Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

É a dieta xaponesa tan saudable como a mediterránea?

Se a dieta mediterránea representa a guía saudable da alimentación cunha pirámide, en Xapón móstrase con algo parecido a unha peonza

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 16deMaiode2007

Img
A roda ou a pirámide dos alimentos na dieta mediterránea, a peonza de Xapón e varios grafismos propios doutros países constitúen guías dietéticas que permiten explicar as características dunha dieta equilibrada á poboación xeral. Son un recurso didáctico de gran utilidade xa que resumo, co apoio de imaxes, como debe ser unha alimentación saudable, considerando os costumes, os recursos socioeconómicos e os aspectos culturais e gastronómicos propios de cada rexión. Por exemplo, nas guías dietéticas de Xapón aparece o té xunto coa auga como bebidas de elección. Tamén aparecen certas algas ou derivados da soia como fontes de proteína completa e alternativa aos alimentos de orixe animal, produtos que non aparecen na nosa coñecida pirámide.

Dieta xaponesa e española

A dieta tradicional de Xapón componse basicamente de arroz, peixe, algas, verduras e derivados da soia, pero o seu principal característica radica en que se aconsella comer unha gran variedade de alimentos (ata 30 alimentos de distinto tipo cada día), iso si, combinados en cada comida e en pequenas cantidades.

O achegue medio de calorías que se recomenda á poboación adulta é dunhas 2300 para os homes e dunhas 1950 para as mulleres. A repartición das devanditas calorías entre os principios inmediatos aconsellado é do 63% para os carbohidratos, do 12% para as proteínas e do 25% para as graxas. En cambio, en España admítese ata un 30% das calorías provenientes das graxas, valor que pode chegar a ser do 35% a condición de que ese aumento sexa debido a un maior consumo de aceite de oliva.

Todo isto tradúcese en que a dieta xaponesa é menos graxa e rica en proteínas animais que a española. Outro aspecto que distingue a dieta recomendada en España da xaponesa é o consumo habitual de té, algas e de derivados da soia. O té máis habitual en Xapón é o verde, que forma parte da tradición do país e constitúe o elemento protagonista da famosa “cerimonia do té”. É tan popular que mesmo moitos doces, xeados e galletas incorpórano como ingrediente, conferíndolles o seu sabor característico. O té verde é unha bebida moi rica en antioxidantes. Entre os seus compoñentes destaca o flúor, o calcio, o potasio e o magnesio, e das súas vitaminas as do grupo B e o prol-vitamina A.

A dieta xaponesa é menos graxa e rica en proteínas que a mediterránea, ademais de incluír alimentos como o té, as algas ou os derivados da soia

Aliada contra enfermidades

Pola súa banda, as algas ou verduras mariñas enriquecen a dieta en proteínas vexetais, vitaminas e minerais, ademais de fibra. Respecto dos derivados da soia, destaca que se tratan de alimentos moi ricos en proteínas de boa calidade, cun interesante achegue de graxas insaturadas (saudables para o corazón e os vasos sanguíneos), de antioxidantes e dunhas sustancias coñecidas como fitoestrógenos. Ditas sustancias relaciónanse cun menor risco de sufrir enfermidades cardiovasculares, osteoporoses e cancros dependentes de hormonas como o de mama ou endometrio. Os fitoestrógenos posúen actividade estrogénica, é dicir, compórtanse de modo similar aos estrógenos humanos, motivo polo que o seu consumo tamén mellora os síntomas asociados á menopausa feminina (sofocos e perda de masa ósea).

Durante o período fértil da muller, un dos factores de risco para desenvolver cancro de mama ou outros cancros dependentes de hormonas é a exposición excesiva aos estrógenos humanos. Se ditas hormonas atópanse en niveis demasiado elevados, poden provocar a división e posterior reprodución descontrolada das células, é dicir, cancro. Con todo, as isoflavonas ou os fitoestrógenos da soia posúen unha acción moito máis débil, polo que son susceptibles de reducir o risco de inicio de división celular descontrolada. Isto explica que, en países como Xapón, onde a media de fitoestrógenos inxeridos oscila entre 20 e 50 miligramos diarios, o risco de padecer cancro de mama sexa entre cinco e oito veces menor que en Europa occidental, onde a media é de 1 miligramo diario.

A peonza, a guía alimentaria xaponesa

O risco de cancro de mama en Xapón é entre cinco e oito veces menor que en Europa, en gran medida polo seu alto consumo de soia, rica en isoflavonas e fitoestrógenos

O grafismo que mostra as guías dietéticas para a poboación de Xapón aseméllase a unha peonza. A forma en que se presentan os alimentos difire da da pirámide española, xa que neste grafismo os alimentos colócanse nun ou outro nivel en función do número de racións aconselladas para tomar cada día, sen considerar a cantidade total. Por ese motivo a froita e o leite quedan no espazo inferior e máis reducido, xa que deses alimentos aconséllase tomar 2 racións diarias, fronte ás 5-7 racións recomendadas de alimentos ricos en carbohidratos complexos, que aparecen no primeiro nivel ou base (arroz, fideos de arroz ou pan). Estas guías dietéticas publicáronse no ano 1985, e acompáñanse de recomendacións similares á española:

  • Hai que comer variedade de alimentos para asegurar unha dieta equilibrada. Convén consumir 30 ou máis tipos dos mesmos cada día.
  • É preciso axustar a inxesta enerxética diaria segundo o grao de actividade ou desgaste físico individual. Comer máis do debido eleva o risco de desenvolver obesidade.
  • É importante atender tanto á cantidade como á calidade da graxa da dieta. Evite comer en exceso graxas, sobre todo as de orixe animal, e empregar aceites vexetais para cociñar e aderezar as comidas.
  • Non hai que abusar do sal (menos de 10 g diarios). Empregar especias e técnicas culinarias que fagan menos necesario o uso de sal.
  • Hai que procurar que a alimentación (o momento da comida) teña lugar en ambiente tranquilo e relaxado, á vez que sexa un momento de encontro e de comunicación ao redor da mesa.

Img

A tradicional dieta xaponesa constitúe, por tanto, un modelo de dieta equilibrada, con características singulares que a distinguen do mediterránea pero coa que comparte un obxectivo común: promover unha alimentación saudable que axude ao benestar da poboación e a reducir o risco de enfermidades.

Un repaso á pirámide mediterránea

Img piramide1
A última versión da Pirámide da Alimentación Española intégrase nunha publicación que leva por título Guía da Alimentación Saudable (SENC -Sociedade Española de Nutrición Comunitaria-, 2004). Dita guía converteuse, nos últimos anos, na principal referencia do noso país en materia dietética, e constitúe unha fórmula gráfica e sinxela que integra todos os alimentos propios da nosa dieta dunha forma racional e saudable. Pretende, do mesmo xeito que o resto de guías dietéticas, ser unha ferramenta adecuada para o mantemento da saúde e a prevención de enfermidades.

A pirámide baséase nos fundamentos da popular dieta mediterránea. Son características esenciais desta dieta o consumo abundante de cereais e os seus derivados (pan, pasta, galletas…), legumes, froitas e froitos secos, verduras e hortalizas. En menores cantidades preséntase o consumo de peixe, carnes magras de aves, ovos e derivados lácteos e, aínda en menos proporcións, outras carnes. Estes alimentos se condimentan habitualmente con aceite de oliva e acompáñanse, se a persoa ten o costume, dun consumo moderado de viño tinto na comida. Ademais, a práctica regular de actividade física e o consumo abundante de auga son característicos da forma de vida mediterránea e un complemento importante da saúde, o cal tamén queda reflectido na pirámide.

Algo que distingue a esta nova pirámide de versións anteriores é que actualmente integra bebidas fermentadas de baixa gradación como o viño, a cervexa ou a sidra, polo seu papel na dieta mediterránea, considerando ademais que existen estudos científicos que avalan que o consumo moderado deste tipo de bebidas pode ter efectos beneficiosos para a saúde.

Expertos da comunidade médica e científica non dubidan na bondade desta dieta, conscientes de que son moitos os estudos que confirman que contribúe a diminuír o risco de padecer patoloxías crónicas como son as enfermidades do corazón, o cancro, a obesidade e a diabetes, que afectan a sectores importantes das sociedades desenvolvidas.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións