Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Ontziratu gabeko gozogintzaren legezko mugak

Estatu kideek debeku partikularrak ezar ditzakete elikagaiak saltzeko, Europar Batasunean harmonizaziorik ez badago.

Img golosians

Europako Erkidegoetako Justizia Auzitegiko Lehen Salak eman berri duen epai baten arabera, egokia eta egokia da osasun publikoa babesteko araua, saltzaileen makinen bidez saltzea debekatzen duena ontziratu gabeko gozogintzako produktuak, azukrearekin egindakoak edo ordezko gozagarriekin egindakoak. Europar Batasuneko epaileek horrela justifikatzen dute Austriako araua aplikatzea eta Salzburgoko alkateak hainbat txikle saldu eta makina saltzaileetan ontziratu gabe saldu zituen merkatari bati ezarritako zigorrak.

Austrian ezarritako zigorrak aplikatu dira, nahiz eta Alemania edo Italia bezalako herrialde hurbiletan ez dagoen horrelako murriztapenik produktu horiek saldu nahi dituenarentzat. Izan ere, Europar Batasuneko zuzenbideak aukera ematen die estatu kideei erabakitzeko, betiere oinarrizko printzipio batzuk errespetatzen badira, beren herritarrentzat zein babes-maila iruditzen zaien egokiena, baldin eta, kasu honetan bezala, 1993ko elikagai-produktuen higieneari buruzko zuzentarauak ez badu harmonizatu kontsumitzaileari mota horretako makinen bidez bidalitako gozogintza-artikuluen ontziratzea.

Justizia Auzitegiaren 2005eko azaroaren 24ko epaiak ez du zalantzarik Austriako araua osasun publikoa babesteko neurri gisa justifikatzeari buruz, nahiz eta onartzen duen oztopatu egiten duela estatu kideen arteko salgaien zirkulazio librea, Austrian artikulu horiek merkaturatu nahi dituzten inportatzaileek ontziratu egin behar baitituzte. Baldintza horiek kostu handiagoa dakarte gutxiago eskatzen duten beste estatu kide batzuekin alderatuta, bai ontziratzeko makinak eta bai ontziratu gabeko produktuak saltzeko makinak desberdinak direlako.

Gaia 1988ko Erregelamendu batek arautzen du, gordailu itxi batetik saltzen diren makinetan saldutako gozogintzako artikuluen higieneari buruzkoa, bai eta irteerako hodi baten eta bilketa-erretilu baten bidez ere, azukrez edo ordezko gozagarriz egindako produktuak. Arauak agintzen du zuzenean eguzki-argitan ez egoteko moduan jarri edo jarri behar direla, eta bilketa-erretilua eguraldi txarretik babestu behar dela, zikin ez dadin. Gainera, berariaz debekatzen du makina saltzaileetan azukrez edo ordezko gozagarriz egindako gozoki-gaiak saltzea, ontziratuta ez badaude. Komeni da esatea Austriako legean ez daudela neurri higieniko horren arrazoi zehatzak.

Txikleen gaia
Arau austriar batek debekatu egiten du makina saltzaileetan ontziratu gabeko gozogintzako produktuak saltzea

Austriako epaileek epaitu aurreko erabaki-eskaera egin behar izan zioten Justizia Auzitegiari, salgaien zirkulazio librea arautzen duten Tratatuaren printzipioen interpretazioari eta 1993ko elikagaien higieneari buruzko zuzentarauari buruz. Schwarzen (gozoki-saltzailea) eta Salzburgoko Land hiriburuko alkatearen arteko auziaren esparruan egin zen eskaera; izan ere, behin baino gehiagotan zigortu zuten, makina banatzaileen bidez ontziratu gabeko txikle mota batzuk saltzeagatik, eta ez zen bete konfiteriako artikuluen higieneari buruzko arau austriarra.

Schwarz ez zen beste erremediorik geratu bere herrialdeko organo judizialetan ezarritako zehapenen aurka errekurtsoa jartzea baino, alegatuz gozogintzako artikuluen higieneari buruzko Erregelamendua bateraezina zela Erkidegoko Zuzenbidearekin -elikagaien zirkulazio librea galaraztea baitzuen helburu horrek- eta, bereziki, 1993ko elikagaien higieneari buruzko Zuzentarauan xedatutakoarekin, ez baitzuen halako debeku bat ezartzen.

Auzitegi austriarrak prozedura etetea erabaki zuen eta judizio aurreko arazo hau planteatu zion Justizia Auzitegiari: Zuzentarau hori indarrean sartu aurretik emandako xedapen nazional baten aurka al daude 93/43 Zuzentarauaren 7. artikuluarekin lotuta EKko 28. artikulutik EKko 30. artikulura artekoak? Zuzentarau horren arabera, debekatuta dago makina saltzaileetan gozogintzako gaiak saltzea, azukrearekin edo ordezko edulkoratzailearekin eginak, ontziratuta egon gabe?

Zirkulazio librea eta osasunaren babesa
Schwarzen ustez, Erregelamendu austriarrean ezarritako eta gozogintzako gaien higieneari buruzko txikleak banaka ontziratzeak elikagaien zirkulazio librea galaraztea zuen helburu. Izan ere, haren iritziz, horrek, praktikan, austriarrak ez ziren produktuak merkaturatzeko debekua ekarri zuen, atzerriko fabrikatzaileak ez baitzeuden prest merkatu horretarako bakarrik ontziratutako produktuak fabrikatzeko.

Gainera, argudiatzen zuen produktu horiek inportatzeko oztopoa ez zegoela justifikatuta EE Itunean adierazitako arrazoietako batengatik, ez eta, bereziki, giza osasuna babesteagatik ere. Errekurtsogileak epaiak dioenez, babes horrek bere herrialdeko Araudian gozogintzako gaien higieneari buruz aurreikusitako neurriak hartzea justifikatuko balu, txikleak ezingo lirateke saldu makina saltzaileetan ontziratu gabe, ez Alemanian ez Italian, non kanpoko baldintzak, eta bereziki baldintza klimatikoak, Austriakoen antzekoak baitira.

Hala ere, saltzaileari ez zaizkio alde batera uzten zenbait higiene-xehetasun; izan ere, alegatzen du, salgaiak ontziratu arren, kontsumitzaileak ontzi hori ere kendu egin beharko lukeela, gehienetan eskuak biluzik dituela, eta, hala ere, bilketa-erretiluaren bidez kutsatzeko arriskua egongo litzatekeela.

Bestalde, prozedura judizialean, Batzordeak uste zuen Austriaren moduko xedapen bat inportaziorako murrizketa kuantitatibo baten pareko efektu-neurria zela, EE Itunaren 28. artikuluaren ondorioetarako, horren ondorioz, beste estatu kide batzuetan legez merkaturatzen diren produktu batzuen inportazioa Austriara garestiago bihurtu baitzen.

Era berean, Austriako legegileari ontziratuta ez zeuden gozogintzako gaiak makina banatzaileetan merkaturatzea debekatzeko arrazoi zehatzak ez zeudenez ezagutzen, Batzordeak uste zuen ez zegoela modu zehatzean esateko moduan pertsonen osasunerako arriskuren bat zegoela, eta, beraz, EEren 30. artikuluaren arabera, aipatutako xedapen nazionalaren justifikazioari buruz. Hala ere, epaiak esaten jarraitzen du, Batzordeak alegatzen zuen arriskuaren ebaluazioa ezin zela oinarritu hipotesi-irizpide hutsetan, eta alegatzen zen osasun publikorako benetako arriskua behar bezala egiaztatu behar zela neurri murriztailea hartu zen egunean eskura zeuden datu zientifiko berrietan oinarrituta.

EPAIMAHAIAREN ERANTZUNA

Justizia Auzitegiaren iritziz, elikagaien higieneari buruzko 1993ko Zuzentarauak ez du arautzen saltzeko makinen bidez saldutako produktuak ontziratzeko eskakizuna, eta, beraz, gai horri buruzko neurri nazionalak ez dira harmonizatu Europar Batasunean, eta estatu kideak libre uzten ditu beren herritarrentzat egokitzat jotzen duten babes-maila arautzeko.

Egia da EEko Itunak berak debekatzen dituela murrizketa kuantitatiboen neurri baliokideak, Europar Batasunaren barruko merkataritza zuzenean edo zeharka, benetakoa edo izan daitekeena oztopa dezakeen edozein neurriri eragiten badio ere, ez da nahitaez Erkidegoko Zuzenbidearen aurkakoa salgaien zirkulazio librea oztopatzen duen araudi nazional oro, baldin eta arau hori Konstituzioaren 30. artikuluan jasotako interes orokorreko arrazoietako batengatik justifikatzen bada, Konstituzio-auzitegiak emandako babesa,

Justizia Auzitegiak, erabakia hartu aurretik, Austriako Elikagaien Osasunerako eta Segurtasunerako Agentziaren txostena hartu zuen kontuan. Txosten horren arabera, gozogintzako artikuluen higieneari buruzko Erregelamenduaren debekua justifikatuta zegoen osasun publikoa babesteko, iraganean, hezetasuna edo hormigoia saltzeko makinen gordailuan ontziratu gabeko produktuak hondatu egin baitziren.

Bestalde, organo jurisdikzional igorleak adierazi zuen debekuak elikagaien segurtasuna areagotzen zuela; izan ere, makina saltzaileetan ontziratu gabeko gozoki-gaiak erosteko asmoa zuten kontsumitzaileek nahitaez ukitu beharko zituzten salgaiak eta bilketa-erretilua eskuak biluzik zituztela, aldez aurretik garbitu gabe. Alde horretatik, uste zuen germen patogenoak erretilua kutsatu eta handik salgaira pasatzeko aukera ez zela teoriko hutsa.

Hori dela eta, eta Austriako elikagai-agintaritzaren txostenak eta epaileen iritziak kontuan hartuta, Justizia Auzitegiak erabaki du gozogintzako artikuluen higieneari buruzko Erregelamenduaren 2. artikuluan jasotako debekua neurri egokia eta egokia dela osasun publikoa babesteko. Are gehiago, epaian argi eta garbi adierazten du autoetan dauden datuetatik bakar batek ere ez duela baieztatzen agindu eztabaidagarria justifikatzeko aipatzen diren osasun publikoko arrazoiak beren helburuetatik desbideratu direla eta beste estatu kide batzuetako salgaiak bereizteko edo ekoizpen jakin batzuk zeharka babesteko erabili direla; beraz, inola ere ez dago EE Itunean xedatutakoaren aurka, ez eta higieneari buruzko Zuzentarauan zehaztutakoaren aurka ere.

Bibliografía

EPAIA
- Justizia Auzitegiko Lehen Salaren epaia, 2005eko azaroaren 24koa, C-366/04 auzian emandakoa. Epai horren helburua da Unabhängiger Verwaltungssenat Salzburg (Austria) delakoak 2004ko abuztuaren 16an Schhaust-en Justizia Auzitegiak egindako judizio aurreko erabaki-eskaera.


ARAUDIA
- Kontseiluaren 93/43/EEE Zuzentaraua, 1993ko ekainaren 14koa, elikagaien higieneari buruzkoa (L 175 zk.ko EO).

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak