Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Minden kutsaduraren legezko kontrola

Nitratoei buruzko arauaren helburua da ongarri nitrogenatu gehiegi egoteak sortzen duen kutsadura murriztea.

img_cerdop 1

Uren kutsaduraren bidez giza osasuna arriskuan jar dezaketen jardueretan, hala nola minden bidezko kutsaduran, estatu kideek emaitza jakin bat lortzeko betebeharra dute -legeak finkatuta-, eta horren barruan arriskua eta ingurumenean duen eragina gutxitzea sartzen da.

Urak1

EBko Justizia Auzitegiak duela gutxi emandako epai baten arabera, Espainiak ez ditu bete Europar Batasuneko lege-betebeharrak, proiektu publiko eta pribatu jakin batzuek ingurumenean duten eraginaren ebaluazioari eta giza kontsumorako uren kalitateari dagokienez. Epaiaren arabera, Espainiak ez du inpaktu-ebaluaziorik egin Baix Ter aldeko (Girona) txerri instalazioak eraiki edo aldatu aurretik, eta eremu horretako ura banatzeko sare publikoetan nitratoen kontzentrazio maximo onargarria gainditu du.

Europako Batzordeak gai horren berri eman zion Justiziari, eremu horretako kutsadura-arazoen salaketa partikular baten ondorioz, eta ikerketa baten ondorioz; ikerketa horren arabera, erauzitako edateko uraren laginen % 25ek 50 mg/litroko nitrato-kontzentrazioa gainditzen zuen, Europar Batasuneko arauan ezarritakoa. Batzordearen ustez, legezkotasunaren aurkako arau-hausteak inguruko zerri-ustiategi intentsiboen kontrol eskasaren ondorio ziren, baita instalazio horietako askok ez zutelako eskatutako baimena. Gainera, ez ziren beharrezko neurriak hartu Baix Ter aldeko txerri instalazioetako hondakinak deuseztatu edo balorizatzeko, giza osasuna arriskuan jarri gabe eta ingurumena kaltetu gabe.

Hala ere, EBko Justizia Auzitegiak ez ditu onartu Batzordearen eskaera guztiak, uste baitu mindak ez datozela bat hondakinen definizioarekin ustiategian bertan ongarri gisa erabiltzen badira edo ongarri horiek botatzea ez dakarren beste edozein modutan erabiltzen badira.

Nitratoen akusazioa
Europako Erkidegoko arauak nitrato-kontzentrazio maximoa 50 mg/litrokoa da.
Kasuaren aurrekariak 2000. urtekoak dira, Batzordeak salaketa bat jaso zuenean Baix Ter ibaiaren akuiferoa kutsatuta zegoela eta Gironako probintziako Ter ibaiaren azken zatian zegoela. Horrez gain, Empordàko udalerri askori hornitutako urak ere jaso zituen. Salatzaileak zioenez, kutsadura hori, zenbait substantziek eta, bereziki, nitratoek sortutakoa, batez ere, zerri intentsiboen garapenari zor zitzaion, haien simaurra zuzenean, kontrolik eta tratamendurik gabe, uretara isurtzen ari baitzen.

Salatzaileak ur horietako nitrato-edukia erakusten zuten analisien emaitzak jakinarazi zizkion Batzordeari, eta, aldi berean, Gironako Osasun Ordezkaritzak ez ziola eman ur horien kalitateari buruzko informazio jakin batzuk. Batzordeak, salaketa horien aurrean, berehala jardun zuen, eta Espainiako agintariei salaketa horri buruzko oharrak aurkezteko eskatu zien, baita kasuan kasuko zerri-ustiapenei eta Baix Ter ibaiaren akuiferoaren egoerari buruzko zenbait informazio emateko ere.

Ildo horretatik, Espainiako agintariek Kataluniako Generalitateko Ingurumen Sailak egindako txosten batzuk bidali zituzten. Txosten horietan alegatzen zuten nekazaritzako hondakinak Hondakinen Zuzentarauaren aplikazio-eremutik kanpo zeudela, eta mota horretako jarduerak ez zeudela Europar Batasuneko araudi aplikagarrian aurreikusitako ingurumen-inpaktuaren ebaluazio-prozeduraren pean. Bestalde, erantzun horri erantsitako dokumentu batzuek erakutsi zuten zehapen-espedienteak ireki zirela abeltzaintzako ustiategietako isurketak kontrolatzearen ondorioz, eta akuiferoa nitratoekin poluituta zegoela, 2000ko lehen hiruhilekoan hartutako laginen erdiak ez baitzuen 50 mg/l-ko araua betetzen.

Batzordearen errekerimendu berriak ikusita, Espainiako agintariek Kataluniako Gobernuko sail eskudunek egindako zenbait txosten igorri behar izan zituzten. Txosten horietan, administrazio autonomikoak berak onartu zuen Baix Ter-en nitratoen kutsadurak eragindako arazoez ohartzea. Hala, ezin zuten ezkutatu akuiferoko sei udalerritan eta putzu askotan nitratoen kontzentrazioak 50 mg/l araua gainditzen zuela.

Agintarien erreakzioa
Batzordeari ez zitzaizkion egokiak Espainiako agintariek helarazten zizkieten erantzunak; beraz, 2001eko uztailaren 26ko idazki baten bidez arrazoitutako irizpen bat bidali behar izan zuen Espainiara, eta bi hilabeteko epea eman zion, jakinarazpena egin zuenetik, hari men egiteko beharrezko neurriak har zitzan. Espainiako agintariek erantzun zioten irizpenari, eta Kataluniako Generalitateko Ingurumen Sailak egindako beste txosten bat bidali zioten Batzordeari.

Txosten horretan adierazten zen zerri-ustiategien egoera erregularizatzeko prozesua egiten ari zela, eta ingurumen-txostenak ematen ari zirela baimena eman edo ukatu aurretik. Halaber, Espainiako agintariek aipatu zuten ustiategiak ikuskatzeko plan bat zegoela eta zehapen-espedienteak ireki zirela. Abeltzaintza intentsiboko instalazio berri guztiak, gizentzeko txerrientzako 2.000 plaza eta umetarako txerramentzako 750 plaza baino gehiago, ingurumenaren gaineko eragina ebaluatzeko prozeduraren menpe zeudela nabarmendu zuten.

Azkenik, onartu zuten nitrato-kontzentrazioaren gehieneko muga eremu horretako bost udalerritan gainditzen zela, eta 1.424 biztanle baino ez zituela, Kataluniako Generalitateko Osasun Publikoko Zuzendaritzak Batzordeari bidalitako 2001eko irailaren 14ko txostenaren arabera. Bestalde, alegatu zuten, 1998ko Dekretuaren bidez, eremu hori kaltebera izendatu zela Katalunian, nekazaritza-iturrietatik eratorritako nitratoek eragindako kutsadurari dagokionez, eta Gobernuak 2000ko apirilaren 3an onartu zuela kutsadura horren eraginpeko eremuetan baliabide hidrikoak kudeatzeko neurrien programa bat.

Espainiako agintariek, halaber, zehaztu zuten, dagokien eremuan, 1998an onartutako Nekazaritzako Jardunbide Egokien Kodea nahitaez bete beharrekoa zela, eremu ahuletan aplikatu beharreko neurri agronomikoen programa bezalaxe. Bestalde, alegatu zuten zerri-instalazio guztiek beren hondakinen kudeaketa egokia bermatzeko prozedura bat zutela. Hala ere, eta Espainiak bere betebeharrak betetzeko beharrezko neurriak hartzen ez zituela kontuan hartuta, Batzordeak errekurtsoa jarri zion Justizia Auzitegiari.

EMAITZAREN BETEBEHARRA

1. irudia

Ez dio ezertarako balio izan Espainiako Gobernuari Kataluniako Autonomia Erkidegoaren borondate onaren alegazioak, Uraren kutsadura nitratoen bidez zuzentzeko plana bultzatu zutela eta, horretarako, hainbat azterketa eta azterketa egin dituela, eta Kataluniako Uraren Agentziak ur-hartuneak babesteko neurriak hartu dituela.

Halaber, Baix Ter eremuan kontrol-sare bat sortu zen, hiru hilabetean behin 28 analisi-puntu izango zituena. 2003an, sare horretatik ateratako laginen % 73k 50 mg/l-tik beherako nitrato-kontzentrazioa zuen; ez eta ganadu-establezimenduen ikuskapenak edo edateko uraren hornidura publikoko arazoak konpontzeko hainbat udalerritan egindako lanak areagotu ere.

Egia da, hala ere, Espainiako Gobernuak, prozesuan zehar, ez zuela inoiz ukatzen erreferentzia-eremuan aztertutako ur-laginen %30 eta %40 artean 50 mg/l-ko atalasea errespetatzen ez zuen nitrato-kontzentrazioa zutela. Izan ere, Espainiako agintariek hartutako neurriek giza kontsumorako uraren kalitatea oro har hobetu dutela dirudien arren Baix Ter eremuan, Justizia Auzitegiaren ustez, uretako nitratoen kontrolari buruzko Europar Batasuneko arauak ez du eginbide hutsa ezartzen, emaitza-betebeharra baizik, eta hori ez da inola ere betetzen, informazio-kanpainen bidez giza osasunerako arriskua minimizatu delako.

Bibliografía

EPAIA
- Europako Erkidegoetako Justizia Auzitegiaren epaia (hirugarren aretoa), 2005eko irailaren 8koa, C-121/03 gaiari buruzkoa, Europako Batzordeak Espainiaren aurka aurkeztua.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak