Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxebizitza > Alokairua

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Etxebizitza hutsen gaineko zerga, bideragarria da?

Legelarien arabera, autonomia-erkidego batzuek etxebizitza hutsen gaineko zerga berri bat kargatzea aztertzen dute, neurri inkonstituzionala eta ia bideraezina.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Osteguna, 2007ko martxoaren 08a

ImgImagen: Jari Lehtikangas

Etxe bat hutsik duenak zerga handiagoak ezarriko dizkio. Ideia horrekin egin dituzte berriki Kataluniako eta Euskadiko erkidegoek araudi bana, hutsik dauden etxeen jabeei kanon berri bat ezartzeko asmoa adierazten dutenak. Autonomia-erkidego horietako araudia bat dator 2002. urtean egin zen Foru Ogasunei buruzko Legearekin. Lege horrek etxebizitza hutsei Ondasun Higiezinen gaineko Zergaren %50erainoko errekarguak aplikatzea proposatzen zuen.

Gobernuak, 2002. urtean, justifikatu egin zuen arau hori alokairua sustatzeko baliozko neurri gisa prestatu beharra. Gai hori gelditu egin da, baina edozein unetan ekin dakioke berriro. Gaur egun, Kataluniako eta Euskadiko autonomiek, berezko eskumenak dituztenek, antzeko proposamena egiteko beharra baloratu dute: hutsik dauden etxebizitzen jabeei isun bereziak ezarri nahi dizkiete. Duela egun gutxi, Eusko Jaurlaritzak zirriborro bat amaitu zuen, eta bertan azaldu zuen etxebizitza hutsak dituzten zergadun guztiei egunean bederatzi euroko kanona ezartzeko asmoa. Zenbatekoa eguneko hamabi eurokoa izanen litzateke, baldin eta etxebizitza bigarren urtean bertan bizi ez bada eta 15 eurokoa hirugarren urtean eta hurrengoetan. Horrek esan nahi du etxebizitza hutsen jabe bakoitzak 3.285 eta 5.475 euro ordaindu beharko dituela urtean.Etxebizitza hutsen jabe bakoitzak 3.285 eta 5.475 euro ordaindu beharko ditu urtean.Katalunian, berriz, 2006. urtearen amaieran, lege-proiektu bat amaitu zen, etxebizitza guztiei egin beharreko errekarguak ordaintzeari buruzkoa, nahiz eta kasu horretan oraindik ez dagoen adostuta tasa hipotetikoak zenbat balioko lukeen.

Zer da etxe hutsa?

Proposamen horiek, oraindik zirriborro-fasean zeudenak, 2002. urtean gizartearen artean sortu zen eztabaida piztu dute, Gobernuak antzeko neurria aplikatzea aztertzen ari zela. Gaur egungo gai korapilatsuenetako bat etxe hutsaren kontzeptua argi eta garbi definitzea da. Printzipioz, EAEko araudiaren zirriborroaren arabera, hutsik dagoen etxebizitza da, ez oporretakoa, urteko 365 egunetan hutsik dagoena. Zirriborroan ez dira sartzen, arrazoi justifikatuak direla medio, familia edo lana dela-eta, aldi baterako abandonatutako etxebizitza guztiak. Legelarien arabera, deskribapen hori handiegia eta zehaztugabea da; beraz, zaila izango da ezaugarri horiek betetzen dituzten etxebizitzak aurkitzea. Gainera, definizioaren anbiguotasunak eta etxe hutsaren kontzeptuaren anbiguotasunak berekin dakar Espainiako usakaiztoan sartzea. Legearen ikuspegitik, eta arauaren funtsa kontuan hartuta, pisua urtean egun bakar batean edo astebururen batean okupatzea nahikoa izan liteke zerga ez ordaintzeko.

Katalunian, berriz, etxebizitza huts bat zer den deskribatzen duen araudi bat garatzeko zain daude oraindik. Oinarrizko zerbitzuen gutxieneko kontsumoa (argia, ura, gasa…) zer izan daitekeen zehaztu nahi dute, eta etxean gutxienez egun batzuk ematea. Kasu horretan ere, jabeen asmamena izan liteke ordainketa saihesteko irtenbidea. Nahikoa izan daiteke argia egun batzuetan piztuta uztea edo hirugarren bat kontratatzea, etxean gutxieneko kontsumoa egin eta behin baino gehiagotan bisita dezan kanonari ihes egiteko.

Gobernuak berak bere haragietan bizi izan zuen ezinezkoa zela etxebizitza hutsaren kontzeptuaren definizio zehatza eta aplikagarria lortzea, 2002an OHZren gaineko errekarguaren neurria abian jarri nahi izan zuenean. Gaur egun, Ekonomia eta Ogasun Ministerioak, adibidez, baieztatu du zailtasun gaindiezina aurkitu dutela hutsik dagoen etxebizitza zer den definitzeko. “Buelta asko eman dizkiogu gaiari. Hain zuzen, Espainiatik kanpo bilatu ditugu, Alemanian eta Frantzian, esaterako, eta egiaztatu dugu han ez dutela antzeko proposamenik egin eta ez dutela etxe hutsaren kontzeptua argi eta garbi definituta duen erregelamendurik”, esan dute Ekonomia eta Ogasun Ministerioak. “Oraingoz, garapena geldituta dago, argi eta garbi baitakigu zein etxebizitza diren hutsik daudenak”, gaineratu dute.

Euskal Herritik, ordea, aktiboagoak dira. Autonomia erkidego honetan esaten dutenez, neurri hori “luxu onartezina” dela uste dute, hau da, jabeek etxebizitza hutsak izatea beste pertsona batzuek etxebizitza horiek eskuratu ezin dituztenean. Espainian alokairua sustatzeko modu bat litzateke, beste herrialde batzuetan baino askoz merkatu garatuagoa.

Arauaren zergatia

Img alqvaciasImagen: Algiamil

Oro har, bai Gobernu zentralak, bai Kataluniako eta Euskadiko autonomia erkidegoek ekimen hau abian jarri nahi dute Espainiako etxebizitzen merkatuaren egoera jasanezina konpontzeko, eta lehen etxebizitza eskuratzeko prezioak oso altuak izango dira, bai salerosketaren merkatuan, bai alokairuaren merkatuan. Zehazki, neurriaren helburua alokairuaren merkatu zaharkitua indartzea da, denboraren poderioz hondatu egin baita. 1950ean, gure herrialdeko etxebizitzen erdiak alokairuan erabiltzen ziren. 1981ean, kopurua %16ra jaitsi zen, eta gaur egun, alokairuko etxebizitzen parkea Espainian daudenen %11 da. Estatistika Institutu Nazionalaren iturriek uste dute gaur egun hiru milioi etxe daudela Espainian hutsik.

Nolanahi ere, eta Espainian alokairua sustatu beharra dagoen arren, badirudi proposamen horrek ez duela nahi den eragina izango. Legelari batzuek diote, araua anbiguoa denez, inork ez duela alokatuko nahi ez badu. Gainera, Ernst & Young abokatu-lanetik, adibidez, uste dute planteatutakoa bezalako neurri bat aplikatzea ez litzatekeela konstituzionala izango, Espainiako Konstituzioaren 33. artikuluak dioenez, inor ezin izango baita bere ondasun eta eskubideez gabetua izan, eta horrek esan nahi du pertsona bakoitzak nahi duena egin ahal izango duela bere ondasun higiezinekin. Etxebizitza hutsei kanon bat aplikatzeko ekimenak etxebizitzaren gaineko zergak igotzeko modu bat dirudi, udal eta autonomia mailako finantzazioa handitzeko irtenbide bat.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak