Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxebizitza > Erosketa

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Etxebizitza bat erosi erregistratu gabe

Prezioa %20raino jaitsi daiteke, baina tramitea konplexuagoa da eta notario- eta erregistro-gastuak gehiago ordaintzen dira.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Asteartea, 2008ko urtarrilaren 22a

Ezjakintasuna, ahanztura, inbertsioa, azkura… Hainbat arrazoirengatik gerta daiteke etxebizitza bat ez egotea erregistratuta. Erosi nahi den etxearen egoera hori bada, erosleak birritan pentsatu beharko du behin betiko urratsa eman baino lehen. Erregistratu gabeko etxe bat erosteko, prozesu konplexuagoa behar da, eta notario- eta erregistro-gastuetan gehiago ordaindu behar da egoera erregularizatu nahi bada, erregistroan inskribatutako higiezin baten kasuan baino. Baina baditu abantailak ere: etxebizitzaren prezioa %20 merkeagoa izan daiteke.

Borondatezko tramitea

Erregistratu gabeko etxebizitzak eta lursailak aurkitzea nahiko maiz gertatzen da landa-eremuetan, non, ia beti ezjakintasunagatik, ez baita jabetzaren erregistrotik pasatzen, udal katastroan jasotzea nahikoa dela ematen baitu. Hirietan ere gertatzen da egoera hori, nahiz eta arrazoiak erregistroko eta notariotzako gastuetan aurreztea edo espekulazioa izan. Espekulazio horren ondorioz, etxebizitzak plano gainean saltzen dira partikularren artean, eskriturak formalizatzeko denborarik izan gabe.

Erregistroa ez da nahitaezko izapidea, baina segurtasun juridikoa ematen du

Jabetza-erregistroan inskribatzea ez da nahitaezko urratsa etxebizitza edo lurzoru bat eskuratzeko, herentziarako edo osatzeko. Hala ere, hirugarrenen aurrean baliozkoa den jabetza-titulu bakarra da. Horregatik, ia erosle guztiek erabilitako prozedura bihurtu da, ondasunaren jabeari segurtasun juridikoa ematen baitio. Higiezina jabearekin lotzen duen dokumentu nagusia da, eta bere elementuak egiaztatzen ditu, bere ezaugarriak deskribatu eta jasaten dituen kargen berri emateaz gain, halakorik bada.

Erregistratuta ez badago, ez da beti erraza erakustea jabea dela higiezina saltzen saiatzen dena. Puntu delikatua da, erregistratu gabeko ondasunen eskualdaketa iruzurrari maileguz eman dakiokeen eragiketa bat baita. Horregatik, funtsezkoa da etxebizitzaren jabe gisa aurkezten denak egiaztatutako dokumentuen egiazkotasuna eta legezkotasuna jasota izatea.

Kasu bakoitzean aski izanen da salerosketa-kontratu bat edo jaraunspena onartzeko eskritura bat, non aldeen datu pertsonalak zehaztuko baitira. Izan ere, kasu askotan, jabetza-agiri gisa kontratu pribatu bat baino ez da izaten, eta normalean ez du notario baten sinadurarik izaten.

Erregistroa formalizatzeko urratsak

Ondasunaren jabetza frogatu ondoren, erosi egin daiteke. Bi aldeek adostutako prezioaz gain, hainbat tramitetan dirua ordaintzen hasi beharko da, bi aldiz gehiago. Hau da, erosleak bi aldiz ordaindu beharko ditu notarioaren ordainsariak, eta bi salerosketa-kontraturen fede eman beharko du (oraingoa eta aurrekoa). Ondare Eskualdaketen gaineko Zerga ere bi aldiz ordaindu beharko da, arrazoi beragatik. Egin direnean, kontratua eskritura publikoan jaso daiteke.

Jabe berriak etxebizitza dagoen lekuko epaitegira joan beharko du eta jabari-espedientea izeneko prozedura sustatu. Prozesu hori hasteko, jabari-titulua aurkeztu behar zaio epaileari, eta udal-katastroaren ziurtagiria, higiezina erregistratuta ez dagoela dioena.

Gainera, jabeak izendatu beharko ditu aipatu behar diren pertsonak, epaileak, proposatutako alegazio eta proben emaitzarekin, auto baloratu eta eman dezan. Pertsona horien artean eraikinaren lehengo jabea eta eraikin edo etxebizitza mugakideen jabeak, bizilagunak, egongo dira. Epaileak jabetza zehaztu ondoren, etxebizitza dagoen herriko jabetza-erregistroan inskriba daiteke.

Kontuan hartu behar da legeak ezartzen duela etxebizitzaren jabetza hirugarren pertsona batek erreklama dezakeela, erregistroa formalizatu eta bi urteko epean. Epe horretan, finka kokatuta dagoen herriko Etxeko iragarki oholean espedientea argitaratu beharko da, erregistratzaileak emana, eta eraikina jabetza erregistroan inskribatu dela jakinaraziko die herritarrei.

Epaileak erabakitzen badu saltzeko eskubiderik ez zuela, eskrituran jasotako dirua eta kalte-ordaina itzuli beharko dizkio.

Bi urte horietan norbaitek higiezinaren jabetza erreklamatzen badu, salerosketa edo jaraunspen agiriren baten bidez frogatu beharko du, eta bere alde deklaratzen duten bi lekuko izan beharko ditu. Orduan, alderdien arteko prozesu judizial bati ekiten zaio, eta epaileak emandako epaiarekin amaituko da. Epaiak berriro zehaztu beharko du etxearen jabe legitimoaren nortasuna. Alderdi hori ez da oso ohikoa praktikan, baina hipoteken tramitazioan eragina izan dezake, banku batzuek nahiago baitute mailegua ez eman, higiezinaren titulartasunari buruzko segurtasunik izan arte. Horregatik, kontuan hartu behar da horrelako ezaugarriak dituen etxebizitza bat erosteko asmoa dagoen.

Epaileak erabakitzen badu saltzaileak ez zuela etxe hori saltzeko eskubiderik, erosleari itzuli egin beharko dio eskrituratutako dirua, gehi etxebizitzan egindako inbertsioaren kostuak —hala nola eraberritze-lanak, betiere dagozkion ordainagiriak gordetzen badira—, eta eragindako kalte-galerengatik ezartzen duen kalte-ordaina ordaindu.

Erregistroan izena ematearen abantailak

Jabe askok galdetzen dute ea merezi duen denbora eta dirua gastatzea etxebizitza erosi berri bat eskrituratzen eta erregistratzen, nahitaezko ez den tramitea denean. Hala ere, eragiketa horrek abantaila ugari ekarriko ditu etorkizunean, eta ezusteko desatseginak saihestuko ditu:

  • Etxebizitza berria hipoteka-mailegua eskatzeko berme gisa erabili ahal izateko, beharrezkoa da jabetza-erregistroan inskribatuta egotea.
  • Erregistro horri esker, erakunde ofizial baten berrespena lortzen da, aldeen arteko salerosketa-kontratua legearekin guztiz bat datorrela baieztatzen duena.
  • Izapide horrek higiezinaren jabetzaren gaineko segurtasun osoa bermatzen du. Hau da, beste inork ezin izango du erreklamatu, ezta salerosketa-kontratuaren existentziaren aurka egin ere.
  • Erosi berri den etxearen ondoz ondoko transmisioetan arazoak ekiditen ditu.
  • Etxebizitzak jasaten dituen karga guztiei buruzko informazioa ere jasotzen du erregistroak (hipotekak, zorrak…); beraz, gardentasuna bultzatzen duen izapidea da.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak