Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Zer da errezeta elektronikoa?

Osasun-zerbitzuen informatizazio osoari esker, sendagaien aginduak poltsiko-txartel batean gorde ahal izango dira.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Asteazkena, 2005eko azaroaren 02a

Irud.

Herritar askorentzat, errezeta medikoen gaia behin-behineko izapide bat da, eta oso noizean behin egin behar izaten dute. Talde honetan osasun ona duten biztanleak daude. Beste pertsona askok, ordea, sendagai-sorta zabala behar dute, eta horiek erregulartasunez eta maiztasunez hartu behar dira.

Hori da gaixotasun kronikoak dituzten pertsonen kasua, eta, batez ere, hirugarren adinekoena. Gaur egun farmaziara errezeta ofizial tinbratuen sorta batekin joan behar duen kolektibo horrentzat, errezeta elektronikoa arinagoa izango da. Osasun txartelak, gailu elektroniko bat duen poltsikoko txartelak eta errezeta elektronikoak ordezkatuko dituzte indarrean dauden preskripzio eta identifikazioak.

“Farmaziara maiz jotzen duten adineko pertsonak botika konstante bat behar duten gaixotasun kronikoak dituztelako joaten dira horretara”, azaldu du Pilar Varelak, Madrileko erdialdea barrutiko farmazia baten titularrak, 60 urtetik gorako biztanleen %20 baino gehiago duen eremuak. “Pertsona horiek ez dira seguru sentitzen hainbeste paperen aurrean, hilero sendagai desberdin asko behar baitituzte, eta bakoitzak bere errezeta behar du”, dio Varela doktoreak. Farmazialariak dioenez, “adin horietan nahasteak eta ahanzturak izateko joera areagotu egiten da, eta horrekin batera, hutsegiteak gertatzeko beldurra ere bai; beraz, izapideak sinplifikatzen dituen berrikuntza orok lasaitasuna emango die pazienteei”.

Denbora gutxiago farmazian

Bestalde, errezetak erregistratzeko eta kudeatzeko denbora asko murriztuko da. Gaur egun, osasun-zerbitzu publikoen errezetek barra-kode bat dute, benetakoa dela egiaztatzeko. Irakurgailutik banan-banan pasatzea lan berezia eta derrigorrezkoa da, eta medikamentuaren bilaketan eta bezeroari ematean gehitzen da, nortasun-agiria erakutsi ondoren. Protokolo luze baten ondorioa botikaren espazio txikian pertsonak pilatzea da, horrek dakarren deserosotasunarekin.

Sistema berriak 141 milioi euroko aurrekontua du

Sistema berria Katalunian hasiko da, urte honen amaieran; ondoren, Andaluzia ezarriko da datorren urteko apirilean. Osasun Ministerioaren “Lineako osasuna” planak bermatzen du, eta 141 milioi euroko aurrekontua du. Aurrekontu hori bikoiztu egin daiteke etorkizunean, erkidego gehiagok parte hartzen badute. Proiektuan Industria Ministerioak ere parte hartzen du. Helburua da komunitate bakoitzean bizi diren herritarren historia medikoak pixkanaka sartzea, bai medikuek bai botikariek eskura duten datu-basean.

Oinarrian, paziente bakoitzarentzat sarrera pertsonala izango du, eta bertan zehaztuko dira haren historia klinikoa, jarraitu dituen medikazio-lerroak eta kontsultan agindutako botikak. Bestalde, pazienteak osasun txartela izanen du, erabiltzaile gisa identifikatuko duena, eta botikariari zein medikuari bere historia kliniko eta farmakologikoan sartzen utziko diona.

Kudeaketa erraza

“Medikuak gaixoari sendagaiak osasun-zentroan agintzen dizkionean, ordenadorean tekleatuko ditu eta preskripzioa datu-basean sartuko du”, azaldu du Antoni Gilabertek, Saluteko Servei Catalàko Laguntza Farmazeutikoaren eta Prestazio Osagarrien Dibisioko buruak. Ondoren, medikuak pazientearen osasun-txartela irakurgailu batetik pasako du eta entregatu beharreko botiken zerrenda duen paperezko orria inprimatuko du. “Orriak barra-kode bat du, eta farmazian irakurriko da; prozesu osoan dagoen baldintza fisiko bakarra da, baina orri bat besterik ez da, eta ez batzuk lehen bezala”, azaldu du Gilabert doktoreak.

Farmaziara iritsitakoan, kode-irakurgailutik pasatuko da orria, eta, ondoren, osasun-txartelak pazientearen datuak egiaztatzeko aukera emango du. Besterik gabe, bere botikak hartu eta alde egin ahal izango du. Baldintza gisa paperezko orri bat izateak zentzua du: botikak azkarrago ematearekin batera, errezeta elektronikoaren beste helburu bat osasun publikoan farmazia-iruzurra saihestea da.

Helburua da herritarren historia medikoak datu-base batean biltzea, medikuek nahiz botikariek erabil ditzaten.

“Ohikoa da senide bat sendagaiak jasotzera etortzea, teorian adineko pertsona batentzat baitira, eta gaixoa kalera ateratzeko moduan ez dagoela azaltzen du”, esan du Varela doktoreak. Onartzen du, halaber, zaila dela egia eta aitzakia faltsua bereiztea kasu horietan. “Ezin duzu adineko pertsona bat sendagairik gabe utzi”, dio.

Sistema berriarekin, gaixoak sendagaiak kontsumitzean izaten diren irregulartasunak gehiago kontrolatu ahal izango ditu, eta, gainera, errezetak faltsutzearen bidez iruzurra saihestu ahal izango du, txartelaren eta medikuak inprimatutako orriaren kodeak bat etorri behar baitute. Orri inprimatua entrega-egiaztagiri ere bada, botikariak sendagaiak osasun-zerbitzuari kobratu ahal izateko.

Epe luzeko aginduak

“Gaixo kroniko edo ezinduen kasuan, ez da beharrezkoa izango osasun-zentrotik farmaziara hainbeste joan-etorri egitea”, azaldu du Gilabert doktoreak, “haien medikazio-lerroak hilabete batzuk lehenago programatu ahal izango baitira, eta medikuak eta botikariak zehatz-mehatz jakingo dute zein den botiken hileko kuota; beraz, ez da arazorik egongo senideren batek hartzeko”.

Gilabert doktoreak beste abantaila bat ere badu: errezeta elektronikoa eta historia kliniko eta farmakologikoak digitalizatu eta kontrolatzea: “Sendagaiak erabiltzeko segurtasuna egongo da; sinestezina dirudien arren, orain ez da halakorik”. Adibide gisa, bikoiztasunen eta kontraindikazioen kontrola jartzen du medikazioa hasi aurretik. “Askotan, historialik ez dagoenez, gaixotasun larrien kasuetan izan ezik, gaixoak lehenago hartu eta ondoriorik izan ez zioten sendagaien antzekoak jasotzen dira, edo ondorio negatiboak izan zituzten sendagaiak”, dio Gilabertek.

Antoni Gilabert: “Sendagaien erabileran segurtasun handiagoa egongo da”

Bestalde, sendagilearen eta farmazialariaren arteko komunikazioa nabarmen hobetuko da, eta, beraz, bi noranzkoko kontsultak egin ahal izango dira eta botiken abusuak edo mendekotasunak atzeman. “Batzuetan, gaixoak botikak pilatzen ditu sendagaien armairuan, eta medikuen kontrolik gabe ematen ditu; hau da, sendagai iraungiak edo hondatuak, abusuak, mendekotasunak… erabiltzen ditu bere kabuz sendagaiak, horrek guztiak berekin dakarren guztiarekin.”, dio Gilabertek. Medikuak dio errezeta elektronikoak horrelako gertaerak prebenituko dituela.

Osasun-txartela hainbat komunitatetan dago duela urte batzuetatik: Katalunian, osasun-zentroen %70 informatizatuta daude, eta 2000. urtetik dago. Andaluzian 2002an jarri zen indarrean. Gaur egun, ia sei milioi herritar ditu komunitate horretan, eta 300.000 gestio mediko egiten ditu egunean. Euskadin, 1988an hasi zen eredua ezartzen. Oraingoz, Euskal Osasun Zerbitzua errezeta elektronikoa aplikatzen ari da, esperimentazio-fasean, Markinan eta Basaurin.

Botikak ordezkatzearen inguruko eztabaida

Irud.

Polemika sor dezakeen errezeta berriaren alderdi bat botikak ordezkatzea da. Legediaren arabera, egoera jakin batzuetan, farmaziek medikuak agindutako sendagaiaren ordez funtzio eta efektu bereko beste bat erabil dezakete; adibidez, farmaziak errezetan zehaztutako markarik ez badu. Farmaziak, legez, ordezkapen hori egin beharko luke kasu batzuetan, hala nola agindutako sendagaiak erreferentziakoa baino prezio handiagoa duenean eta ordezkapen generiko bat dagoenean.

Sendagai baten ordez, haren generikoa edo beste homologo bat erabiltzen bada, datu-basean aldaketa etengabea gerta daiteke, eta medikuari nahiz botikariari jakinarazi beharko zaio. Aldaketa horiek lan gehigarria sortuko dute bi arduradunentzat, gaur egun ez baita beharrezkoa ordezkapena inongo historialetan adieraztea.

Egoera korapilatu egingo litzateke, gainera, bi kolektiboek errezetaren azken erantzuleari buruz duten eztabaidagatik: Farmazi Elkargoen Kontseilu Nagusiak justifikatutzat jotzen du sendagaiak ordeztea, eta medikuek, berriz, uko egiten diote sendagaien ordez agindutako botikak hartzeko gaitasunari.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak