Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Bizilagun gutxi izatearen arazoak

Higiezinari eusteak sortzen duen gastuagatik desadostasunak izatea da auzotar gutxi dituzten etxebizitzetan polemika nagusia.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Asteartea, 2008ko otsailaren 26a
img_escalera 2 Irudia: Procsilas

Img escalera artImagen: Procsilas
Nola du izena parean dagoen bizilagunak? “Ez dakit, urte batean birritan ikusi dut” Eta nori eman behar zitzaion derramako dirua? “Ez dakit, uste dut 4. A-koari”. Gertaera horiek, anekdotikoak izan beharrean, oso ondo laburbiltzen dute auzo-komunitate ugarien gaur egungo bizikidetza, non bizilagunen etengabeko joan-etorriak eta bakoitzaren lan-ordutegi bereziek eragotzi egiten baitute haien arteko komunikazioa eta konfiantza sustatzea, beste garai batzuetakoagoak baitira. Hala ere, komunitate txikietan bizilagunak bigarren familia bihur daitezke, horrek dakartzan abantaila eta eragozpenekin. Bizilagun gutxiko eraikin batera bizitzera joan nahi dutenek kontuan hartu behar dituzte ihes egin ezin duten zenbait arazo, eta, lehenago edo geroago, aurre egin beharko diete, hala nola eraikinaren ikuskapenek edo bizilagunen baten berankortasunak eragindakoak.

Mantentze-lanak eta berrikuntzak

Auzo-komunitate txikien izendatzaile komunak honako hauek dira: eraikin zaharra eta bere akatsak, betiko ezagutzen diren bizilagun erretiratuak eta komunitateko batzarretara joaten ez diren gazte etorri berriak. Testuinguru horretan, gatazka guztien jatorri nagusia dirua da.

Bizilagun gutxi dituzten higiezinen arazorik ohikoenak Eraikinen Ikuskapen Teknikoa (ITE) pasatzean sortzen dira. Berrikuspen horiek oztopo garrantzitsuak dira eraikin zahar batean bizi diren adinekoentzat, asko errenta murriztuan bizi baitira eta mantentze- eta berritze-lanetan inbertitzeko irrikaz baitaude. Gainera, bizilagun gutxi direnez, bakoitzak gehiago ordaindu behar du gastuak ordaintzeko, eta horregatik saihesten dute ahal duten bitartean. Horregatik, komunitate txikietan ITE iristeak “dar-dar egitea” esan nahi du, zeren eta, ziur aski, erreforma garrantzitsuak eskatuko baititu —fatxada, teilatua edo iturgina, esaterako—, gehiengoak onartu ezin dituen aparteko gastuekin, ezta gazteek ere. Halaxe dio Alicia Lópezek, 50 urte baino gehiagoko esperientzia duen enpresa bateko finka-administratzaileak. Enpresa hori zortzi bizilagun dituzten eraikinez eta dozenaka etxebizitza dituzten urbanizazio handiez arduratzen da.

Bizilagun gutxi dituzten komunitateetan, pertsona bakoitzak gehiago ordaindu behar du erreformen gastuak ordaintzeko, eta horregatik saiatzen dira gastu horiek saihesten.

Aurrezteko ahaleginean, bizilagunek utzikeriaz jokatzen dute, eta, askotan, beharrezko erreformak atzeratzen dituzte, hala nola teilatuaren egituran kalteak, konpondu gabe geratzen baita urteetan, azkenean kaltea guztiz aldatu behar den arte. Gainera, askok ez dute finka-administratzailerik kontratatuta; beraz, presidentea arduratzen da kontuak eta kudeaketak eramateaz, eta hori, Patricia Briones Madrilgo Finken Administratzaileen Elkargo Profesionaleko Idazkaritza Teknikoko abokatuaren iritziz, ez da aukera ona. “Ez da erraza jabe-komunitate bat izatea: kontagailuak, berogailua, ura, garbiketa-zerbitzua, lorategia, mantentze-lanak… paperak eta kontuak oro har”, ohartarazi du. Oso ondo informatuta egon behar da, eta denbora asko eman behar da gestio horietan. Jabekideen komunitateak arautzen dituen Jabetza Horizontalaren Legeak ezartzen du lehendakaria dela horren guztiaren arduraduna, nahiz eta denek ordaindutako administratzaile baten esku utz dezakeen, adituek aholkatzen duten aukera.

Berankortasuna

Bizilagun gutxi dituzten higiezinen beste arazo ohikoenetako bat horietako baten berankortasuna da. Zer egin behar du zor duena ordaintzen ez duen bizilagun bati? Ez dago legez ezarritako eperik; beraz, ematen zaion tartea jabekideen komunitate bakoitzaren araberakoa da. Nolanahi ere, ohikoena da lehenik zorra idatziz erreklamatzea eta hiru ordainagiritatik aurrera gainerako bizilagunek legezko neurriak har ditzakete zordunaren aurka.

Legeak argi eta garbi ezartzen du nola banatu behar diren gastuak komunitatean: higiezin bakoitzaren eskriturak partaidetza-koefiziente bat ezartzen du jabe bakoitzeko, etxebizitzaren azaleraren, haren orientazioaren eta erabileraren arabera (lokala, etxebizitza, garajea). Hala ere, bizilagun-komunitate batek zenbait ordainketa egitera salbuesten du jaberen bat. Adibidez, sarrera propioa duen beheko solairuko lokal batek ez luke zertan ordaindu igogailu edo garbiketa gastuak komunero guztiak ados badaude. Auzotarrek betiko ezagutzen duten komunitate batera jabe berri bat iristen denean sortzen da arazorik handiena, Legea ezagutzen ez dutenean, beren bileretako aktarik ez dutenean eta dena zati berdinetan ordaintzea erabaki dutenean, Patricia Briones abokatuak dioenez. Kasu horretan, bizilagun berriak erabakia inpugnatzeko eskubidea du, bakoitzak partaidetza koefizientearen arabera dagokiona ordain dezan.

Auzo-komunitate txikietako erabaki polemikoenak elementu komunak konponduz sortzen dira

Madrilgo Finken Administratzaileen Lanbide Elkargoaren datuen arabera, auzo-komunitate txikietako erabaki polemikoenak elementu komunak konpontzearekin, eraikinaren kanpoaldea aldatzearekin edo igogailua jartzearekin (eraikin batean, lau solairutik gora) sortzen dira. Oro har, eraikin bateko bizilagun guztiek ordaindu beharko dute igogailua, gehienek bat jarri nahi badute. Hala ere, etxerik baxuenen jabeekin akordioa lor daiteke, obra egin ahal izateko dirua ordaintzera behartu gabe. Irtenbidea? Harrigarria bada ere, gustu guztietarako irtenbideak daude; gero eta eraikin gehiagotan ikus daiteke igogailua erabiltzen dutela, ordaintzen duten bizilagunek bakarrik. Horretarako, “llavines” sistema erabiltzen dute, igogailura sartzeko giltza txikiak.

Iragazteak eta itoginak

Bizilagun-komunitate txikiek izaten duten beste arazo nagusietako bat itoginak dira. Nork konpondu behar ditu? Eta, batez ere, nork jartzen du dirua? Txosten tekniko batek iragazpenaren jatorria zehaztu beharko du. Zabaltzatik datorren itogina bada, eraikinaren elementu komuna denez, jabe guztiek ordaindu beharko dute zati proportzionala, nahiz eta ohikoena higiezinaren aseguruak estaltzen duen (jabekideen komunitate orok izan behar du urteko aurrekontuaren %5eko funtsa, gutxienez, izan litezkeen derrametarako -ustekabeko gastuak-). Iragaztearen jatorria etxebizitza jakin batetik badator eta beste bati eragiten badio, adibidez, beheko bizilagunari, erantzukizuna goiko bizilagunarena da, eta horrek etxeko aseguruari jakinaraziko dio gastu guztiak ordain ditzan. Auzotar askori gustatuko litzaiekeena baino arazo ohikoagoak izan arren, auzotarren komunitate txikietan ohikoena dena bide baketsuaren bidez konpontzea da, edo, gutxienez, epaitegietara jo gabe. Azken batean, familia txiki bat dira.

BIZILAGUNEN ARTEKO BIZIKIDETZA BAKETSUAREN BOST GAKOAK

  • Jabetza Horizontalaren Legea ezagutzea, 1999an berritua.
  • Jabekideen komunitate bat ezartzea, lau bizilagun/etxebizitza baino gehiago dituena.
  • Urteko nahitaezko batzarrera gutxienez joatea eta bilera guztien akta eramatea.
  • Ekonomiak uzten badu, finka-administratzaile bat kontratatzea kudeatzaile eta bitartekari gisa.
  • Berritzeak eta mantentze-lanak pixkanaka egitea, azken gastu handiagoa saihesteko.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak