Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Almorzo infantil

É una das comidas máis importantes do día, posto que debe achegar o 25% das calorías
Por Azucena García 14 de Febreiro de 2006

Estudos recentes revelan que o 8% dos nenos non almorzan e que esa proporción se incrementa conforme aumenta a súa idade. Una afirmación que non debe pasar desapercibida paira ninguén, menos aínda se se ten en conta que o almorzo debe achegar o 25% das calorías diarias. Os nutricionistas aseguran que aínda que durante a noite descansemos, o corpo permanece en funcionamento mediante a respiración ou a circulación do sangue, o que explica que á mañá seguinte haxa que repor forzas e encher os depósitos de enerxía. Especialmente na etapa escolar é importante que os nenos tomen un almorzo completo, sen présas, e que cubra todas as súas necesidades nutricionais. Pola contra perderán a concentración no colexio, resultaralles máis difícil seguir o ritmo dos seus compañeiros e poderían, mesmo, chegar a durmirse en clase.

Vantaxes dun bo almorzo

O almorzo é una das comidas máis importantes e máis esquecidas do día, xa que son poucos quen almorzan de forma correcta. O hábito máis común é tomar un café ou comer una pequena peza de bollería, sen ter en conta que a pesar de durmir durante a noite o organismo continuou en funcionamento e, por tanto, consumiu una enerxía que hai que repor. Margarita Pich, gastreoenteróloga pediátrica da Clínica Teknon, afirma neste sentido que o almorzo “é importante toda a vida, non só nunha etapa concreta”, e asegura que debe achegar o 25% das calorías que o corpo humano necesita cada día, e que oscilan entre as 1.300 dun neno menor de tres anos até as máis de 2.000 dun adolescente. “Pero sobre todo -continua- é importante nos nenos cando se atopan na etapa de crecemento”.

Segundo a Asociación Americana de Dietética, “o tipo de alimentos que os nenos consumen no almorzo pode afectar á súa capacidade de aprendizaxe e ao seu estado de saúde”. Isto significa que cando o neno atópase na etapa de crecemento, o colexio e as actividades extraescolares obrigan a realiza una maior actividade física e intelectual, polo que un bo almorzo axúdalle a ter una maior concentración na escola, manter o control do peso e baixar os niveis de colesterol.

Fabricantes de importancia no sector aseveran ademais que un almorzo equilibrado prevén a irritabilidad e evita o picoteo e a ansiedade para comer a destempo. E é que almorzar de maneira adecuada achega ao pequeno as necesidades nutricionais que o seu corpo necesita, sen esquecer que axuda a seguir una dieta equilibrada, repartir mellor a inxesta de calorías ao longo do día e repor as case 600 calorías que perdemos mentres durmimos. Aínda por riba, este convértese no momento do día no que maior cantidade de leite ou derivados lácteos consumen os escolares. Uno dos mellores alimentos paira completar a formación dos seus dentes e ósos, xa que o calcio que obtén o organismo chégalle sempre procedente da dieta e é a mellor prevención contra a osteoporose.

En resumo, un bo almorzo ten como principais vantaxes:

  • Recuperar a enerxía perdida polos nenos despois de durmir 10 ó 12 horas, sen inxerir ningún alimento.
  • Contribuír ao equilibrio alimentario e a unha asimilación máis regular e máis eficaz dos nutrientes.
  • Evitar o golpe de cansazo a media mañá, asegurar una boa forma e mellorar a atención e a eficacia en clase.
  • Controlar o peso, grazas a una alimentación máis equilibrada e regular.

Que ocorre si non se almorza correctamente?

“O neno que non almorza ou fai un almorzo pobre arríscase a perder capacidade de atención nas primeiras horas de clase, pode sufrir episodios de hipoglucemia ou baixada do nivel de azucre en sangue, obtén peores resultados nas clases de cálculo e, mesmo, pode chegar a durmirse”. Así explica o profesor Carlos Mariña, da Facultade de Ciencias da Saúde da Universidade Europea de Madrid, as consecuencias de non realizar esta comida como cómpre. Unhas características ás que a doutora Pich engade que os nenos que non almorzan controlan menos a súa conduta, teñen peor actitude na escola, una menor concentración e cústalles máis a aprendizaxe. “Pola contra, un bo almorzo favorece un bo nivel de azucre en sangue e mellora o rendemento escolar“, insiste.

O estudo “EnKind” sobre ‘Hábitos Alimentarios da Poboación Infantil e Xuvenil española’ destaca que o 8% dos nenos españois acode ao colexio sen almorzar, o 32% realiza un almorzo con poucas calorías e só o 26% realiza un almorzo completo. Segundo Mariña, os nenos que acoden ao colexio tras inxerir pouco ou nada pola mañá son nenos xeralmente nerviosos e intranquilos, aos que os pais deben levantar antes paira tranquilizalos e dispor de máis tempo paira almorzar. “Os nenos deben levantarse moito antes da cama para que os pais almorcen con eles, porque os nenos son uns grandes imitadores e se os maiores non almorzan, eles non almorzarán. Ademais, algúns nenos non queren almorzar porque non teñen apetito despois de una cea copiosa, polo que se pode tentar merendar mellor e facer una cea máis lixeira, xa que á noite o proceso de dixestión é máis lento”, recomenda Margarita Pich.

En concreto, a doutora explica que cear moito e non almorzar “pode alterar os ritmos de insulina” (o que limita a capacidade de atención), polo que recomenda como outra alternativa repartir o almorzo en dúas comidas, una pola mañá e outra a media mañá. “Iso é fantástico paira os nenos e moi correcto. Menos cantidades e repartidas”, matiza. Una aclaración compartida por Carlos Mariño, que aconsella, iso si, consultar antes esta posibilidade co pediatra, xa que “algúns colexios teñen establecido o horario de comida moi cedo, sobre as doce e media da mañá, e ao final é posible que o neno consuma máis do debido”.

Ao mesmo tempo, realizar un bo almorzo significa aumentar a inxesta de líquidos, tan necesarios paira o correcto funcionamento do organismo. Un vaso de leite ou de zume antes de ir á escola é indispensable paira o pequeno, xa que non só lle achega o líquido que o seu corpo necesita senón que é tamén una boa oportunidade paira inxerir vitaminas, minerais e fibra.

O almorzo ideal

A maioría de expertos en pediatría e nutrición están de acordo: o almorzo ideal existe e debe estar composto por tres grupos de alimentos. O primeiro destes grupos confórmano o leite e os derivados lácteos (queixo ou iogur), que se completan cunha peza de froita ou un zume, preferiblemente, natural, e una porción de cereais. Neste sentido, a doutora Pich explica que o leite é un alimento importante na etapa de crecemento, pero non fundamental. “Existen outros produtos derivados do leite que son tamén perfectos paira o almorzo, como un iogur. Por iso non é estritamente necesario tomar leite, calquera derivado lácteo pode achegar as mesmas vitaminas”, agrega.

Pola súa banda, Carlos Mariña opina que “o almorzo debe incluír un preparado lácteo con cereais e tostadas con manteiga ou marmelada”. No que coinciden ambos é en rexeitar a bollería industrial como un bo almorzo. “Se o neno quere bollería -advirte Mariña-, pode comer bollería selecta, como un croissant ou una madalena”. A isto, Margarita Pich engade que tamén a bollería caseira é una boa opción, como un bizcocho ou una sopapo feito en casa, con produtos naturais. “Estes resultan estupendos paira almorzar xunto cun vaso de leite, pero non a bollería industrial, que é nefasta e contén moitos saborizantes que poden crear adicción, como a graxa de porco, que favorece ademais a obesidade e achega pouca fibra”, subliña Pich.

En definitiva, se se seguen estas recomendacións, o neno conseguirá un almorzo equilibrado grazas a que:

  • O leite e os derivados lácteos achegan calcio.
  • A froita e os zumes son una fonte de fibra e vitaminas.
  • Os cereais conteñen hidratos de carbono e proteínas.

“O almorzo ideal debe incluír una bebida paira satisfacer as necesidades de líquido do organismo, cereais paira cubrir a demanda de enerxía e un produto lácteo paira achegar calcio. Tamén poden engadirse froitas paira o achegue vitamínico, así como alimentos ricos en proteínas paira o crecemento e a reparación dos tecidos”, concretan os expertos aquí consultados.

A este respecto, a Axencia Española de Seguridade Alimentaría (AESA) recomenda que cada neno consuma polo menos medio litro de leite diario

A Axencia Española de Seguridade Alimentaría (AESA) recomenda que cada neno consuma polo menos medio litro de leite diario

que, “salvo prescrición médica, non necesita ser desnatada”. No entanto, recoñece que na actualidade existe un elevado consumo de lácteos grazas á inxesta de iogures, quesitos e sobremesas lácteas. Tamén insiste en que os pequenos deben tomar froita natural e pon de manifesto o abuso dos zumes de froita industriais, en detrimento de os que se fan con froitas enteiras. Por ultimo, aconsella tomar doces “con moderación” e chama a atención sobre o consumo excesivo de doces, xeralmente elaborados pola industria.

Una última recomendación da Clínica Teknon aposta por que o almorzo sexa:

  • Enerxético: Debe achegar o 25% das necesidades calóricas diarias a través de carbohidratos e azucres, necesarios paira o funcionamento do cerebro e os músculos
  • Formador: Debe incluír proteínas e calcio, fundamentais paira o crecemento
  • Regulador: Debe conter vitaminas, minerais e fibra, sobre todo, a través do consumo de froitas.
  • Variado: Debe ter un aspecto e sabor apetitoso, completo e equilibrado.