Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elkartasuna > Ekonomia solidarioa

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Europako hiri zuzenak

Mundu osoko 1.000 herrik baino gehiagok dute Espainian zazpi hirik lortu duten aintzatespen hori.

Img comercio justo Irudia: Hajime NAKANO

2000. urtean, Ingalaterrako Gartang herriko boluntario-talde bat elkartu zen hiriko hainbat lekutan bidezko merkataritzako produktuak sartzeko. Ikastetxeak, enpresak, dendak, kafetegiak, baita udala ere, izan zituen helburu. Ahaleginari esker, munduko lehen hiri justua izendatu zuten, eta ordutik 1.000 herri baino gehiago lortu dituzte mundu osoan. Espainian, zazpi udalerrik dute aintzatespen hori. Lehena Kordoba izan zen eta orain Leon elkartu da. Baina ez dira bakarrak. Beste 30 hirik eta Jaengo unibertsitate batek eman dituzte horretarako pausoak.

Merkataritza justua2 art Irudia: Hajime NAKANO

Europako Parlamentuak bidezko merkataritzari eta garapenari buruzko ebazpena onetsi zuen 2006ko uztailean. Bertan, Europako Batzordeari eskatzen zion bidezko merkataritzako produktuak erosteko jarraibideekin praktika hori faboratzeko, eta agintaritza publikoak irizpide horiek beren lizitazio eta erosketetan integratzera animatzen zituen. Batzordeak lekukoa hartu zuen “Bidezko Merkataritzaren aldeko Europako Hiriak” programa abian jartzean, eta, gaur egun, 1.000 herri baino gehiagok dute titulu hori.

Bidezko hiri batek bidezko merkataritzako produktuak hurbiltzen dizkie herritarrei

Bidezko hiria da bidezko merkataritzako produktuak herritarrengana hurbiltzen dituena. Espainian, Europako ekimena IDEAS (Iniciativas de Economía Alternativa y Solidaridad) erakundeak koordinatzen du, Ciudad Justo programaren bidez. Herriei aholkuak ematea, proiektua garatzeko behar diren materialak ematea eta irizpideak betetzen dituztenei titulua ematea du helburu.

Akreditazioa lortzea

Helburua da hiri justuak imitatzea merezi duen eredu bihurtzea. Horretarako, lehenbizi hori frogatzen duen titulua lortu behar dute, bost baldintza bete ondoren:

  • Bidezko merkataritzaren aldeko ebazpena bozkatzea.
  • Produktu horiek ostalaritzako lokaletan eta dendetan eskaintzea.
  • Programa koordinatuko duten tokiko lan taldeak sortzea.
  • Herritarrak sentsibilizatzea.
  • Sektore pribatuak eta erakundeek konpromisoa hartzea produktu horiek beren barne-kontsumoan sar ditzaten.

Kontsumo arduratsuko estrategiak proposatzen dira, hala nola kafe-makina bat jartzea lanean

Guztira, titulua jasotzeko prozesuak bi urte arte iraun dezake. Denbora horretan, bidezko merkataritzako produktuen ehunekoa izatera animatzen dira saltokiak, kontsumo arduratsuko sustapen-materialekin estrategiak proposatzen dira eta informazio-kanpainak bultzatzen dira. Aldaketa txiki batzuek, hala nola lantokian kafe makina bat jartzeak edo biltzarretan horrelako catering-a sartzeak, akreditaziora hurbiltzen gaituzte.

Hezkuntzaren esparruan, ikastetxeek, institutuek edo unibertsitateek ere ekarpenak egin ditzakete. “Bidezko merkataritza hezkuntza-komunitatetik babesteko modu asko daude”, azpimarratu du IDEAS. Eremu horretan egiten diren jardueren helburua ikasleen ezagutza areagotzea izan behar da, hau da, “kontsumo arduratsuari buruzko hezkuntza eskaintzea” edo “ikastetxeko kafetegian bidezko merkataritzako produktuak eta vending-makinak sartzea”, programa koordinatzen duen erakundea azpimarratu du.

Hiri arduratsuak

Hiri-irud. kopia Irudia: IDEIAK

Orain arte, Espainian, zazpi hirik dute bidezko hiri-titulua. Kordoba izan zen lehena. 2008ko apirilaren 10ean diploma jaso zuen, eskatutako baldintza guztiak bete ondoren. Beste 30 hirik beren urratsei jarraitzeko izapideak hasi zituzten, eta Madrilek eta Leonek lortu dute. Albacete, Laredo (Kantabria), Mataró (Bartzelona), Puente Genil (Kordoba) eta Sant Boi (Bartzelona) ere irizpideak bete dituzte. Beste hiri batzuk, hala nola Bilbo, Cáceres, Malaga eta Albacete, betetzen ari dira.

Jaengo Unibertsitateak, maiatzaren hasieran, lehen titulua lortu zuen: “Bidezko Merkataritzaren aldeko Unibertsitatea”.

Bestalde, Kordobako Espejo herria lehen “Bidezko Merkataritzaren aldeko herria” izan nahi zuen. 2008ko otsailaren 29an aho batez onartu zuen eskatzen den adierazpen instituzionala eta, harrezkero, beste hiru irizpide bete ditu. Eskakizun-zerrenda osatzeko baldintza bat besterik ez zitzaion falta. Halaber, Jaengo Unibertsitateak “Bidezko Merkataritzaren aldeko Unibertsitatea” titulua lortu zuen maiatzaren hasieran. “Ezarritako irizpideak oso-osorik betetzen dituen estatuko lehen erakunde akademikoa da”, nabarmendu du IDEAS erakundeak.

Europan, bidezko lehenengo hiria Ingalaterrako Gartang izan zen, non bidezko merkataritzako GKE bateko boluntario-talde baten ahaleginak saria jaso baitzuen. Hala ere, gaur egun, Europako 450 herri baino gehiagok dute izen hori. Besteak beste, Cambridge, Liverpool, Manchester, Oxford eta Stanford, Ingalaterran; Dublin, Cork eta Galway, Irlandan; Toskanako eskualdea, Milan eta Erroma, Italian; Brusela, Belgikan; eta Norvegiako eta Suediako beste hiri batzuk.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak