Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elkartasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Lanaren Nazioarteko Erakundearen (LANE) 169. hitzarmena

Herri tribalen eta haien eskubideen alde egindako nazioarteko hitzarmenik garrantzitsuena da.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Ostirala, 2006ko azaroaren 10a

Nazioarteko zuzenbidearen arabera, “herri indigenak eta tribalak bizi diren eta erabiltzen dituzten lurren jabeak dira”. Herri horien eskubideak betetzearen babesa eta bermea Lanaren Nazioarteko Erakundearen (LANE) 169. Hitzarmenean dago, Nazio Batuen Erakundearen (NBE) barruan. Hitzarmen hori duela ia 50 urte onartu zen, lehenbizi 107. Hitzarmena, 1957koa, eta gero 1989ko 169. Hitzarmena bezala eguneratu zen. Hitzarmena orokorra da eta oso oinarri gisa hartzen da nazioarteko zuzenbideko beste hitzarmen, politika edo lege guztiak, indigenen arloan, oinarritzeko.Oinarri horretan oinarritzen dira nazioarteko zuzenbideko beste hitzarmen, politika edo lege guztiak, indigenen arloan..

Akordio horrek, indigenen eskubideak ez ezik, herri gisa dituzten eskubide kolektiboak ere bermatzen ditu. Garrantzi berezia dute 13. eta 14. artikuluek, gobernuek tradizioz okupatu izan duten lurraren jabetza-eskubidea aitortu beharko dietela herri tribalei, bereziki alderdi kolektiboei dagokienez.

Lurraren eta baliabideen gaineko eskubide kolektiboak ezinbestekoak dira herri indigenek bizirik irauteko. Amazoniako yanomamiak, adibidez, ‘yano’ izeneko herri-etxe handietan bizi dira. “Eraikuntza horien “jabetza indibidualaren” kontzeptuak ez du zentzurik, eta tribu batek bere lurretan prospekzioak egiten utzi behar ote litzaiokeen erabakitzeko duen eskubideak, adibidez, zuzenbide kolektibo gisa baino ez du zentzua”, azaldu du Survival erakundeak.

Espainiak hitzarmena berretsi du

Img roy

Gure herriak duela astebete baino ez du berretsi LANEren 189. Hitzarmena, Survival bezalako erakunde ugarik urte asko daramatzate horretarako kanpaina egiten. "Espainiak bere lurraldean herri tribalik ez duen herrialde batentzat, 169. Hitzarmena berresteak herri indigenekiko eta tribalekiko elkartasuna adierazten du, baita hitzarmena oraindik berretsi ez duten gobernuen adibidea ere, nazioarteko estandar gisa duten balioa sendotuz", esan du erakunde horrek. "Espainia bezalako gobernuen ekintzek —gaineratzen dute— eragin zuzena dute herri tribaletan, ez bakarrik haiekin elkarreraginean ari diren nazioarteko erakundeetako kide gisa, hala nola Munduko Bankua, baita lankidetza-proiektuen eta Europar Batasunaren finantziazioan eta ekimenetan parte hartzearen bidez ere". Europako beste herrialde batzuek, hala nola Danimarkak, Norvegiak edo Herbehereek, berretsi dute jada 169 Hitzarmena, batzuek duela 15 urte baino gehiago (Norvegiak 1990ean berretsi zuen).

Bestalde, Europako zenbait herrialdek, hala nola Erresuma Batuak, adierazten dute funtsezko eskubide kolektibo horiek "modu kolektiboan gauzatutako" banakako eskubideak izan beharko liratekeela. AEBn, 1887ko Dawes legeak ikuspegi horrek dakarren arriskua erakutsi zuen: lege horren babesean, herri-lur indigenak banakako lursail bihurtu ziren, eta horrela saldu ahal izan ziren; lur indigenen 90 milioi akre (37 milioi hektarea inguru) bat-batean ezabatu ziren, eta erreserbak zatituta geratu ziren.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak