Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A importancia das proteínas

Son elementos indispensables paira o crecemento e a construción de tecidos e órganos...

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 14deMarzode2003

As proteínas son sustancias orgánicas que conteñen carbono,
hidróxeno, osíxeno e nitróxeno. Están compostas
de aminoácidos, as súas unidades máis simples, algúns dos cales
son esenciais paira o noso organismo; é dicir, que necesariamente han de ser
inxeridos xunto coa dieta, xa que o corpo non é capaz de producilos por
si só.

Aminoácidos esenciais e fontes alimenticias
de proteínas

Isoleucina, leucina, lisina, metionina, fenilalanina, treonina, triptófano
e valina. En función da cantidade de aminoácidos esenciais,
establécese a calidade dos distintos tipos de proteínas. Aquelas
que conteñen cantidades suficientes de cada un dos aminoácidos esenciais
son proteínas de alto valor biolóxico e, cando falta un aminoácido
esencial, o valor biolóxico desa proteína diminúe. O organismo
non pode sintetizar proteínas se tan só falta un aminoácido
esencial. Todos os aminoácidos esenciais atópanse presentes en
as proteínas de orixe animal (ovo, carnes, peixes e lácteos),
por tanto, estas proteínas son de mellor calidade ou de maior valor biolóxico
que as de orixe vexetal (legumes, cereais e froitos secos), deficitarias
nun ou máis deses aminoácidos. Con todo, proteínas
incompletas ben combinadas poden dar lugar a outras de valor equiparable a
as da carne, o peixe e o ovo (especialmente importante en réximes
vegetarianos). Son combinacións favorables: leite e arroz ou trigo ou sésamo
ou pataca, leite con millo e soia, legume con arroz, faba e millo
ou trigo, soia con trigo e sésamo ou arroz, arroz con froitos secos, etc.

Clasificación das proteínas:

a) Segundo o seu contido en aminoácidos
esenciais

  • Proteínas completas ou de alto valor biolóxico: si conteñen
    os aminoácidos esenciais en cantidade e proporción adecuadas.
  • Proteínas incompletas ou de baixo valor biolóxico: si
    presentan una relación de aminoácidos esenciais escasa. As
    legumes e os froitos secos son deficitarios en metionina, mentres que os
    cereais son deficitarios en lisina.

Segundo a OMS, a proteína de maior calidade é a do ovo,
á que se asignou o valor de referencia 100, a partir do cal
determínase o valor biolóxico do resto de proteínas.

b) Segundo a súa estrutura química:

  • Simples: si ao hidrolizarse só dan aminoácidos. Inclúen
    a albúmina do ovo, as globulinas do plasma sanguíneo,
    as prolaminas o colágeno…
  • Conxugadas: formadas pola unión dunha fracción nitrogenada
    e outra de natureza non proteica. Neste grupo atópanse as lipoproteínas
    (que combinan proteínas e lípidos), as glucoproteínas
    e mucoproteínas, as metaloproteínas (como a hemosiderina ou
    ferritina), as fosfoproteínas e as nucleoproteínas (formadas
    ao combinarse una proteína simple cun ácido nucleico – ADN,
    ARN-).

Funcións das proteínas

* Plástica, estrutural ou de construción:
forman parte das estruturas corporais, fornecen o material necesario
paira o crecemento e a reparación de tecidos e órganos do corpo.
P. ex. a queratina está presente na pel, as uñas e o pelo;
o colágeno está presente nos ósos, os tendóns e o cartílago,
e a elastina, localízase fundamentalemente nos ligamentos.
* Reguladora: algunhas proteínas colaboran
na regulación da actividade das células. Certas hormonas
son de natureza proteica (insulina, hormona do crecemento…), moitas encimas
son proteínas que favorecen múltiples reaccións orgánicas
e algúns neurotransmisores teñen estrutura de aminoácido ou derivan
dos aminoácidos e regulan a transmisión de impulsos nerviosos.
* Defensiva: forman parte do sistema inmunológico
ou defensas do organismo (anticorpos, inmunoglobulinas…).
* Interveñen en procesos de coagulación:
fibrinógeno, trombina…. impiden que ao danarse un vaso sanguíneo
pérdase sangue.
* Transporte de sustancias: transportan graxas (apoproteínas),
o osíxeno (hemoglobina), tamén facilitan a entrada ás células
(transportadores de membrana) de sustancias como a glicosa, aminoácidos,
etc.
* Enerxética: cando o achegue de hidratos
de carbono e graxas resulta insuficiente paira cubrir as necesidades enerxéticas,
os aminoácidos das proteínas empréganse como combustible enerxético
(1 gramo de proteína fornece 4 Kcal).
De todo isto dedúcese que “a fame non debe saciarse só a base
de proteínas”, xa que estas empregaranse como fonte de enerxía
e non paira construción de tecidos e outras funcións fundamentais paira
o bo funcionamento do noso corpo.

Dixestión e metabolismo das proteínas

As proteínas comezan a dixerirse no estómago, onde son
atacadas pola pepsina, que as divide en sustancias máis simples, liberando
algúns aminoácidos. No duodeno, o mollo pancréatico e posteriormente,
as encimas do mollo intestinal completan a súa dixestión.
Os aminoácidos absórbense no intestino delgado, pasan directamente
ao sangue e chegan ao fígado onde uns almacénanse e outros interveñen
na síntese ou produción de proteínas de diversos tecidos,
formación de anticorpos, etc.

Recomendacións de consumo

Segundo despréndese de numerosos estudos sobre evolución de consumo
de alimentos nas sociedades occidentais, a porcentaxe de enerxía
achegado polas proteínas e graxas aumenta progresivamente até alcanzar
cifras preocupantes. Así é común atopar poboacións onde
as proteínas acheguen en torno ao 20 % da enerxía total de
a dieta, fronte ao 12-15 % recomendado.
As proteínas atópanse amplamente distribuídas tanto en alimentos
de orixe animal (carnes, peixes, leite e ovos), como en alimentos de orixe
vexetal (legumes, cereais e froitos secos). As proteínas animais,
ao ter maior contido en aminoácidos esenciais resultan máis
completas que as vexetais. Con todo, a relación adecuada entre
elas nunha dieta equilibrada debe ser maior que uno, a favor das vexetais.

Inxesta diaria recomendada de proteínas:

Lactantes: 1,6-2,2 g/Kg peso/día
Nenos: 1-1,2 g/Kg peso/día
Adolescentes (mozos): 0,9-1 g/Kg peso/día
Adolescentes (mozas): 0,8-1 g/Kg peso/día
Adulto: 0,8 g/Kg peso/día
Deportistas adestrados: até 2g/Kg peso/día
Xestación (2ª metade): + 6 g diarios
Lactación (1-6 meses): + 15 g diarios
Lactación (superior a 6 meses): + 12 g diarios

Aínda que se recomenda que estas proteínas proveñan de variedade de alimentos,
hai múltiples razóns paira elixir en maior proporción as de orixe
vexetal, entre as que destacan o seu prezo (sensiblemente inferior) e o seu achegue
escaso ou nulo de graxas saturadas e de colesterol.

Enfermidades relacionadas co consumo de proteínas
Alteracións do sistema renal, desnutrición, certas alerxias
de orixe alimentaria (ao ovo, ao peixe, á proteína do leite
de vaca….) e celiaquía ou intolerancia ao gluten, entre outras. Un
exceso de proteínas animais na alimentación, polo seu contido
de fósforo e graxas saturadas asociadas, relaciónase cun maior risco
de osteoporose (o fósforo compite co calcio diminuíndo a súa absorción)
e de enfermidades cardiovasculares.

Enlaces de interese:
revista.consumer.é:Que son os nutrientes? Garantía de saúde

Enlaces de interese:
revista.consumer.é:Dieta equilibrada. A alimentación debemos coidala sempre, non só cara ao verán

Enlaces de interese:
revista.consumer.é:Alerxias alimentarias. Una epidemia silenciosa

Enlaces de interese:
revista.consumer.é:Celiaquía. A dieta é o tratamento único.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións