Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Teknologia berriak

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Atapuercak teknologia berriak aplikatzen ditu indusketa arkeologikoetan

Sistema informatiko sofistikatu batek datuak hartzea errazten die paleontologoei eta antropologoei

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Osteguna, 2003ko abuztuaren 07a

Atapuercako mendilerroko aztarnategi arkeologikoak teknologia berriak erabiltzen lehenak dira munduan. Dolina Handiko lubaki ezagunean —1994an agertu ziren “Homo antecessor” espezie berriaren hondakinak—, sistema informatiko aitzindari eta sofistikatu bat ezarri zen, indusketa-leku berean paleontologoei eta antropologoei datuak hartzea errazteko.

Atapuerca Fundazioak eta IBM konpainiak sinatutako hitzarmenari esker garatu den proiektu berri honek goitik behera aldatu ditu aurtengo udan Atapuercan bildutako 120 ikertzaileek egiten dituzten lanak. Gizakiaren jatorria bilatzen duten bitartean, agenda elektroniko batek (PDA), mugikorra, haririk gabekoa eta tamaina txikikoa, bere lanen datuak in situ hartzeko aukera ematen die, paperean idatzi beharrik gabe.

Izan ere, antropologo eta paleontologoen lanak zehaztasun eta sakontasun handia eskatzen du. Fosil bakoitza eta tresna litiko bakoitza, sedimentutik atera ondoren -lan hori guztiz artisaua izaten jarraituko du-, zorrotz erregistratu eta sailkatu behar da. Orain arte, eskuz, arkatzez eta paperean, ikertzaileek zehatz-mehatz deskribatzen zuten informazio hori, eta hainbat datu ematen zituzten, hala nola piezaren dimentsio zehatzak, kolorea, fabrikatzeko erabili zen material mota edo objektuak aztarnategiarekiko dituen hiru dimentsioko koordenatuak.

Ondoren, eskuz ere, aurkikuntzaren kode idenfikatzailearekin -izen propioa- etiketa batzuk betetzen zituzten, non aurkitu zuten data, hiru dimentsioko koordenatuak, aztarnategiaren izena… Etiketak, gero, piezaren plastikozko poltsan itsasten ziren. Honek laborategian lur hartzen zuenean, datuak ordenagailu zentral batera eraman behar ziren berriro.

Baina Toni Canalsek, Atapuercako ikertzaileetako batek, dioenez, lan “mekaniko baina beharrezko” horiek sinplifikatu egin dira orain. Agenda elektronikoan 20 hondarrak arteko datu guztiak sar daitezke, eskuz idatzi beharrik gabe. Agendako ukipen-pantailan erakusle batekin markatuta. Hala, Canalsen arabera, “lan-ahalmena ehuneko aldiz handitu da”. Gainera, leku berean esfortzua aurrezten da, beroak, hautsak eta, batzuetan, lokatzak ikertzaile-taldeen lana nekeza bihurtzen baitute. Lan hori ere gozotu egin da, hondeaketan bertan dauden inprimagailu txikiak (haririk gabekoak) instalatuz. Horiei esker, etiketak aldi berean inprima daitezke.

“Eremu-orri elektronikoarekin eta inprimagailuekin datuak modu bortitzean hartzeko denbora murrizten da. Hemendik aurrera, ikertzaileak denboraren %30 erabiliko du hondeatzeko, lehen bezala, eta %70 erabiliko du”, azaldu du José María Bermúdez de Castrok, Atapuercan ikerketaz arduratzen diren hiru zuzendarietako batek. Bermúdez de Castrok azpimarratu du sistema honekin “azkarrago eta zehaztasun handiagoz joan ahal izango direla”.

Teknologia berriak hondeaketetan aplikatzearen abantailak besterik ez dira. Haririk gabeko txartelen bidez, agenda elektroniko bakoitza seinale-errepikagailu bati konektatuta dago. Errepikagailuak aztarnategian hartutako hondakinen datuak ordenagailu eramangarri batera bidaltzen ditu, eta, hortik, Atapuercako aurkikuntzen informazio guztia duen datu-base batera. Laborategian, antropologoek eta paleontologoek aurkitutako piezak aztertzen eta ikertzen dituzte.

Oraingoz, Atapuercako taldeek hamabi agenda elektroniko eta bi etiketa-inprimagailu dituzte. “Baina erregistro-sistema hori bi urteko epean hedatuko da mendilerroko aztarnategi guztietan”, azaldu du Canalsek. Hala ere, datorren urtean proiektu informatiko osoa osatuko duen azken fasea falta da. Bertan Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Goreneko (CSIC) Industria Automatikako Institutuko ingeniariek egiten dute lan.

Aditu horiek behar den teknologia garatzen saiatzen ari dira, erakusle batek aztarnategiko pieza bakoitzaren hiru dimentsioko posizioa finkatu dezan (ikertzaileek berek kalkulatzen dituzten koordenatuak). Horri esker, beste objektu batzuekiko posizio absolutua ezagutu ahal izango da. CSICen asmoa da sistema horrek birtualki berreraikitzea pieza ordenagailu baten pantailan.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak