Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Alerxias alimentarias: estes son os produtos que máis afectan os nenos

Un de cada dez nenos padece alerxias alimentarias nos países desenvolvidos e a prevalencia aumentou nas últimas décadas, segundo a Organización Mundial da Alerxia

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Luns, 01deFebreirode2021
alergias alimentarias causas Imaxe: Getty Images

Ao leite, aos froitos secos, ao ovo, ao peixe… Uno de cada dez nenos padece alerxias alimentarias nos países desenvolvidos, informa a Organización Mundial da Alerxia (WAO), e o problema non deixa de crecer: segundo este organismo, a prevalencia foi aumentando nas últimas décadas, e hai un incremento nos ingresos hospitalarios por reaccións adversas agudas a algún alimento. Saber recoñecer estas alerxias é crucial. Explicámosche que son e que alimentos son máis proclives a producilas.

Que é una alerxia alimentaria (e que non)

Antes de nada, debemos saber de que estamos a falar. Como sinalan Ángela Claver e Celia Pinto, alergólogas da Sociedade Española de Inmunología Clínica, Alergología e Asma Pediátrica (Seicap), “o termo ‘alerxia alimentaria’ utilizouse de maneira abusiva, aplicándoo de forma incorrecta paira referirse a calquera tipo de reacción secundaria a un alimento ou a un aditivo. As definicións de reacción adversa, intolerancia e reaccións alérxicas a alimentos prestáronse a confusión até hai uns anos, cando a Academia Europea de Alergología e Inmunología Clínica e a WAO chegaron ao consenso actual dos mesmos”. Así pois, que ideas débennos quedar claras?

  • Hipersensibilidad a alimentos. Calquera reacción adversa a alimentos englóbase dentro deste termo. Dentro deste grupo, teriamos as alerxias e as intolerancias.
  • Alerxias. Si queremos ser precisos, só podemos falar de alerxia alimentaria cando se produciu una reacción de tipo inmunitario. É dicir, cando o noso sistema inmune, por erro, identifica un alimento cunha ameaza e reacciona paira facerlle fronte. Dentro deste grupo, as máis habituais son aquelas en as que se crean uns anticorpos denominados IGE (inmunoglobulina E), por exemplo, a alerxia ao ovo. Hai outras alerxias nas que non interveñen estes anticorpos, como sucede coa celiaquía, que se considera una enfermidade autoinmune, na que é o propio organismo o que dana as vellosidades intestinais paira defenderse do gluten, ao que considera un inimigo.
  • Intolerancias. Si non intervén un mecanismo inmunitario, falamos de “hipersensibilidad non alérxica a alimentos”. Sería o caso, por exemplo, da intolerancia á lactosa. Na súa gran maioría trátase de reaccións adversas causadas por un déficit encimático, pero tamén poden ser de causa farmacolóxica ou química.

Non se trata dunha clasificación baladí: as reaccións son distintas e tamén o son a gravidade e as medidas que se deben adoptar. “Una intolerancia non é una alerxia. Nunha alerxia, a reacción adoita ser rápida: en cuestión de minutos desde que o neno leva o alimento á boca, aparecen os síntomas. En cambio, na intolerancia as reaccións mantéñense latentes durante máis tempo. Son máis lentas e, xeralmente, menos graves. Poderiamos dicir que, nunha intolerancia, una transgresión –é dicir, comer algo indebido– non compromete a vida (salvo en casos excepcionais); nunha alerxia grave, si pode pola en risco”, insiste Luís Echeverría, coordinador do Grupo de Alerxias Alimentarias da Seicap.

Principais síntomas das reaccións alérxicas

Os síntomas adoitan consistir en aparición repentina de picor, urticaria, así como hinchazón na lingua, beizos ou garganta, dificultade paira respirar… Pero una reacción alérxica severa pode desencadear una anafilaxia, é dicir, una afectación de múltiples órganos e sistemas que podería pór en risco a vida do neno.

Así mesmo, aínda cando sexan moito menos frecuentes, tamén hai reaccións de hipersensibilidad non alérxicas que poden resultar de extrema gravidade. É o caso da intolerancia hereditaria á fructosa (fructosemia): os nenos que a sofren poden morrer si continúan inxerindo alimentos con fructosa. Por iso é polo que sexa esencial saber como actuar si estamos cun menor que teña alerxia ou intolerancia a algún alimento.

Paira iso, é fundamental facer un diagnóstico diferencial paira delimitar que tipo de problema hai detrás dunha reacción adversa a un alimento. Aínda que sempre debe ser o médico o que faga este diagnóstico, existe una serie de sinais que nos poden orientar paira distinguir unhas das outras, e que debemos coñecer:

  • Nas intolerancias alimentarias (hipersensibilidad non alérxica), as reaccións, normalmente dixestivas, adoitan ser de inicio retardado, é dicir, poden transcorrer horas, e mesmo días, desde que o neno toma o alimento problemático ata que aparecen os síntomas.
  • As alerxias mediadas polos anticorpos IGE coñécense como “de hipersensibilidad inmediata”. A aparición dos síntomas é moi rápida, normalmente nos primeiros 20 minutos desde a exposición. Estes síntomas poden ser cutáneos, respiratorios e gastrointestinales.
  • Nas alerxias alimentarias non mediadas por estes anticorpos, por exemplo a celiaquía, o inicio dos síntomas adoita ser retardado, pasadas horas, e ás veces días, desde a exposición ao alimento. Normalmente, trátase de cadros dixestivos.

Alerxias: só afecta un alimento?

alergia alimentaria productos
Imaxe: Anna Prosekova

“Até unha terceira parte dos nenos con alerxia alimentaria presentan reaccións adversas con máis dun alimento”, explica Ana María Praza-Martín, do Servizo de Alerxia e Inmunología Clínica do Hospital Sant Joan de Déu (Barcelona). A reactividad cruzada é un fenómeno que ocorre cando un anticorpo reacciona non só co alérgeno orixinal, senón con outros similares. É común entre alimentos da mesma familia. Por exemplo, distintos froitos secos ou distintos mariscos.

Cando un neno mostra síntomas de alerxia a un alimento, son moitas as dúbidas que lles xorden aos pais. Por exemplo, se o pequeno ten alerxia ao leite de vaca, pregúntanse si poderán tomar leite doutros animais; se o rexeitamento é ao ovo, queren saber si só ao de galiña ou tamén ao doutras aves. Non hai una resposta única, e a clave adoita estar nas proteínas:

  • Leite. Os alérxicos ao leite de vaca habitualmente tamén o son ás doutros mamíferos, como a de cabra e a de ovella, porque ditas leites comparten moitas proteínas; no entanto, poden tolerar outras, como a de burra ou a de camella. Pero non é necesario retirar ou non introducir a carne de tenreira nestes nenos, xa que a maioría deles tolérana á perfección.
  • Ovo. Os alérxicos adoitan selo tamén aos das outras aves, pero non en todos os casos.
  • Mariscos. Moluscos, cefalópodos e crustáceos non comparten moitas das súas proteínas. Por tanto, deben estudarse por separado.
  • Peixes. Os nenos alérxicos a un peixe adoitan reaccionar a moitos deles. Isto é debido a que a parvalbúmina é a proteína máis comunmente implicada nesta alerxia, e trátase dunha proteína presente na maioría dos peixes.
  • Vexetais e froitos secos. Podemos atopar reactividades cruzadas entre distintas familias. Gran parte da reactividad cruzada existente entre alimentos do reino vexetal é debida a proteínas comúns. Así, por exemplo, é frecuente que quen son alérxicos ao cacahuete tamén o sexan aos legumes (lentellas, guisantes, garavanzos e xudías brancas).

Para acceder a máis contidos, consulta a revista impresa.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións