Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A dieta na enfermidade de Crohn

En España, a incidencia desta patoloxía increméntase ano tras ano e na actualidade de 35 a 45 persoas por cada 100.000 padécena

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Luns, 05deMaiode2003

A enfermidade de Crohn (EC) evoluciona en brotes (fase activa) de intensidade variable e alterna con remisións (fase inactiva). Localízase con frecuencia na porción final do intestino delgado, o íleon, razón pola cal se lle denomina tamén Ileitis Rexional. A inflamación non só lesiona a capa interior ou mucosa do intestino, senón que se estende a través de todas as capas da parede, polo que se adoita asociar con fístulas, abscesos e estenosis (estrechamientos que producen obstrución da luz). Pode afectar a calquera parte do intestino delgado e mesmo a calquera porción do tubo dixestivo, desde á boca até o ano.

A enfermidade de Crohn inclúese dentro do grupo de enfermidades inflamatorias
intestinais (EII), un termo que se aplica a un grupo de patoloxías
inflamatorias crónicas de causa descoñecida que afectan o tubo dixestivo.

Descoñécese a causa desta enfermidade, aínda que se sabe que hai una predisposición
xenética, un factor infeccioso (bacterias ou virus) e un factor inmunológico
implicados na súa aparición e desenvolvemento. Neste último sentido,
investigacións recentes mostraron que na enfermidade inflamatoria intestinal,
as defensas do corpo actúan en contra dos compoñentes do mesmo
corpo, que son atacados coma se fosen elementos estraños, e isto provoca
as lesións inflamatorias.


Pero tamén hai distintas situacións que poden desencadear as crises,
talles como a tensión, o cansazo, a ansiedade e diferentes situacións
afectivas máis ou menos intensas (morte dalgún ser querido, problemas
laborais ou familiares, exames, operacións cirúrxicas, accidentes,
etc.).

Os estudos mostraron que aproximadamente o 15-20 por cento dos pacientes
poden ter un parente cunha enfermidade inflamatoria intestinal. Con todo,
ningunha investigación puido describir xenes específicos responsables
da súa transmisión, polo que non se pode asegurar que se trate dunha
patoloxía hereditaria.

En España non se dispón de datos exactos sobre o número de persoas
afectadas. Con todo, varios estudos epidemiolóxicos realizados en
a década dos 80, por grupos de gastroenterólogos, permitiron
saber que a enfermidade de Crohn afeca a 2 novas persoas de cada 100.000 habitantes
e ano; que esta incidencia se incrementa ano tras ano e
que na actualidade de 35 a 45 persoas por cada 100.000 padecen esta enfermidade.

O maior impulso das investigacións patrocinadas pola Crohn’s and Colitis
Foundation of America, están aplicadas ao campo da inmunología
e a microbiologia. Moitos científicos creen que a interacción
dun axente externo (tal como un virus ou bacteria) co sistema inmune do
corpo poden causar dano á parede intestinal, iniciando ou acelerando
o proceso destas enfermidades.

Os síntomas

Os primeiros síntomas adoitan ser as manifestacións intestinais
que dependen da localización e das complicacións da enfermidade:
dor abdominal, evacuacións diarréicas con ou sen perda de
sangue, fisuras e úlceras ou chagas no ano. A dor aparece habitualmente
despois das comidas. Durante os brotes agudos é común que
o paciente teña febre, falta de apetito e perda de peso. Se a diarrea
é moi intensa pode haber desequilibrios de líquidos e electrolitos.

O comezo dos síntomas pode ser paulatino ou repentino e pode producir
síntomas que afectan a totalidade do organismo, talles como inflamación
dos ollos, dor articular, afeccións na pel, litiasis renal ou litiasis
biliar. A enfermidade pode presentarse a calquera idade, pero existen dous momentos na
vida que levan un máximo risco; entre os 12 e os 28 anos
e entre os 50 e os 60 anos.

Existe un tratamento acertado?

Posto que se descoñecen as causas, o tratamento non cura a enfermidade, senón
que está encamiñado a reducir a duración e severidade dos brotes. O tratamento médico é moi importante, e cada vez son máis numerosos
os fármacos utilizados. 5-ASA (5 Amino Salicylic Acid) nos seus diferentes
formas:

Salazopirina ®, Claversal ®, e Lixacol ® . Os corticoides: Prednisona
(Dacortin ®, Prednisona Alonga ®) Metilprednisolona (Urbason ®)
Deflazacort (Zamene ®, Dezacor ®) úsanse nos casos máis graves.

De recente aparición é o corticoide Budesonida (Entocort ®) que
ten moito menos efectos secundarios. O Flagyl ® é un antibiótico
contra parásitos intestinais, pero tamén vai moi ben se hai
fístulas anais. Cando non se pode seguir empregando os corticoides
baixo pena de reaparecer o brote úsanse os imunosupresores: Azatioprina(Imurel
®) e 6-Mercaptopurina (Mercaptopurina ®) sobre todo a Azatioprina.

A dieta, parte integral do tratamento

A boa nutrición é esencial en calquera enfermidade crónica,
e especialmente nas aquelas que cursan con perda de apetito, mala
dixestión, mala absorción de nutrientes e diarrea, situacións
que poden favorecer ou agravar o estado de desnutrición, relativamente
común en moitos pacientes. Na enfermidade de Crohn é moi probable
que se dean carencias de determinados nutrientes, xa que é ao longo do intestino
delgado onde se produce a absorción de todas as sustancias
nutritivas que conteñen os alimentos paira poder ser aproveitadas por noso
organismo.

Se a lesión afecta á primeira porción do intestino delgado;
duodeno e yeyuno proximal, o risco de déficit de ferro e calcio é
maior; se afecta ao yeyuno (porción que segue ao duodeno), pódese ver
afectada a absorción de ácido fólico e outras vitaminas
hidrosolubles, e si está lesionado o íleon (porción final
do intestino delgado), hase de asegurar un achegue adecuado de vitamina B12,
graxas e vitaminas liposolubles (A, D, E e K).

  • O gasto enerxético está aumentado pola propia inflamación
    do tubo dixestivo, pola febre e a medicación con corticoides,
    o que se traduce nun aumento das calorías da dieta.
  • A perda de nutrientes por mala absorción ou mala dixestión
    é elevada, e en función da localización e a extensión
    da enfermidade, aumenta o risco de certas vitaminas, minerais?
  • As complicacións como abscesos, infeccións, fístulas?, supoñen
    una maior perda de enerxía e nutrientes que é imprescindible
    repor paira conseguir una rápida recuperación.
  • A alimentación restritiva en cantidade ou tipo de alimentos que seguen
    moitos pacientes por temor a sufrir un brote, a inapetencia ou a intolerancia a certos alimentos, fai
    que o estado nutritivo véxase afectado.

O mantemento dun bo estado nutritivo na persoa que sofre enfermidade
de Crohn, mellora as defensas do seu organismo, a tolerancia á medicación
(en certos casos permite reducir a dose de corticoides), a cicatrización
de posibles úlceras e feridas cirúrxicas, posibilita que os
síntomas da enfermidade non se agraven e que a función do intestino
restablézase tras un brote agudo.

Ademais, levar a cabo una alimentación adecuada, variada dentro
do posible e gastronómicamente aceptable, non só é beneficioso
fronte á enfermidade senón que tamén contribúe ao benestar físico
e mental da persoa, é dicir, mellora a súa calidade de vida. A valoración do estado nutritivo

É esencial realizar una valoración nutricional previa ao paciente afectado
de enfermidade de Crohn paira establecer unha formulación dietético individualizado,
xa que cada persoa é diferente e por tanto non se poden deseñar pautas
que sirvan paira todo as persoas que padecen a enfermidade.

Paira realizar calquera tratamento dietético efectivo hase de ter
en conta, entre outros factores: datos relativos á enfermidade (localización
e extensión da lesión no tubo dixestivo, sintomatología,
operacións previas se as houbese, tratamento médico, bioquímica,
parámetros inmunológicos); datos referentes á historia dietética
(estado nutritivo e historia do peso, composición corporal, historia
da dieta -todo aquilo que ten que ver coa alimentación habitual
da persoa-, posibilidade de que se precise un soporte nutricional artificial,
etc.).

Cando hai diarrea a dieta ha de ser pobre en fibra, baixa en lactosa e en
graxa. É frecuente que se produza intolerancia á lactosa polo que haberá
que restrinxir ou eliminar os lácteos. O iogur e os queixos suaves,
dado o seu escaso ou nulo contido en lactosa adóitanse tolerar bastante ben a
medida que van remitindo os síntomas. Mentres tanto, hase de vixiar
que se tome calcio en cantidade suficiente a través de produtos especiais
sen lactosa ou de soia fortificada (enriquecida con calcio e vitaminas A e D)
ou ben engadindo lactasa (encima que dixire a lactosa) ao leite.

Cando hai intolerancia transitoria ante a graxa, hai que limitar os alimentos
grasos e ser coidadoso na preparación dos alimentos.
· Limitar a graxa de condimentación: aceite de oliva e de sementes
(girasol, millo…), manteiga e margarina, nata e crema de leite, manteiga,
maionesa, salsas graxas diversas.
· Preferir os lácteos descremados ou baixos en graxa (leite desnatada,
queixo fresco, etc.)
· Preferir o consumo de peixe branco (minimo 3-4 veces por semana)
fronte ao de carne.
· Empregar técnicas culinarias que non engadan exceso de graxa
ao alimento: cocción á auga (cocido, ao vapor, escalfado), ferro ou
grella ou brasa, forno, papillote, rehogados con pouco aceite.

DIETA AXUSTADA

Aínda que os alimentos non son causantes desta enfermidade, poida que as comidas suaves e brandas causen menos molestias que as comidas condimentadas ou ricas en fibra (verduras e hortalizas, froitas, legumes e cereais integrais) cando a enfermidade está en fase activa. Durante o período inactivo da enfermidade hase de recomendar una dieta libre que se axuste ao máximo aos patróns de dieta equilibrada e variada. O especialista valorará a necesidade de tomar un suplemento de vitaminas e sales minerais paira corrixir os signos temperáns de desnutrición, dependendo da zona do intestino delgado afectada.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións