Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Praktika fitosanitario egokiak

Fitosanitarioei buruzko esparru juridikoak izurriteak kontrolatzeko eraginkorrak direla frogatu den eta arriskurik batere ez duten produktuak erabiltzea baimentzen du.

img_fito_p

Produktu fitosanitarioak merkaturatu eta erabiltzeko, esparru juridiko zorrotza bete behar da, eta hori ez betetzeak erantzukizun administratibo edo penalak ekar ditzake. Espainiako hego-ekialdean, produktu fitosanitarioen legez kanpoko merkatuaren egoera dela eta, berriki argitaratu da Landare Osasunari buruzko Legean, mota horretako produktuen zehapen-araubideari buruz.

Landareen Babeserako Enpresa Elkarteak (AEPLA) aldez aurretik salatu zuen Nekazaritzako Idazkaritza Nagusian arrisku larriak sor zitezkeela, bai gizakien eta animalien osasunerako, bai ingurumenerako, produktuak erabiltzean edo fitosanitarioak merkaturatzean praktika irregularrak ugaritzeagatik.

Araudi fitosanitarioa arautzen duen esparru juridikoa aldez aurretik baimendutako produktuak soilik merkaturatu ahal izateko ezarri zen, eta frogatu da, erabilitako legezko parametroak kontuan hartuta, erabilgarriak eta eraginkorrak direla izurriteak kontrolatzeko, produktu horiek erabiltzeak ekar dezakeen edozein arrisku saihesteko.

AEPLAk legez kanpoko praktika eta portaerak sortu dituzten arrazoiak aurkitu ditu. Batetik, legez kanpoko produktu batzuek oso zaila den izurrite batzuen gainean erakutsi duten eraginkortasuna dago. Bestetik, tratatutako landareen kontrol analitikoak duen zailtasuna. Inguruabar horien guztien ondorioz, nekazariek konfiantza handiagoa izan dute produktu horiekiko, eta haien oinarria izurri jakin batzuen aurkako eraginkortasuna eta haien jarreren zigorgabetasuna dira.

Hori dela eta, funtsezkotzat jo da lege-araudia ezagutzea, batez ere sektorearen mugak eta debekuak arautzen dituen lursaila eta arau horiek ez betetzea zigortzen duten arauak, prebentzio-tresna gisa, arau-hausle izan daitezkeenak beren jokabideaz konbentzitzeko, agintariek edo justizia-auzitegiek ezar diezazkieketen erantzukizun larriak kontuan hartuta.

Landare-osasunari buruzko Legea
Landare-osasunari buruzko politika nazionalak bermatu egin behar du landareak izurriteen aurka babestea.
2002ko Landare Osasunari buruzko Legea indarrean sartu aurretik, gai horri buruzko legeria, 1908ko maiatzaren 21eko Landa Izurriteei buruzko Legean eta basoak baso-izurriteen aurka babesteari buruzko 1952ko abenduaren 20ko Legean oinarritua, Espainiako legeriari erantsitako Europar Batasuneko araudian oinarritzen zen, dagozkion lege-xedapenen bidez. Landare-osasunari buruzko politika nazionalaren oinarrizko helburuetako bat da lege-esparru egokia izatea landareak eta haien produktuak izurriteek eragindako kalteetatik babesteko, gizakien esku-hartzearen bidez ekonomikoki onargarriak diren biztanle-mailetan mantentzeko eta beste eremu geografiko batzuetatik datozen berriak sartzea eta zabaltzea eragozteko.

2002ko Landare Osasunari buruzko Legeak esparru juridiko berri bat ezartzen du, bere aplikazio eremuan eragin duten aldaketetara egokitzen dena, eta Espainiako Estatua Estatu autonomiko gisa eta Europar Batasuneko Estatu kide gisa egituratzen duena. Beharrezkoa da, maila egokiko arau batean, landare-osasunaren arloan eskumena duten administrazio publikoen jarduteko oinarrizko printzipioak arautzea, eta Estatuko Administrazio Orokorrak kanpo-merkataritzari eta -osasunari buruz dituen eskumen esklusiboak aipatzen dituzten alderdi zehatzak ezartzea. Erregulazio horrek Europar Batasunak arlo horretan emandako araudiaren funtsezko alderdiak biltzen ditu. Alderdi horiek dagoeneko garatuta zeuden gure barne-zuzenbidean, zenbait xedapen orokorren bidez, eta indarrean jarraituko dute Legea indarrean sartu ondoren.

Legearen xedea da esparru uniforme bat ezartzea, landare-osasunaren arloan gaur egun indarrean dauden arau guztiei legezko estaldura emango diena, Estatuaren eta autonomia-erkidegoen arteko eskumen-banaketaren arabera, konstituzionaltasun-bloketik eratorria, eta Espainiak Europar Batasuneko estatu kide gisa eta nazioarteko hitzarmenak sinatzearen ondorioz hartutako konpromisoen arabera.

Segurtasun-eremua
Arau fitosanitarioek kontuan hartzen dute zer-nolako bilakaera izan duen gizarteak elikagaien segurtasunari, laneko osasunari eta ingurumenaren babesari dagokienez. Alde horretatik, Landare Osasunari buruzko Legeak izurriteen aurkako borrokan erabiltzen diren baliabideei buruzko alderdiak jasotzen ditu, bereziki produktu fitosanitarioei buruzkoak, horien manipulazioan eta aplikazioan kontsumitzailearen edo aplikatzailearen osasunerako, animalientzako edo ingurumenerako ondorio kaltegarririk ez dagoela bermatzeko.

Berme hori babesteko tresna babes fitosanitarioko bitartekoen baimen ofizialak dira, eta horiek ez dira landare-osasunaren esparrura murriztu behar, osasun publikora eta ingurumenera hedatu behar dira. Baimenak emateko prozeduraren konplexutasunak eta erabilera berrietara zabaltzeko dinamikak, Europar Batasunean edo mundu osoan hondakinen gehienezko mugak ezartzeko kudeaketarekin batera, baimenak emateko agintaritza eskudun bakarra egon beharra dakar, Europar Batasuneko legeriak ezartzen duen moduan. Berme horiek indartu egin dira Elikagaien Segurtasunerako Espainiako Agentziaren sorrerarekin, elikagaien segurtasuna bermatzeko tresna berri batekin.

Legezko ikuskapena eta kontrola
Kasu batzuetan, fitosanitarioen gainean legez kontrako jokaerak delitu izan daitezke osasun publikoaren edo ingurumenaren aurka.

Administrazio publikoek behar diren ikuskapenak egiten dituzte landare-osasunari buruzko legea betetzen dela ziurtatzeko, ikuskatzaile fitosanitarioen bidez. Ikuskatzaile horiei legezko agintaritza-izaera ematen zaie. Izaera horri jarraiki, titulartasun publikoko edo pribatuko edozein leku, instalazio edo bulegotan sar daitezke; zentro espezializatuetan azterketa edo azterketa zehatzagoa egiteko behar diren gutxieneko laginak lor ditzakete; informazioa eta egiaztatze-dokumentuak aurkezteko eskatu, erregelamendu bidez ezarriko direnak, eta kautelazko neurriak hartu. Ikuskatzaileak akta egiten du, eta, bertan, ikuskatutako enpresari buruzko datuak, ikuskapena egin zaion pertsonari buruzkoak, agintzen dituen neurriak eta ikuskapenean garrantzitsuak diren gertaera guztiak jasotzen dira, bereziki, balizko zehapen-prozedura batean eragina izan dezaketenak.

Kontrolak bi motatakoak izan daitezke: sistematikoak mugako ikuskatze-puntuetan eta landareak, landare-produktuak eta beste objektu batzuk landu, ekoitzi, biltegiratu edo merkaturatzen diren tokietan, eta noizbehinkakoak, produktu horiek dabiltzan edo dauden leku eta une guztietan. Babes fitosanitarioko baliabideen fabrikazioan, komertzializazioan eta erabileran egiten diren ikuskatze eta zaintza-programa sistematikoak, bereziki, praktika fitosanitario onak betetzea, landare-produktuetan, landare-produktuetan eta horien eraldatuetan dauden hondakin-mailak zaintzea eta horiek oinarri hartuta prestatutako elikagaietan daudenak, autonomia-erkidegoetako organo eskudunei dagozkienak, Estatuko Administrazio Orokorrak koordinatuko ditu, eta, horretarako, plan edo programa nazionalak ezarriko ditu.

Agintari fitosanitarioek kautelazko neurriak har ditzakete Legeak aurrez zehaztutako kasuetan. Alde horretatik, kautelazko neurriak har ditzakete, baldin eta salgaiak kanpotik sartzen badira eta salgai horiek debekatuta badaude edo ezarritako mugak gainditzen badituzte; labore edo ekoizpenentzat, pertsonen, animalien osasunerako edo ingurumenerako ondorio kaltegarriak izan ditzakeen ebidentzia edo susmo sendoak badaude, edo behar den baimenik ez badute; edo arrisku bera dagoela frogatzen bada, baldintza horiek betetzen ez dituzten establezimenduen, ekipoen, instalazioen edo lokalen artean.

Hartu beharreko kautelazko neurriak egindako irregulartasunen edo arau-hausteen araberakoak dira, eta neurri hauek hartu ahal izango dira, besteak beste: salgaiak suntsitzea edo, hala badagokio, lurperatzea; sartutako salgaiak berriro bidaltzea; salgaiak eremu batetik bestera birbidaltzea; salgaiak ibilgetu eta, hala badagokio, konfinatzea; ekipoak, instalazioak, lokalak edo establezimenduak prezintatzea; erregistro ofizialetan baimenak eta inskripzioak aldi baterako etetea; salgaiak desinfekzioa edo konfiskatzea, edo konfiskatzea

ERANTZUKIZUN EREMUA

Nekazariak beren jardueraren xede diren izurriteak, laboreak eta materialak zaindu eta kontrolatzeaz arduratzen dira, bai eta erregelamendu bidez ezartzen diren nahitaezko neurri ofizialak gauzatzeaz ere. Hirugarren herrialdeetara egiten diren esportazioen arloan, operadoreari dagokio mugako ikuskatze-guneetan behar diren ikuskapenak eskatzea, dagokion ziurtagiri fitosanitarioa emateko, eta, nahitaezko dokumentaziorik gabe esportatuz gero, hari dagokio erantzukizuna.

Landare-osasunari buruzko Legeak zehazten ditu, halaber, produktu fitosanitarioen ekoizleen, baimenen titularren, banatzaileen, saltzaileen eta gainerako operadoreen betebeharrak eta erantzukizunak, eta produktu horien erabiltzaileek haiek erabiltzeko duten erantzukizuna, erabilera-gomendioei jarraituz. Azkenik, ikuskapen ofizial bat egiten zaien pertsona fisiko eta juridikoen betebeharrak finkatzen dira. Ikuskapen bat egiten zaien pertsona fisiko edo juridikoek mota guztietako informazioa eman beharko dute instalazioei, produktuei edo zerbitzuei buruz; ikuskatzaileek informazio hori egiaztatu ahal izango dute; dokumentazioaren kopia edo kopia lortzeko aukera eman beharko dute; produktuen edo merkantzien proba edo laginak doan hartzeko aukera eman beharko dute, behar-beharrezkoak diren kantitateetan; eta, oro har, ikuskapena egiteko baimena eman beharko dute.

Landare Osasunari buruzko Legeak arau fitosanitarioen arloko arau-hausteen eta zehapenen araubidea ezartzen du, larritasunaren arabera tipifikatuz, arau-hausleen erantzukizunak zehaztuz eta dagozkien zehapenak ezarriz. Arau-hauste oso larriak 120.001 eurotik 3 milioi eurora bitarteko isunekin zeha daitezke. Adibidez, arau-hauste oso larritzat jotzen da Administrazioari produktu fitosanitarioak ekoizten edo merkaturatzen dituztenek produktu fitosanitarioen arriskugarritasunari buruzko informazioa ezkutatzea; baimendu gabeko produktu fitosanitarioak edo haien arriskugarritasuna ezkutatzen duen etiketa, informazio edo publizitatea fabrikatzea edo merkaturatzea; baimendu gabeko babes fitosanitarioko bitartekoak manipulatu, erabili edo erabiltzea, edo baimenduak, horretarako ezarritako baldintzak bete gabe, eta, hala badagokio, gizakien osasuna arrisku larrian dagoenean, ontziak barne.

Bibliografía

ARAUDIA

  • Azaroaren 4ko 2163/1994 Errege Dekretua, produktu fitosanitarioak merkaturatu eta erabiltzeko baimen-sistema bateratua ezartzen duena. (1994ko azaroaren 18ko 276/1994 BOE).
  • Landare-osasunari buruzko azaroaren 20ko 43/2002 Legea. (2002ko azaroaren 21eko 279/2002 BOE).
BIBLIOGRAFIA
  • ARIAS APARICIO, Flor; produktu fitosanitarioen arloko zehapen-araubidea Landare Osasunari buruzko Legean. Aranzadi argitaletxea. Nafarroa, 2006.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak