Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikagaien Segurtasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Txarra da sandia-haziak jatea?

Sandia-pipitak jan daitezke: ez dute heste-arazorik sortzen, oso aberatsak dira zuntzean eta nutrizio-propietate oso interesgarriak dituzte.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Osteguna, 2021eko abuztuaren 26a
beneficios de comer semillas de sandia Irudia: IlonaF

Pipitarik gabeko sandiak udako arrakasta dira. Duela urte batzuetatik hona, gero eta presentzia handiagoa du supermerkatu eta fruta-dendetan. Baina hori, pertsona askorentzat hain praktikoa eta abantaila bat izanik, galera ere bada, sandietako haziek nutrizio-propietate oso interesgarriak baitituzte osasunerako. Jatea komeni da? Zer elikagai ematen dituzte? Hazi batzuk ez ditugu jan behar? Lerro hauetan erantzungo diegu zalantza horiei.

Sandia bat erostean, jende askok uste du ez duela hazirik.' Pipitarik gabeko sandiak erosoagoak dira jateko, eta lasaitasun handiagoa ematen diete hazi horiek kontsumitzeak hesteetako arazoak sortzen dituela uste dutenei, hala nola apendizitisa edo dibertikulitisa. Hala ere, batzuek nahiago dituzte sandiak pipitekin, jan egiten dituztelako. Badu zentzurik hau egiteak? Bai, antza.

Zer ematen dute sandia-haziek?

Sandia-haziak “mantenugai-iturri garrantzitsua dira dietan, eta onura ekonomikoak eta osasunekoak izan ditzakete, zuntz, mineral, fenoliko eta jarduera antioxidatzailearen edukiagatik”. Hala adierazten du International Journal of Nutrition and Food Sciences aldizkarian argitaratutako ikerketa batek (2016).

Hiru sandia-barietate aztertu ziren ikerketaren emaitzen arabera, haziek nutrizio-intereseko elementu hauek dituzte:

  • Ura (%8,5 arte)
  • Karbohidratoak (%9,5 eta %15,3 artean)
  • Proteinak (%16,3 eta %17,7 artean)
  • Koipeak (%26,5 eta %27,8 artean)
  • Zuntza (%39 eta %43,2 artean)
  • Mineralak (batez ere potasioa), ondoren kaltzio, fosforo, manganeso, sodio eta zink kantitate nabarmenak.
  • Gainera, sandia-haziek energia ematen dute: Hazi horietako 100 gramok 360 kcal inguru dituzte, batez beste.

Sandia-haziek hesteetako arazoak eragiten dituzte?

Sandia-haziek elikagai onuragarriak dituzte osasunerako. Baina, egia al da horiek jateak hesteetako arazoak sor ditzakeela? Miguel A. Lurueña Elikagaien Zientzian eta Teknologian doktoreak ezetz esan du artikulu honetan. “Esaten da horrek apendizean hazi horien hondakin ez-digerigarriak metatzearen ondorioz apendizitisa eragin dezakeela, baina, egia esan, ez da oso litekeena. Ia 2.000 operatutako pertsonen apendizea aztertuz ikertu zuen azterlan batek, eta horietako batean digeritu gabeko landare-hondakinak bakarrik aurkitu zituen”.

“Angurri-haziak arazorik gabe jan daitezke” esan du Beatriz Robles dietista-nutrizionistak, elikagaien segurtasunean aditua denak. “Garrantzitsua da argitzea, herri-sinesmenaren aurka, haziak jateak ez duela hesteetako gaixotasunak (dibertikulitisa, adibidez) izateko arriskua areagotzen, eta Gastroenterologiako Elkarte Amerikarreko praktika klinikoko gidek ez dutela ebidentziarik aurkitzen paziente horietan oro har debekatzeko”, zehaztu du.

Nola jan sandia-haziak?

Ohikoa da, frutarekin batera, mokadu bakoitzarekin batera jatea. Baina hori deserosoa edo arraroa bada, erre ere egin ditzakegu. Labean lehortu ondoren (150-160 °C-an, 15 bat minutuz), zizka-mizka osasungarri gisa jan ditzakegu (ekilore- edo kalabaza-pipak balira bezala), edo zatitu, beste errezeta batzuetan gehitzeko, entsaladetan fruitu lehorrekin egiten dugun bezala.

Kontuz ibili behar da?

Diru-bilketa nagusiak haur txikiekin hartu behar dira, ez lukete sandia-hazirik jan behar, batez ere, eztarritik ez joateko. Bestalde, sandia-pipitek amigdalina dute —zianuroaren aitzindari bat—, eta, kasu honetan, askatu egiten dira gordinik mastekatzen ditugunean, ez osorik irensten direnean (beste hazi batzuek, ordea, arazoak sortzen dituzte irenstean, digestioan).

Zer hazi ez ditut jan behar?

Sandia-pipitak onak dira osasunerako, eta horien kontsumoak ez du inolako arriskurik hesteetarako. Hala ere, badira toxikotasunagatik jan behar ez ditugun eguneroko elikagaien beste hazi batzuk. “Landare batzuek konposatu toxikoak dituzte, batez ere hazietan metatzen direnak; jan daitekeen zatian, berriz, hondakin-kantitatean agertzen dira eta ez dute arazorik sortzen”, azaldu du Roblesek. Eta adibide batzuk ematen dizkigu.

“Sagarrondoen, gerezien, mertxiken, aranen, udareen edo abrikoten haziek glukosido zianogenikoak dituzte, eta murtxikatzean edo digeritzean hidrogeno zianuro bihurtzen dira. Jukaren haragian ere badaude, baina prozesatuak suntsitu egiten ditu”, dio adituak. Horregatik, juka ez da gordinik jan behar, beste elikagai hauek ere ez bezala.

Gainera, “likhiaren haziek A hipoglizina eta metilentzlopropilglizina (MCPG) dituzte, hipogluzemia eta entzefalopatia sor ditzaketen bi aminoazido”, argitu du Roblesek. Bitxikeria bat ere adierazten du: “Zorrotzak izanik, lekaleak haziak dira, eta ‘antinutriente’ batzuk dituzte, hala nola lektinak, zeinak mantenugai batzuk xurgatzea eragozten baitute eta dosi handietan toxikoak baitira, edo mineral batzuk xurgatzea eragozten duten fitatoak”. Kontsumitzeari utzi edo horretaz arduratu behar dugu? Ez. Lekaleak oso elikagai onuragarriak dira osasunerako, “lektinak egostearekin eta fitatoekin kentzen dira, beratuta”.

Etiketak:

haziak sandia

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak