Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

A importancia dos cereais na saúde e o benestar

Ricos en enerxía e en fibra, os cereais son un alimento saudable e fundamental para asegurar o sustento de millóns de persoas

img_cereales dieta salud hd

O papel dos cereais na alimentación das persoas é clave, sobre todo nos países con menos recursos e nas zonas rurais, onde viven oito de cada dez persoas en situación de pobreza extrema. A agricultura é fundamental para que todas as persoas teñan acceso a unha alimentación suficiente e de calidade. Non en balde, na última conmemoración do Día Mundial da Alimentación, a Organización das Nacións Unidas para a Alimentación e a Agricultura (FAO) elixiu como lema “A protección social e a agricultura: romper o ciclo da pobreza rural”. No seguinte artigo recóllese a incidencia do sector agrario na alimentación mundial, explícase cal é o papel dos cereais na dieta e abórdase un tema que xera inquietude: como atenuar os efectos dos antinutrientes que conteñen os cereais.

 

Imaxe: mycola_adams

A agricultura, base da alimentación mundial

A agricultura sempre foi importante para a subsistencia das persoas e, a día de hoxe, é vital para facer fronte aos enormes problemas de alimentación que existen a nivel mundial. Este fenómeno, coñecido como inseguridade alimentaria, afecta a case 1.000 millóns de persoas, a pesar de que a produción actual de alimento é excedentaria. Producimos máis comida da que necesitamos e, en paralelo, unha de cada sete persoas ten fame. E as contradicións non se acaban aquí, xa que case o 80% da poboación que está en situación de pobreza extrema reside en zonas rurais, onde a agricultura é posiblemente o único modo de subsistencia. Algo difícil de dixerir cando, nos primeiros anos da nosa posguerra, o habitual era retornar ás rexións rurais para sobreporse á escaseza que supuña vivir afastado das terras de cultivo.

Múltiples causas poderían explicar o non poder dispor de cantidades adecuadas de alimentos saudables en determinadas áreas: o cambio climático -que afecta máis a quen non poden adaptarse a el-, novas pragas, falta de protección social e xurídica, globalización de mercados, baixa produtividade, etc. Todo iso limitou a produción e ha empobrecido o produto agrícola, empeorando por tanto a nutrición dos pobos campesiños. E é que a solución, ata o advenimiento dun mundo mellor, pasa por ter unha dieta variada e unha agricultura adaptada aos recursos e ás posibilidades das terras cultivables. E aquí sempre aparece un recurso milenario: os cereais.

O papel dos cereais na dieta

Os primeiros poboadores eran, sobre todo, recolectores. Subsistiron polas súas habilidades para producir, almacenar e manipular distintos cereais, unha tradición que non se perdeu co paso dos séculos. Na actualidade, o arroz e o trigo son os cereais máis consumidos no mundo, seguidos pola avena, o sorgo, o millo, a cebada ou o centeo. Constitúen a base da maioría das dietas, en especial nos países en desenvolvemento, nos que estes alimentos polo xeral fornecen o 70% ou máis da inxesta enerxética das persoas. Con todo, nos países desenvolvidos, os hidratos de carbono de absorción lenta representan menos do 40% da enerxía consumida pola poboación.

Os grans dos distintos cereais teñen unha estrutura e un valor nutritivo similar, aínda que a forma e o tamaño das súas sementes poidan ser diferentes. Así, o 65%-75% do seu peso son hidratos de carbono -sobre todo almidón-, entre o 6% e o 12% son proteínas e do 1% ao 5% son graxas, tal e como concluíu a FAO xa en 1999.

Debido á escaseza de alimentos entre as poboacións rurais máis vulnerables, a dieta destas persoas baséase na inxesta dun só cereal (millo ou arroz) e dun legume. A combinación é moi interesante, xa que os resultados de moitos estudos mostraron que estes dous tipos de alimentos compleméntanse nutritivamente entre si.

Antinutrientes dos cereais, como reducir os seus efectos

Os cereais deben suplementarse con alimentos ricos en proteína, minerais e vitaminas a fin de actuar sobre as súas antinutrientes, é dicir, sobre os elementos que poden dificultar a absorción de certos nutrientes esenciais.

A presenza dos antinutrientes é propia dos alimentos vexetais, pois se atopan neles de maneira natural. Con todo, o modo en que se procesan ou cociñan os alimentos incide na cantidade de antinutrientes finais e, por tanto, en como actúan no organismo. No caso dos cereais, leste é un factor de gran importancia xa que, se non tiveron un adecuado procesado ou cociñado, poden manter certo nivel de antinutrientes.

Esta situación é moi delicada no caso dos alimentos infantís elaborados a base de cereais como o trigo, o arroz, a avena e o millo. A presenza de factores antinutritivos nas fariñas destes cereais pode reducir a absorción de importantes minerais como o ferro ou o calcio, cuxa deficiencia pode ocasionar no neno importantes trastornos. Con todo, cando as fariñas de cereais son procesadas pola industria alimentaria ou por métodos caseiros, ven diminuído o seu contido en antinutrientes e resultan máis seguras e adecuadas para o desarollo de alimentos infantís.

O ácido fítico é o principal antinutriente presente nos cereais, cunha presenza maior nos integrais que nos refinados. Áchase en altas concentracións no gran (superior ao 2%) e pode inhibir de forma significativa a absorción de elementos de interese nutricional mediante a formación de complexos insolubles. No entanto, tanto os procesos que se aplican nas industrias alimentarias como as distintas técnicas culinarias empregadas nos fogares dos países en vías de desenvolvemento (germinado, remojado, moenda, tostado, etc.) son capaces de reducir o contido deste antinutriente dos cereais. É tamén de gran importancia destacar que o ferro que conteñen os cereais -chamado ferro non-hemo e que está en forma férrica (Fe+3)- ve incrementada a súa absorción en presenza de vitamina C, xa que esta é capaz de diminuír o efecto negativo do ácido fítico sobre o ferro e tamén de reducir este a a súa forma ferrosa (Fe+2) que se absorbe con facilidade. Os alimentos ricos en vitamina C son as froitas e verduras.

Así, o consumo de cereais, sobre todo polas persoas máis vulnerables ao déficit nutricional de calquera país (anciáns, nenos e embarazadas), é moi recomendable como fonte de enerxía e de nutrientes… como desde fai miles de anos.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións