Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Bidaiak

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Abusuzko praktikak aireko garraioan

Konpainien jarduera batzuk ez datoz bat legearekin, eta epaitegien aurrean borrokatu daitezke.

  • Egilea: Argitaratze-dataren
  • arabera: Ostirala, 2011ko uztailaren 29a

Errenboltsorik gabeko billeteak, ekipajea fakturatzeagatik kobratzea edo aparteko tarifa bat eskatzea aireportuan ontziratzeko txartela inprimatzeagatik… Hegazkin bateko bidaiariei kalte egiten diete praktika horiek, eta kontratu bateko bi aldeen eskubideen eta betebeharren artean izan behar den oreka hausten dute. Baina jarduera horiek gehiegizkoak izan daitezke, legearekin bat ez datozenak, eta, horregatik, epaitegien aurrean borrokatu.

Abusuzko ohiko praktikak

Bidaiari batek joan-etorriko bidaia bat hegazkinez egiteko prezio bat ordaintzen duenean, bidaia hori, bere ekipajearekin batera, itundutako leku batera eramatea erabakitzen du, aurrez zehaztutako egun eta orduetan. Kasu askotan, hitzartzen da, orobat, joanean agertzen ez bada, itzulera automatikoki baliogabetzen dela, dirua jasotzeko eskubiderik gabe. Gainera, litekeena da, batez ere low cost billeteetan, bidaiariak hegaldia bertan behera uzten badu, ordaindutako zenbateko osoa galtzea. Billeteak itzulezinak direlako gertatzen da hori. Aireko Nabigazioari buruzko Espainiako Legearen arabera, bidaiariak bertan behera uzten duenean txartelaren prezioaren %20 ordaindu beharko du, baina low cost hegaldietan garraiolariak berezko baldintza bat aplikatzen du: ordaindutako prezio osoa galtzea. Bi kasuetan, enpresa libre geratzen da bigarren aldiz plaza bera saldu eta kobratzeko.

Hegazkin-konpainia batzuek hautsi egin dute kontratu bateko aldeen eskubideen eta betebeharren arteko oreka

Praktika horiei esker, irabazi bikoitza lortzen da airelinearen alde eta erabiltzailearen kaltetan. Horrela, kontratu bateko bi aldeen eskubideen eta betebeharren artean legez egon behar duen oreka hausten dute.

Bestalde, prezio merkeen ordain gisa, low cost konpainiek ekipajea fakturatzeagatik kobratzea zabaldu dute, eta, gainera, aparteko tarifa bat eskatzen dute aireportuan ontziratze-txartela inprimatzeagatik. Fakturazioagatik kobratzeko aukera izan ezik, praktika horiek gehiegizkoak izan daitezke, legearekin bat ez datozenak, eta, horregatik, epaitegien aurrean borrokatu.

Baina kaltetutako bidaiariek babes-arau batzuk dituzte. Horiek oinarri izan dira askotan justiziaren aurrean beren eskubideak erreklamatzeko. Europako 261/2004 Araudia da. Hegaldiak ontziratzen edo hegaldiak bertan behera uzten edo asko atzeratzen ez diren aireko bidaiariei konpentsatzeko eta laguntzeko arauak, Aireko Nabigazioari buruzko Espainiako Legea, Kontsumitzailearen Legea, Informazioaren Gizartearen Zerbitzuei buruzko Legea eta Bitarteko elektronikoen bidezko Kontratazioari buruzko Errege Dekretua ezartzen ditu.

Joan-etorriko txartela erabili ez bada, konpainiek bertan behera utz dezakete itzulera-txartela?

Ez luketela uste dugu. Bilboko Merkataritza arloko 1. Epaitegirako, 2008ko uztailaren 7ko epaiaren arabera, praktika honek ez du zentzuzko justifikaziorik. Izan ere, kontsumitzaileak, kontratuaren zati ahulak, kalte jasanezinak jasaten ditu. Epai horren arabera, “ezin da adierazi konpainiak kalterik duenik beste bidaiari batek har lezakeen jarleku libre bat uzteagatik”.

Lehenik eta behin, itxaron-zerrenda badago plaza izan lezakeelako eta, hala ez bada ere, garraiolariari kalterik egingo ez liokeelako, joan-etorrian ontziratzen ez den bidaiariaren prezioa jasotzen baitu. Epaitegiak irmo aitortzen du aire-konpainiak galdu egiten duela beste bidaiari bati txartela bigarren aldiz saltzeko aukera, bi aldiz irabazteko aukera. Eta kalte horrek ez du inola ere justifikatzen itzulerako txartela bertan behera uztea.

Eritasunagatik bidaia bertan behera utzi eta egiaztagiria aurkezten duen bidaiariari %100 itzuliko zaio.

Bilboko Merkataritza Epaitegiaren arabera, garraiolariak nahitaez eman beharreko bigarren prestazioari uko egiten zaio, arrazoirik gabe. Hau da, bidaiaria zigortzen da joaneko txartela erabiltzen ez badu, itzulerako bidaia erabil ez dezan.

Antzeko beste epai batzuk ere izan dira, hala nola Palma de Mallorcako Merkataritza arloko 2. Epaitegia 2010eko martxoaren 22ko epaian edo Madrilgo Probintzia Auzitegia 2009ko azaroaren 27ko epaian.

Eta zer lortu zuten kontsumitzaileek epai horietan?

Garraiolariak itzulerako txartela bertan behera utzi behar izan zuen ustekabean, eta ez zuen ezer itzuli, eta, ondorioz, bidaiatzeko txartel berria erosi eta ordaindu behar izan zuten kontsumitzaileek.

Auzia irabaztean, bigarren billetea erosteagatik ordaindutako zenbatekoan ordaintzera kondenatu zituen garraiolariak.

Dirua itzultzeko eska daiteke kitapenaren berri ematen bada?

Aire Nabigazioari buruzko Legeak onartzen du bidaiariek beren hegaldiak bertan behera uzteko eskubidea dutela prezioaren zati bat itzulita. Aire-zerbitzu erregular nazionaletan, garapen-araudiak (plazak ezeztatzeari buruzko 2047/81 ED) txartelaren prezioaren %20ko kargua ezartzen du, hegazkin-konpainiei hegaldia bertan behera uzteak edo erreserba ez erabiltzeak eragindako kalteak konpentsatzeko.

Kargu hori ez dagokio bidaiariari ezinbesteko kasuetan, frogatzen badu.

Gaixotasuna izanez gero, zenbateko osoa itzultzeko eskubidea egongo litzateke?

Oro har bai, baina ez da nahikoa hori alegatzea. Gaixotasunaren, jasandako lesioaren, ospitaleratzearen eta abarren berri ematen duen txosten medikoarekin justifikatu behar da. Ospitaleratu ez bada, txostenean atseden hartzea eta/edo bidaiatzea ez gomendatzea komeni da.

Hegaldi erregular nazionaletan edo europarretan bakarrik aplikatzen da?

Aire Nabigazioari buruzko Espainiako Legearen aplikazio eremua nazionala da.

Europako esparrua martxoaren 3ko 227/1989 Errege Dekretuak arautzen du, estatu kideen arteko aireko garraio erregularraren tarifei buruzkoak. Bertan ezartzen denez, tarifa murriztuetan —eta oso murriztuetan— erreserba baliogabetu edo alda daiteke joaneko bidaia hasi aurretik, eta txartelaren prezioaren %20 ordainduz gero (batzuetan, %50).

Estatu kide baten baino gehiagoren aireko espazioa zeharkatzen duten hegalkin erregularrei aplikatzen zaie, hegaldien segida sistematikoa osatzen duten maiztasunarekin.

Erabili gabeko txartela eska daiteke, batez ere konpainiak plaza saldu badu.

Gainera, aplikatzen diren tarifek baldintza asko dituzte: Errege Dekretu honen arabera, murriztutako edozein tarifa ezin izango da itzuli. Hala gertatzen da joan-etorriko tarifetan, kasu batzuetan 14 egun lehenago egindako erosketei aplikatzen bazaie, eta egonaldi maximo batzuk egiten badira, 25 urtetik beherakoentzat edo 60 urtetik gorakoentzat bakarrik, etab.

Ikuspuntu juridikotik, zuzena da low cost billeteak ez itzultzea?

Kontsumitzailearentzat murrizketa bat besterik ez da, eta garraiolariarentzat bigarren aldiz saltzeko aukera irekitzen da, dirua itzuli gabe. Kontraprestazioen oreka zuzena kontuan hartzen duen ikuspegi horretatik, ez litzateke praktika zuzena izango, ezta kontsumitzailearen legearekin bat datorrena ere.

Hala ere, eta prezio baxuen ikuspegitik, muga hori kontsumitzailearen aldeko abantaila ekonomiko horren kontrapartida da. Baina, adibide gisa, Bartzelonako Probintzia Auzitegiak, 2004ko uztailaren 13ko epaian, bidaiariak prezio murriztuko txartelak bertan behera uzteko eskubidea onartu zuen, ordaindutako prezioa itzulita.

Orduan, dirua itzultzeko eska daiteke?

Erreklamazioa beti plantea daiteke eta oinarria du, batez ere, enpresak ez badu kalterik jasan lanpostua hirugarren bati saldu diolako. Era berean, jasandako kalteen froga garraiolariari egozten bazaio, nahiz eta kontsumitzaileari ezin ziurtatu epai baten epaia aldekoa izango dela.

Aipatutako adibidean, Bartzelonako Audientziak, kontsumitzailearen eskaria zenbatesteko, honako hau izan zuen oinarri: txartelaren atzealdean ez ziren baldintzak adierazten, eta, beraz, ez zitzaion bezeroari jakinarazten tarifa murriztuko billetea itzulezina zela.

Hala ere, mantentzen du erabiltzaileak tarifa horiekin lortzen dituen abantaila ekonomikoen ordainetan konpainiek zenbait pribilegio mantentzen dituztela, hala nola epez kanpoko ezeztapenak edo aldaketak ekiditea, prestazioen oreka justua lortzeko. Alde horretatik, itzuli behar ez diren billeteak legitimatzen dira, baldin eta aldez aurretik kontsumitzaileari horren berri ematen bazaio.

Erosketa elektroniko eta telefonikoetan, kontsumitzaileak zazpi eguneko epean atzera egin dezake inolako gasturik gabe. Zergatik ez aire-txartelak erostean?

Oro har, kontsumitzaileak eskubidea du bere erosketa elektronikoak edo telefono bidezkoak alegatu edo justifikatu beharrik gabe atzera egiteko, ordaindutako kopuru guztiak itzulita.

Hala ere, atzera egiteko eskubide hori, epe barruan erabili behar dena, ez da zabaltzen horrela eskuratutako garraio zerbitzuetara (ezta ostatu zerbitzuetara ere). Internet eta telefono bidezko erosketetan atzera egiteko edo ezeztatzeko eskubidearen legezko salbuespenetako bat da.

Beste zer praktikak adierazi dute gehiegizkotzat arlo horretako auzitegiek?

Nabarmentzekoa da low cost konpainia bateko bidaiari bati 40 euro kobratu izana, hegazkineratzeko txartela etxetik inprimatuta ez eramateagatik. Bartzelonako Merkataritza Arloko 1. Epaitegiaren 2010eko urtarrilaren 10eko epaian esaten da Montrealgo Hitzarmenak behartu egiten dituela konpainiak irteera eta helmuga eta eskalak jasotzen dituen garraio-agiria ematera. Horri dagokionez, araua argia zen eta ez zegoen zalantzarik.

Bidaiariari online fakturatzeko eta aireportuan ontziratze-txartela inprimatuta aurkezteko betebeharra ezartzen dion klausula 40 euro ordaintzera zigortu daiteke, lurreko langileek txartela berrinprimatu behar bazuten, gehiegizkoa eta baliogabea baitzen. Eta ez da onargarria garraiolariak tasak edo zigorrak kobratzea, bere betebeharrak bete behar dituelako.

Eta maletengatik aparteko bat kobratzea hegaldi merkeetan?

Kontsumitzaile-elkarteek eta kontsumitzailea babesteko erakunde publiko batzuek hegaldiaren prezioari dagokionez maleta bakoitzaren prezioaren banakatzearen aurka kexak aurkeztu arren, Bilboko 1. Merkataritza Epaitegiaren 2009ko urtarrilaren 29ko epaiak garraiolariaren aldeko jarrera hartu zuen.

Kontsumitzaileak bere asmoari eusten zion Aireko Nabigazioari buruzko Legearen 97. artikuluak xedatzen duenez, garraiolariak “bidaiariekin batera eta txartelaren prezioan ekipajea garraiatu beharko du, erregelamenduetan finkatzen diren pisu eta bolumen mugekin. Soberakina hitzarmen bereziaren xede izanen da. Ez dira ekipajetzat hartuko bidaiariak berekin daramatzan eskuko objektu eta fardelak”. Kontsumitzaile horri 10 euro kobratu zizkioten garraiatutako maleta bakoitzeko, eta legezko agindua urratu zuela iruditu zitzaion, eta txartelaren prezioan ekipajea sartu behar zela.

Baina Epaitegiak esan zuen Aire Nabigazioari buruzko Legeak bidaiariari eta ekipajeari txartelaren prezioan garraiatzeko eskatzen duela, baina legea betetzen dela ekipajea eramateko eskubidea bermatzen bada, aparteko ordainketa baten bidez bada ere. Ez dago abusurik, kontratatu aurretik tarifen baldintzak ezagutzen direlako. Bidaiari bakoitzak nahi duena aukeratzen du, eta ez du galarazten, hori baita legeak debekatzen duena, bidaiariak bere ekipajea eraman eta sotoan fakturatzea.

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak