Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A alimentación dos nosos antepasados

O cambio de dieta do 'Australopithecus garhi', fai 2,5 millóns de anos, puido ser o momento clave na evolución humana para o maior desenvolvemento do cerebro

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 13deMarzode2008
Img australopithecusgarhi Imaxe: David Brill

ImgImagen: David Brill

O primeiro carnívoro?

O ‘Australopithecus garhi’, unha especie de homínido que existiu nun dos períodos máis interesantes da evolución -o que contempla o cambio de Australopithecus ‘’ a humano-, foi con toda probabilidade o primeiro en comer carne, de acordo cunha investigación publicada en Science. O paso de alimentarse de froitos e sementes a comer carroña puido ser unha das claves na evolución da nosa especie. Os restos fósiles de A. ‘garhi’ (que significa “sorpresa” na lingua etíope afar) foron descubertos en Etiopía en 1996 por un equipo de 40 científicos dirixidos polo antropólogo americano Tim White e o paleontólogo etíope Berhane Asfaw. Esta historia comeza fai tres millóns de anos cunha especie de chimpancé bípedo e vexetariano e acaba fai dous millóns de anos cun individuo humano (do xénero ‘homo’), carnívoro e cunha masa encefálica considerable.

As proteínas posiblemente axudaron a que os ‘Australopithecus’ puidesen resistir mellor as duras condicións daquela época

Para os investigadores, unha das características máis destacables daqueles afastados homínidos é que foron os primeiros seres vivos que utilizaron instrumentos de pedra para romper os ósos de animais mortos e alimentarse dunha sustancia de gran valor enerxético e nutritivo como é o tuétano. O paleoantropólogo Juan Luís Arsuaga no seu libro ‘Os aborígenes. A alimentación na evolución humana’ describe como se debeu de dar aquel cambio de dieta e as consecuencias que o hábito para comer carroña traería miles de anos despois para a nosa especie.

As proteínas e o desenvolvemento do cerebro

Segundo Leslie Aiello, científica e directora do departamento de antropoloxía do University College de Londres e presidenta da Fundación Wenner-Gren para Investigacións Antropolóxicas, ademais do cerebro hai outro órgano que lle resulta moi custoso ao organismo en termos de consumo de enerxía: o sistema dixestivo. Se se puidese reducir a súa participación no gasto enerxético do corpo humano, aforraríase moita enerxía, que quedaría dispoñible para investir, por exemplo, no cerebro. Un cerebro moi grande e un aparello dixestivo voluminoso non adoitan darse simultaneamente nun mesmo ser vivo. E aquí é onde entra en xogo a alimentación cárnica.

Para poder acurtar o tubo dixestivo e reducir a superficie intestinal de absorción do alimento, habería que prescindir da fibra e substituíla por un alimento máis fácil de asimilar e máis enerxético: a carne. Desta forma achéganse moitas máis calorías en menos volume de sustancia para dixerir, polo que se realiza menos traballo. Por exemplo, habería que tomar case medio quilo de frambuesas silvestres para obter a enerxía que poden achegar 100 g de carne. As proteínas dos restos musculares, a pel de animais mortos e as 9 kilocalorías por gramo que achega a graxa do tuétano ben puideron axudar a que os ‘Australopithecus’ puidesen resistir mellor as duras condicións daquela época.

Así mesmo, ao comer un alimento máis enerxético poderían chegar máis lonxe, procrear máis descendentes e facer que os seus xenes se perpetuasen. Segundo Arsuaga, o consumo de produtos animais non reduciu o tamaño do intestino nin aumentou o peso do cerebro automaticamente. Cando, xeracións despois do primeiro homínido carnívoro, apareceu un individuo mutante cun tubo dixestivo máis curto, este puido sobrevivir grazas a que a dieta que herdou non era exclusivamente vexetal. Por outra banda un mutante de tubo dixestivo curto experimentou, ademais, un aumento da súa masa encefálica, co resultado de que o homínido puido ter un cerebro máis grande sen desequilibrio do metabolismo corporal.

PIÑEIRO ABRELATAS DE PEDRA

ImgImagen: Random
O tamaño das moas dos restos fósiles así como as probas de isótopo pesado do carbono nos ósos, son dous indicadores que utilizan os investigadores para pescudar que comían os seres que habitaban a terra fai millóns de anos. O carbono é unha das firmas químicas que deixan os alimentos no organismo. A proporción de isótopos pesados en calquera alimento depende de onde provén e o seu nivel trófico, é dicir, a súa posición na cadea alimenticia.

A análise de catro fósiles de ‘Austrolopithecus’ do xacemento surafricano de Madapansgat revelaron que os individuos que vivían entre o bosque e espazos abertos de África comían algo máis que froitas, follas tenras e noces. A máis carbono pesado nos ósos, significa que se alimentaban de leguminosas, tubérculos, sementes e, sobre todo, raíces de gramíneas. Pero non todo o isótopo pesado do carbono destes ósos provén do achegue de vexetais; algúns investigadores postulan que xa fai tres millóns de anos a dieta dos ‘Austrolopithecus’ podería incluír carroña.

O achado, por parte do equipo de Tim White, de ósos de animal abertos con ferramentas de pedra nun terreo próximo onde atoparon a ‘A. garhi’, deu lugar á teoría de que esta foi, seguramente, a primeira especie en utilizar instrumentos para acceder ao rico interior dos ósos coma se de abrelatas tratásense. Posiblemente o seu cambio de dieta foi o punto de apoio da panca da evolución cultural, que catapultó o volume encefálico e a aparición, miles de anos despois, da intelixencia humana.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións