Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Teknologia berriak

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Espalazio bidezko neutroi-iturria Bizkaian koka liteke

EBko I+Gko VII. Esparru Programan sartutako Europako 35 azpiegitura teknologiko handietako bat da.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Asteazkena, 2007ko apirilaren 11

Espainiako Gobernuak Espalazio bidezko Neutroien Iturria (ESS, ingelesezko siglak), Europako azpiegitura teknologiko handienetako bat, Bizkaian kokatzea nahi du, zehazki Zamudioko Parke Teknologikoan. Mercedes Cabrera Hezkuntza eta Zientzia ministroak aukera horren aldeko apustu irmoa egin zuen atzo Janez Potocnick Europako Zientzia komisarioaren aurrean.

Europako Batasuneko (EB) I+Gko VII. Esparru Programaren Madrilgo lehen konferentzian parte hartu zuenean, Cabrerak nabarmendu zuen Espainiak apustu sendoa egin zuela neutroi-iturria Bizkaian jartzearen alde. “Horretarako, beharrezko laguntzak bilatuko ditugu Europako gainerako herrialdeetan”, esan zuen.

Neutroien espalazioaren aplikazioak ugariak dira industrian, farmazian, automobilgintzan, aeronautikan edo elektronikan, besteak beste.

ESS tresna zientifiko ahaltsua izango da. EBko asmo handiko programa honetan jasotako Europako 35 azpiegitura teknologiko handietako bat da. Asmamen konplexua da, bere generoko munduko aurreratuena, eta materiaren egitura, funtzionaltasuna eta dinamika aztertzeko aukera emango du. Instalazioak aplikazio ugari izango lituzke zientzia, industria eta medikuntzaren arloetan. Tumoreen tratamendutik ikerketa industrialera, biologia molekularrean, farmakologikoan, aeronautikan edo elektronikan.

Gainera, Japonian eta Estatu Batuetan dauden konplexuak baino indartsuagoa izango da; 40 urteko bizitza erabilgarria izango du; mila zientzialari baino gehiagori lana emango die; milioi bat metro karratu okupatuko ditu; urtean 4.000 erabiltzaile baino gehiago izango ditu, eta maila goreneko zientzia-zentro batean egongo da.

Horrelako azpiegiturek materian sartzen diren neutroiak sortzen dituzte, eta haien egitura atomikoari buruzko informazio zehatza ematen dute. Neutroien espalazioa biologia molekularreko, materialen fisikako edo medikuntzako ikertzaileek erabiltzen duten teknika da, eta aplikazio ugari ditu industrian, farmazian, automobilgintzan, aeronautikan edo elektronikan.

Ez epeak ez zifrak

Cabrerak ez zuen hitz egin nahi izan, ez epeei buruz, ez asmamen garestiak eta haren garapenak eskatuko zituen inbertsioen zenbatekoei buruz. Onartu zuen epe luzeko apustua dela, eta hura eraikitzeko “oso diru-kopuru handia” beharko dela. Espainiako hautagaitza irabaziz gero, Espainiako Gobernuak, Euskal Autonomia Erkidegoak eta Europako Erkidegoek eman beharko lukete.

Suedia, Erresuma Batua, Alemania eta Hungaria dira beren lurraldean ESS eraikitzea eskatu duten beste herrialdeak.

Ikerketa Azpiegituretarako Europako Foro Estrategikoaren (ESFRI) iritziz, Iturria I+Gko 2007-2013 7. Esparru Programaren barruan garatu behar da. Programa hori Madrilgo konferentzian aurkeztu zen. Europar Batasunaren esparru-programa horrek 50.000 milioi euro baino gehiagoko aurrekontua du, aurreko edizioak baino %40 gehiago, eta EBren tresna handia izango da datozen sei urteetan zientzia- eta ikerketa-proiektuak finantzatzeko.

Neutroi-iturria EBko organo aholku-emaile horrek Europako Batzordeari, ESFRIren “ibilbide-orria” izenarekin ezagutzen denari, helarazitako dokumentuan ageri da. 35 proiektu teknologiko handiak daude. Batzordeak —Europako gobernuak, azken batean— bere gain hartuko du ESS proiektua, baina EB ez da hura eraikitzea kostatuko. Kalkulu batzuen arabera, 1.200 eta 1.500 milioi euro artean beharko lituzke, eta inbertsio horri aurre egin beharko lioke Espainiak, Europar Batasuneko herrialdeekin batera, proiektuarekin lotzea lortuko balu.

EBko I+Gko zazpigarren esparru-programak 50.521 milioi euroko aurrekontua du, aurrekoa baino %40 gehiago, eta 2007-2013 aldian Europako Batasunaren Ikerketa, Garapen Teknologiko eta Frogatze proiektuak finantzatzeko tresna nagusia da.

Potocnick komisarioak Espainiako ikerketa zientifikoaren “dinamismoa” nabarmendu zuen. Nahiz eta finantzaketari dagokionez Espainiako maila “oraindik txikia dela beste herrialde batzuekin alderatuta” onartu, Espainiako “joera onagatik” zoriondu zen.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak