Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Nanomaterialak eta elikagaiak

Europako Parlamentuak elikagaietan nanomaterialak erabiltzeari buruzko debekua eskatu du, bere segurtasunari buruzko ebaluazioa egiteko
Egilea: Marta Chavarrías 2015-ko otsailak 4
Img tubo ensayo hd
Imagen: Marc Parchow

Nanoteknologiak gero eta garrantzi handiagoa hartzen du hainbat sektoretan, eta elikadurari dagokionez, berriz, ez du zerikusirik bere ahalmenekin. Baina eztabaida sortzen duen sektorea ere bada. 2014ko martxoan, Europako Batasunaren baitan, eztabaida haren definizioaren inguruan egiten zen, Europako Parlamentuak baztertu egiten baitzuen Europako Batzordearen araudi-proposamena. 2014. urtearen amaieran, berriz ere Europako Parlamentuak elikagaien nanomaterialen erabilerari buruzko luzamendua eskatzen zuen, zuhurtzia-printzipioan oinarrituta. Artikulu honetan azaltzen da zergatik luzatu diren moratorioak elikagaietan eta zein den haientzat proposatutako definizioa.

Nanoteknologia nanometroekin lan egiten duen zientzia da, eskala minuskulaz (nanometro bat milimetro baten milioirena da), eta aukera garrantzitsuak ditu elikaduraren arloan. Besteak beste, mantenugai eta zaporearen bioerabilgarritasuna hobetzen laguntzea, mikroorganismo patogenoak desagerraraztea edo ontziak hobetzea. Nanoeskalan gero eta interes handiagoa dago; izan ere, material horien propietateak eskala handiagokoak ez bezalakoak izan daitezke, eta, beraz, erabilgarriagoak izan daitezke. Nanoteknologia eta nanomaterialak ere elikagaien elaborazioaren zati naturala dira, asko tamaina nanometrikoko osagaiek osatzen baitituzte (emultsioak eta aparrak, adibidez). Baina azken aurrerapen teknologikoek elikagaiei eransten zaizkien nanopartikula manufakturatuak garatzen dituzte. Hala ere, nanomaterialen erabilerak segurtasun-arazoak ere sortzen ditu, eta Europako arau-testuinguruan aztertzen dira.

Nanomaterialentzako luzamendua

2014ko azaroan, Europako Parlamentuak elikagaietan nanomaterialak erabiltzeari buruzko luzamendua proposatzen zuen, zuhurtzia-printzipioan oinarrituta, hau da, elikagaien arriskuei aurre egiteko, nahiz eta informazio zientifikorik ez egon haiek eragin dituzten arrazoiak zehaztasunez zehazteko. Eurodiputatuen esanean, eta Ingurumen Batzordearen proposamenari erantzunez, “elikagaiak ekoizteko prozesuetan teknologia berriek eragina izan dezakete elikagaien segurtasunean”. Nanomaterialak arrisku-ebaluazioak behar dituzten ekoizpen-prozesuak dira, eta, beraz, ez dira baimendu behar Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzak (EFSA) onartzen dituen arte. Proposamen parlamentarioaren arabera, nanomaterialak dituzten elikagaien ontziei arreta berezia jarri behar zaie, produktu horiek produktura irits ez daitezen.

Nanomaterialak ontzietan erabiltzeak arrisku-ebaluazioak eskatzen ditu, elikagaietara iristea saihesteko

2011n, EFSak orientazio-dokumentu bat argitaratu zuen, elikagaien katean nanozientziaren arriskuak ebaluatzeari buruzkoa, zientziaren adar horren inguruko ziurgabetasunak direla eta.

Halaber, Europako Batzordeak lan egiten du nanoteknologiak ekar ditzakeen arriskuak aztertzeko. Helburuetako bat da kontsumitzaileari berrikuntza teknologikoek elikagai seguruak garatzen dituztela bermatuko dion araudia prestatzea. Horretarako, bereziki azpimarratzen da arriskuak ebaluatzeko metodoak aurrera eramatea eta arauzko esparru eraginkorrak bultzatzea.

2008ko abenduan, EFSak kontsulta publikoa egin zuen nanozientziarekin, nanoteknologiarekin eta elikagaien segurtasunarekin eta pentsuekin lotutako irizpen bati buruz. Nanoiningeniaritzan erabiltzen ziren eta elika-katean nahita sar zitezkeen materialen parte zen txostena. Orduan, EFSak ondorioztatu zuen nano produktu kimikoetan aplikatzen ziren kontrol berak martxan jar zitezkeela, nahiz eta emaitzak desberdinak izan daitezkeen. Orduan planteatutako beharretako bat kasuz kasu aztertzea zen, hain zuzen ere, nanomaterialen xurgapena, banaketa, metabolismoa eta toxikotasuna zehaztasun handiagoz aztertzeko.

Nanomaterialak definitzea

2014ko hasieran, diputatuek nanomaterialen gaineko definizioa aldatu zuten EFSaren gomendioetara egokitzeko. Horien arabera, nanomaterialen% 10 nanopartikulaz osatuta egon behar zuen, Europako Parlamentuak hobekien ikusten duen atalase bat (Batzordeak proposatutako% 50). 2011an muga hori onartu zenean, partikulen tamainan oinarritzen zen erabakia, eta 2014an berraztertuko zen. Europako araudiak nanomaterial artifiziala definitzen du, “borondatez ekoizten dena eta 100 nanometrotik beherakoa”. Orduan, Erkidegoko proposamenak ez zuen baztertzen “elikagai-gehigarri gisa merkaturatzen diren nanomaterialak etiketatzeko betebeharra”.

Europako Parlamentuak “nanomaterial artifiziala” beste definizio bat sartzea proposatu zuen gehigarri guztientzat, elikagaietan nanomaterialak izan daitezkeela kontuan hartuta. 2014ko amaieran elikadura-etiketetan egindako aldaketak direla eta, nanomaterialen itxurako osagaiak parentesi arteko “nano” hitza zerrendan adierazi behar dira. Europako Parlamentuaren arabera, neurri horrek kontsumitzailea nahas dezake, eta pentsa liteke gehigarri berriak direla, elikagaietan urteetan erabili izan badira.