Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

A desnutrición no ingreso hospitalario

O diagnóstico do estado nutricional do paciente ingresado debe ser tan importante como auscultar o corazón ou obter análise de sangue
Por Maite Zudaire 3 de Maio de 2012
Img comida hospital
Imagen: Robert Simmons

Máis tempo de hospitalización, menor índice de curación, máis necesidade de recursos e máis risco de reingreso a curto prazo. Estas son as consecuencias evidenciadas pola publicación de referencia ‘Nutrición Hospitalaria’ no seu último estudo sobre a desnutrición hospitalaria. O problema que prevalece nos últimos lustros, desde que se comezou a analizar, incide na necesidade de corrixir as prácticas actuais, que son ineficaces. O gasto sanitario aumenta se non se toma en consideración o estado nutricional nos seus inicios e no transcurso do tempo que o paciente está sen recibir o alta. A acción dietética e nutricional debe incluírse no protocolo sanador desde o principio.

A prevalencia de desnutrición hospitalaria, un problema común e evidenciado por estudiosos de hospitais de todo o mundo, estima que en España un paciente con risco de desnutrición no momento do ingreso custa 1.400 euros máis que outro sen risco. Este gasto chega a ser de 6.000 euros máis cando o paciente se desnutre no hospital, algo moi habitual se non se dispón de equipos multidisciplinares de soporte nutricional. Estes equipos atenden as pautas marcadas por sistemas de detección precoz da desnutrición e a xestión dos responsables de nutrición terapéutica ao longo do ingreso.

A desnutrición hospitalaria non é un capítulo sinxelo. A dificultade comeza no diagnóstico, moitas veces secundario ao mal que afecta o paciente, e derívase do acordo sobre que inclúe a definición desnutrición. En foros internacionais aténdese ao enunciado pola nutricionista Ann Caldwel. “É un estado patolóxico que resulta dun exceso ou defecto absoluto ou relativo dun ou máis nutrientes esenciais, que se detecta clinicamente por probas bioquímicas e antropométricas”. Tamén hai acordo global en datar en 1974 o momento en que o oncólogo Charles Butterworth denunciou a indución á desnutrición pola acción médica responsable para que os pacientes ingresados permanezan hipoalimentados ou en inanición por períodos prolongados.

Detección precoz da malnutrición e acción terapéutica

A desnutrición hospitalaria afecta a máis da metade dos pacientes que ingresan para unha estancia media ou longa e asóciase con maior morbimortalidad

O diagnóstico do estado nutricional do futuro paciente ingresado debe ser unha parte tan importante como o é auscultar o corazón ou obter análise de sangue. Esta é a conclusión compartida en foros internacionais que denuncian o descoñecemento das condicións nutricionais do paciente no momento do ingreso no hospital. Este descoñecemento, se non se liquida, imposibilita nunha alta porcentaxe a prevención da malnutrición ao longo do tempo de ingreso e afecta de forma negativa á súa recuperación e curación. Ademais, a valoración sistemática do estado nutricional contribúe a identificar o estado e previr o risco de caer na desnutrición.

O informe de referencia asinado polo médico Gabriel Ricardo Monti, do Hospital Provincial de Buenos Aires, enumera as principais prácticas non desexables que conducen á desnutrición e que han de estar incluídas na acción preventiva e terapéutica. Chama a atención a falta de rexistro do peso e a altura do paciente no momento de internar, a falta de seguimento da evolución ponderal e a ausencia de indicacións nutricionais; as frecuentes situacións de xaxún prolongado e semiayuno ás que se someten os pacientes e a supresión de tomas de alimento, pola necesidade de realizar probas diagnósticas; o uso prolongado de hidratación endovenosa e a utilización de soporte nutricional (nutrición enteral ou parenteral) de maneira inmediata cando a desnutrición chegou a un estado avanzado, sen un tratamento dietético previo.

A acción dietética é clave

O dietista-nutricionista é fundamental para establecer a cantidade e calidade dos alimentos, así como a preparación, temperatura e horario das inxestas

A acción dietética refórzase coa inclusión da acción de dietistas-nutricionistas, persoal sanitario competente para recoñecer a cantidade e calidade da inxesta dos pacientes en relación co seu estado de saúde e a súa enfermidade. Este equipo é capaz de recoñecer o aumento dos requirimentos nutricionais do paciente, asociado á súa enfermidade, así como de programar, presentar e distribuír as comidas conforme a un horario persoal e de acordo ás necesidades de preparación, temperatura e ingredientes.

En definitiva, os diferentes profesionais con criterios de actuación e intervencións fragmentadas son o sumatorio para que a desnutrición corríxase no ingreso e evítese na hospitalización, co que se logra atallar un problema que provoca un aumento do gasto sanitario. Pero sobre todo, prevense unha maior tendencia ás infeccións, atraso na curación de feridas e suturas, debilidade muscular e menor motilidad intestinal. En definitiva, hai que evitar unha diminución cualitativa na prestación do servizo hospitalario.

PACIENTES CON MAIOR RISCO DE DESNUTRICIÓN

Aínda que a orixe da desnutrición é multicausal, na práctica diaria, pódense identificar pacientes cun risco de desnutrición aumentado. Quen teñen neoplasias do tubo dixestivo, fístulas enterocutáneas, enfermidades de carácter inflamatorio intestinal, hepatopatías, síndrome de intestino curto, pancreatitis e diabetes mellitus conforman un grupo de risco.

Tamén o son as persoas con idade avanzada que, en moitos casos, teñen cadros de desnutrición prolongada, quen padecen síndrome de inmunodeficiencia adquirida, quen sufrisen ou sufran sepsis, politraumatismos, cancro, enfermidades pulmonares crónicas e insuficiencia renal. Na vida ingresada, merecen especial atención os queimados e quen se someteron a unha cirurxía maior.