Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elkartasuna > Ekonomia solidarioa

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Moda bidezko prezioan

Ehun-kontsumo arduratsuak bidezko harreman komertziala sustatzen du, lan-ustiapenari aurre egiteko

  • Egilea: Argitaratze-dataren
  • arabera: Asteartea, 2008ko urriaren 21a
img_modajusta listado

Bidezko merkataritza bidezko prezioaren, gardentasunaren, lan-baldintza duinen, ingurumenarekiko errespetuaren, genero-berdintasunaren eta abarren sinonimoa da. Harreman komertziala da, egiten denaren ekoizpen-balioa kontuan hartzeaz gain, gizarte- eta ingurumen-balioa errespetatzen duena. Horregatik, estandar horiek ahalik eta produktu gehienetara zabaltzea da helburua. Elikadura, eskulangintza edo papergintza izan dira tradizioz bidezko merkataritzari aukera eman dioten sektoreak, baina duela zenbait urte ehungintza arduratsuaren kontsumoa ere nabarmentzen hasi zen. Arropa ekologikoari bidezko arropa gehitu behar zaio. Arropa hori bat dator lehenbizikoa definitzen duten printzipioen zati handi batekin, baina erosleen eta ekoizleen artean bidezko harreman komertziala lortzeko ahalegin handiagoa egiten du.

Batzuetan, zalantzan jartzen da gauzek balio dutela haiengatik ordaintzen den prezioan. Joan den astean berriro gogoratu zuen Bidezko Merkataritzako Estatuko Koordinakundeak (CEJC), sentsibilizazio jardunaldi bat antolatu baitzuen Lankidetzarako eta Garapenerako Espainiako Agentziarekin (AECID) lankidetzan. Ekimena kamisetak oparitzea izan zen, “Ez ahaztu gauzen balioa” lemapean. Kanpainaren ekitaldi nagusia izan zen ‘Produktuen matxinada. Badakizu zer erosten duzun’ , proposamen horren bidez, kontsumitzaileak kontzientziatu nahi dira “erosketak egitera joateko orduan” duten erantzukizunaz.

Kotoi organiko “garbia”

Orain arte, hiru produktu izan ditu ardatz kanpainak: kakaoa, zurezko altzaria eta kotoizko elastikoa. Azken horren kasuan, gogoratu du munduko labore garrantzitsuenetako bat dela, 125 milioi pertsona haren mende baitaude. Hala ere, ohartarazi du “alde zikin eta iluna izan zezakeela, herrialde pobreetako ehungintzako milioika nekazariri eragiten ziena”. Irtenbide gisa, bidezko merkataritzako transakzioetatik datozen ehunak erostea proposatzen du. Produktu horiek bereizten dira etiketan “lan- eta ingurumen-eskubideak errespetatzen dituzten fabrikatzaileek adierazten dutelako”. Prezioari dagokionez, batez besteko kostua 10 eta 40 euro bitartekoa da. Kopuru horri esker, “Fairtrade kotoiarekin egindako ehun-produktuen eskaria etengabe hazi da” azken urteetan, Fairtrade bidezko merkataritzaren zigiluko (Fairtrade Labelling Organizations Internacional, FLO) ekimen nazionalak batzen dituen federazioaren arabera.

Ingurumenari dagokionez, bidezko merkataritza arropa berrerabiltzearen alde dago, bai bigarren eskuko arropak oparituz edo erosiz, bai kotoi organikoa erabiliz. Kanpainako datuen arabera, munduan erabiltzen diren intsektiziden %23 inguru kotoi konbentzionala landatzera bideratuta daude, “eta horrek ondorio poluitzaileak ditu lurrean eta uretan”.

Laneko eta ingurumeneko eskubideak errespetatzen dituzten fabrikatzaileek etiketan adierazi ohi dute

Intermón Oxfam (IO) kotoi ekologikoko elastikoak erostera ere animatzen da. GKEak horrelako produktuen katalogo esklusiboa du, Skal eta Eco Cert zigiluarekin, giza eskubideak, genero-berdintasuna eta, jakina, bidezko merkataritza errespetatzen dituena. Rajlakshmi erakundeak kamisetak egiten ditu Indian. Elkarte horrek doako hezkuntza eta laguntza medikoa ematen die familia ekoizleei, eta Lan Integrazio Bateratuko Andaluziako Zentroak serigrafiatzen ditu. Zentro hori genero-indarkeria jasan duten eta laneratzeko eta gizarteratzeko helburua duten emakumeek osatzen dute. Solidaridad Internacionalek ere kotoi ekologikoko elastiko ugari dituen arropa-katalogoa du, kolore, eredu eta neurri desberdinetakoa.

Bestelako produktuak

Elastikoez gain, bidezko merkataritzako ehun-modak beste arropa batzuk ere hartzen ditu: gonak, galtzak, jantziak edo alkandorak. IDEAS erakundeak (Iniciativas de Economía Alternativa y Solidaridad) berrogeita hamar produktu baino gehiago ditu salgai, generoaren eta adinaren arabera sailkatuta.

Bestalde, Creative Handicrafts-en proposamena, Indian, jantzi horiek egiten dituztenen eta ingurumena errespetatzen duten teknikak erabiltzen dituztenen lan-eskubideak bermatzen dituzten jantziak egitean oinarritzen da. Erakunde horrek emakumeen eta haurren lan-esplotazioaren aurka egiten du autoenplegu-zentroen bidez. Horietan poltsak, mahai-zapiak, ohazalak, apaingarriak, jantziak edo panpinak egiten dira. Erakundeak slum-komunitateetan (legez kanpoko txabola-auzoetan) bizi diren emakumeentzako prestakuntza-programa bat garatzen du, eta “kalitate handiko ehun-gaiak eskuz egiten” irakasten die.

Bidezko merkataritzako entitateek ziurtatzen dute ehungintzako langileek beren eskubideak urratuta ikusten dituztela, sarritan, ekoizpena eta irabaziak handitzearen alde. Urtarokotasuna, laneko segurtasunik eza eta gutxieneko soldatak salatzen dituzte, bai eta osasun-arazoak ere substantzia kimiko arriskutsuak erabiltzeagatik eta lantokietan higienerik ez izateagatik. “Indian, 400.000 neska-mutiko baino gehiago aritzen dira kotoi-sailetan baldintza penagarrietan”, esan du IDEIEK.

Jardunbide egokiak

SETEMek garatutako Arropa Garbia Kanpainak (CRL) jokabide-kodeak lan-estandarren zerrenda gisa ezartzea proposatzen du. Gaur egun, zenbait enpresak badituzte kode horiek, baina, oro har, ez dira betetzen. Kanpainaren helburua, beraz, dauden kodeen edukiaren eta enpresetan gertatzen den egoera “errealaren” berri ematea da.

“Arropa Garbia” kanpainak enpresei eskatzen die beren produktuak lan-baldintza duinetan egiten direla ziurtatzeko

Kanpainaren jatorria 1989an hasi zen, manifestari-talde bat Herbeheretako saltoki handi batzuen aurrean kontzentratu zenean Filipinetako lan-baldintzak salatzeko. Harrezkero, Estatu Batuetan, Kanadan eta Australian antzeko kanpainekin lankidetzan lan-sarea osatzen duten Europako 11 herrialdetara zabaldu da.

Ekimen honen jarduera-eremuak kontsumitzaileak kontzientziatu eta mobilizatzea dira, arropa eta kirol-materiala ekoizteko lan-praktikak ezagut ditzaten. Enpresei eskatzen zaie beren produktuak lan-baldintza duinetan egiten direla ziurtatzeko, oraingoz jokabide-kodeak borondatezko ekimenak baitira, inolako kontrolik gabekoak.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak