteko bateragarritasuna bermatzeko

img_115 3

Genetikoki eraldatutako laboreak eta labore konbentzionalak (Europako Erkidegoko adituen kezka handienetako bat) batera bizi direnez, beharrezkoa da egungo praktiketan aldaketa txikiak egitea, hazien kutsadura saihesteko. Nahigabe nahasteko probabilitatea aldatu egiten da laborearen arabera, eta aldaketa horien norabidea markatzen du: lurzatien arteko tartea handitzetik hasi eta polen-hesiak ezartzeraino.

Zebaketa-irud.
Irudia: FreeFoto.com

Genetikoki eraldatutako laboreen eta labore konbentzionalen arteko koexistentzia posible da, baina baieztapenak ñabardura batzuk onartzen ditu. Europako Batzordearen Ikerketa Zentro bateratuak egindako eta Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzak (EFSA, ingelesezko sigletan) aurkeztutako ikerketa baten arabera, beharrezkoa da «neurriak gehitzea», nahi gabe hazietan transgenikoak %0,1 baino gutxiago egon daitezen. Txostenean, EBn haziak eta artoaren, azukre-erremolatxaren eta kotoiaren ale komertzialak ekoiztean oinarritzen da, eta adierazten du posible dela GEOren %0,9ko behin-behineko presentzia ziurtatzea halakotzat etiketatzen ez diren produktuetan, baldin eta haziek transgenikoen hondakinen %0,5 gainditzen ez badute.

Baina murrizketa hori posible izan dadin, eta hazietan boluntarioak ez diren GEOen hondakinak %0,3 baino gutxiago izan daitezen, neurri osagarriak behar dira, klimak, paisaiak eta parametro agronomikoek definitutako egoera espezifikoak kontuan hartuta. Neurri horietako batzuk hauek dira: lursailak haizeen norabidearen arabera antolatzea, eremu transgenikoen eta tradizionalen artean heskaiak eraikitzea, ohikoak ez diren loratze-aldiak dituzten GEOak erabiltzea edo laboreen artean distantzia handiagoak sartzea (100-200 metrotik 400-600 metrora). Ikerketaren arabera, arto-hazietan GEOen hondakinen %0,1 baino gutxiago bermatzea «ezinezkoa da neurriak jarduera partikularretara mugatzen badira».

Polinizazio gurutzatua

Ekoizpen ekologikoa da kutsadura transgenikoa izateko arrisku handiena duena.
Labore transgenikoen defendatzaileen eta haien aurkakoen artean eztabaida gehien sortzen duen puntuetako bat urruneko gurutzatzea da, edo adituek outcrossing deritzona, laboreen arteko «kutsadura» izendatzeko. Hori dela eta, nekazaritza- eta bioteknologia-jardunaren erronka nagusietako bat da ezpurifikazioak saihestea. Hain zuzen, EBko Nekazaritza Kontseiluko egungo lehendakaritzaren lehentasunetako bat da, duela hilabete eskas GEOen eta labore konbentzionalen arteko bateragarritasuna bermatuko duten baldintzak zehazteko beharra iragarri baitzuen.

Joseph Proll EBko Nekazaritza Kontseiluko lehendakariaren aburuz, beharrezkoa da «koexistentziari buruzko esparru egokia» garatzea, ekoizpen bioteknologikoa segurua izan dadin eta beste jarduera batzuetan ondorio negatiborik izan ez dezan; esaterako, ekologikoan, «kutsadurarekiko» sentikorrenetariko bat baita, eta istripu-presentziaren aurrean tolerantziarik txikiena duena. Aurkeztutako azterlanaren arabera, produktu horiek produktu kimikoak edo baimendu gabeko substantziak izan ditzakete, baina arazoa ez da «kutsadura kimiko» baten kasua.

Transgenikoei buruzko Erkidegoko lege-borroka 2003ko uztailean abiatu zen, Estatu Kideentzako ildo berriak ezarrita. Koexistentzia-estrategia eraginkorrak egiteko, zenbait estatu kidek lege-neurri zehatzak aurkeztu dituzte Bruselan. Horren ondorioak apirilaren 4tik 6ra bitartean aurkeztuko ditu Europako Erkidegoko Gobernuak Vienan, transgenikoak eta beste labore batzuk batera egoteari eta EBko GEOen egoerari buruzko hitzaldi batean.

Hainbat erakunde ekologistek egiaztatu dute polinizazio bidezko kutsadura benetakoa dela, batez ere uztak nahasteagatik. Berriki aurkeztutako azterlan baten datuek berresten dute hori; azterlan horren arabera, Espainiako arto ekologikoaren laginen %40 kutsatuta dago. Greenpeacek eta Aragoiko Nekazaritza Ekologikoaren Kontseiluak (AAE) aurkeztu dute azterketa, eta laginen portzentajeak %0,23tik %1,9ra doaz. Azterketa honetako arduradunen ondorioa argia da: «koexistentzia ezinezkoa da».

BIZIKIDETZA POLEMIKOA

Urak2

Aurreikuspenak betetzen badira, laborantza bioteknologikoetarako mundu-azalera 2005. urtekoa edo handiagoa izan liteke, 90 milioi hektarea landu baitziren. Mundu osoko 21 herrialdek laborantza transgenikoak hartu dituzte, eta horietako bost europarrak dira: Espainia, Alemania, Portugal, Frantzia eta Txekiar Errepublika. EBn, intsektu batekiko erresistentea den 14 arto-mota onartu ziren 2005ean: zulatzeko makina. Baimen berri horrekin, EBn baimendutako Bt arto-motak 25 ziren.

Nekazaritza eta Bioteknologia Aplikazioak Erosteko Nazioarteko Zerbitzuak (ISAAA, ingelesezko sigletan) egindako txostenaren arabera, transgenikoen laborantzari lotutako punturik ahulenetako bat ohiko laboreekin bizitzea izan da, eta horri arreta berezia jarri behar zaio. Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) arabera, genetikoki eraldatutako landare-geneak ohiko laboreetara edo horiekin zerikusia duten basa-espezieetara mugitzeak, bai eta hazi konbentzionaletatik datozen laboreak labore transgenikoen bidez garatutakoekin konbinatzeak ere, «zeharkako eragina» izan dezake elikagaien kaltegabetasunean eta segurtasunean.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak