Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elkartasuna

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Mendekotasunari buruzko Legeak 1,2 milioi espainiarri egingo die onura, beren kabuz moldatu ezin badira.

Diputatuen Kongresuak atzo eman zion amaiera araudi honi

  • Egilea: Argitaratze-dataren
  • arabera: Ostirala, 2006ko urriaren 06a

Senatuan izapidea falta den arren eta Behe Ganberatik azken bat igaro arren, Diputatuen Kongresuan atzo egin zen bilkuran, Mendekotasunari buruzko Legeak biltzen duen gehiengoaren aldeko aurrerakina eman zen, bere kabuz baliatu ezin diren 1,2 milioi espainiarrei erantzuteko. 2015erako zifra 1,4 milioi izatea nahi da.

Legeak talde guztien aldeko botoak batu zituen, PPren babesa barne. Soilik CiU, EAJ eta Eusko Alkartasuna eta Nafarroa Baiko bi diputatuek errefusatu zuten, gizarte-babesaren arloko eskumen autonomikoen inbasioa salatzen baitute.

Onuradunek beren errenta eta ondarearen arabera ordainduko dituzte zerbitzuak.

Azpimarratzekoa da sortuko den gizarte-babeseko sarearen onuradun diren herritar guztiei egingo dien lege berria. Autonomia Sistema eta Mendekotasunaren Arreta (ELAZ) deituko da. Etorkizuneko SAAD zerbitzua mendekotasuna duten pertsonei (zaharrak, ezinduak…) laguntzeaz arduratuko da.

Jesús Caldera Espainiako lurralde osoan zerbitzuen “gutxieneko berdintasun estandarra bermatuko du” legeak. Lan eta Gizarte Gaietako ministroak azpimarratu zuen, lehen aldiz, milioika pertsonak “administrazioek arreta jasotzeko eskubidea” izango dutela, adinagatik, gaixotasunagatik edo ezintasunen batengatik beren kabuz moldatzen ez direnean.

Sistemaren gakoak

Printzipioak: Zerbitzu eta prestazioetarako sarbidea berdina izanen da herrialde osoan, eta izaera unibertsala izanen du. Horretarako, gizarte- eta osasun-zerbitzuek, publikoek zein pribatuek, lagunduko dute, eta hirugarren sektoreak parte hartuko du. Ahal den guztietan, erabiltzaileek beren inguruko zerbitzuak izanen dituzte. Mendekotasun handia dutenei “lehentasuna” emango zaie.

Onuradunak: Legeak ezarritako mailetakoren batean (ertaina, larria eta mendekotasun handia) dauden espainiar guztiak. Hiru urtetik beherakoak ere sartu dira.

Zerbitzuak: Telelaguntza, etxez etxeko laguntza, eguneko eta gaueko zentroak, eta adinekoentzako eta mendekotasuna duten pertsonentzako egoitzak, ezgaitasunaren arabera.

Prestazioak: Erabiltzailea sare publiko edo itunduaren zerbitzu horretara ezin denean sartu, prestazio ekonomikoa jasoko du sektore pribatuan eskuratzeko. Salbuespen gisa, ahaide batek zaintzen ahalko du mendekotasuna duen pertsona. Konpentsazio ekonomikoa izanen du eta Gizarte Segurantzan alta emanda egonen da. Zaintzaileek prestakuntza jasoko dute eta atsedenaldiak hartuko dituzte. Gainera, mendekotasun handiko egoeretan laguntzaile pertsonala ordu kopuru batez kontratatzeko prestazio bat egongo da.

Finantzaketa: Erkidegoek eta Estatuko Administrazio Orokorrak ordainduko dute zerbitzuen kostuaren% 50. Urtero kopuru bat finkatuko da aurrekontu orokorretan. 2007rako 400 milioi euro aurreikusi dira, eta kopuru hori autonomia-erkidegoek ere ordaindu beharko dute. Erabiltzaileek beren gaitasun ekonomikoaren arabera lagunduko dute. Herritar bat ere ez da sistematik kanpo geldituko baliabiderik ez duelako.

Aplikazioa

Proiektuak autonomia pertsonalik ez duten pertsonei laguntzeko sistema publikoa eratuko du, besteak beste, egoera zailean dauden milioi bat adineko edo ezgaitu baino gehiago. Horietatik ia 600.000 pertsona artatuko dira 2007 eta 2009 artean. Lehenengo urtean kasu larrienetatik hasiko dira, beren autonomia fisiko edo mentala erabat galtzearen ondorioz beste pertsona baten ezinbesteko eta etengabeko presentzia behar dutenak.

Pertsonak beren inguruan ahalik eta denbora luzeenean egotea nahi du legeak. Pertsona bakoitzak “arreta pertsonalizatuko programa integrala” izango du. Arreten katalogoan telelaguntza aurreikusten da (orain 65 urtetik gorako pertsonen %2,05ek du, Gobernuaren arabera), etxez etxeko laguntza (adinekoen %3,14k jasotzen dute), eguneko zentroak (haiengana %0,46 joaten da) eta egoitzak (3,6 plaza daude ehun adineko pertsonako). Prestazio horiek guztiak autonomiek handitzen ahalko dituzte.

Baremo batek zehaztuko du pertsona bakoitzak zer prestazio mota duen, mendekotasun mailaren arabera. Legeak hiru gradu ezartzen ditu: I. gradua (ertaina), pertsonak laguntza behar duenean eguneroko bizitzako oinarrizko jarduerak egiteko, gutxienez egunean behin; II. gradua (larria), laguntza behar duenean egunean bi edo hiru aldiz, baina zaintzaile baten presentzia iraunkorra ez denean, eta III. gradua (mendekotasun handia), beste pertsona baten ezinbesteko presentzia behar duenean. Gradu bakoitzean bi maila bereiziko dira pertsonen autonomiaren eta zainketaren intentsitatearen arabera.

Koordainketa formula bat egongo da. Onuradunek beren errentaren eta ondarearen arabera ordainduko dituzte zerbitzuak: zenbat eta ahalmen ekonomiko handiagoa, laguntza txikiagoa, eta alderantziz, Estatuak 12.638 milioi euro baino gehiago emango ditu 2007tik 2015era, mendekotasun-sistema erabat zabaltzeko, eta autonomia-erkidegoek kopuru bera inbertituko dute.

Ez da aurreikusten ikastetxeen sare publikoa sortzea, baizik eta lehendik dagoena aprobetxatu eta zabaltzea, eta zerbitzuen prestazio publikoa eta eskatzen diren kalitate baldintzak betetzen dituzten zentro pribatuekin hitzarmenak egitea bateragarri egitea.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak