Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Beneficios do ácido fítico

É unha sustancia natural de cereais, legumes, froitos secos e sementes enormemente beneficiosa para o organismo humano

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Luns, 28 de Xaneiro de 2008
img_cerealesylegumbres

Img
A inxestión de ácido fítico, sustancia natural de cereais, legumes, froitos secos e sementes, é enormemente beneficiosa para o organismo humano, xa que prevén a formación de cálculos renais e a aparición de cardiopatías, diabetes e certos tipos de cancro como o de colon e mama.

O equipo de científicos da Universitat de lles Illes Balears, dirixido polo catedrático Félix Grases, leva máis dunha década investigando as propiedades do ácido fítico. Segundo as súas determinacións, é unha sustancia indispensable para unha dieta humana sa e equilibrada. Os investigadores comprobaron que se atopa acumulada nos líquidos biolóxicos do organismo (sangue, ouriños e líquido intersticial).

No entanto, o organismo humano non a fabrica, de maneira que só se pode adquirir a través da alimentación. As reservas de fitatos baixan a niveis case indetectables aos 10 días de non ser inxeridos. Por este motivo é imprescindible tomar regularmente alimentos que o conteñan como os cereais e os seus derivados (sobre todo integrais), legumes, froitos secos como a améndoa, a abelá ou o cacahuete, así como sementes (sésamo principalmente).

O peso específico dos efectos beneficiosos

Do ácido fítico recoñécese a súa capacidade para unirse a certos minerais, restando así o aproveitamento dos mesmos. Estas mesmas interaccións do ácido fítico con minerais poden ser, nalgúns casos, beneficiosas. Por exemplo, é capaz de unirse a metais tóxicos como o cadmio ou o aluminio, que poden producir graves problemas no sistema nervioso, no dixestivo ou mesmo afectar á fertilidade. Os fitatos fan que os metais pesados sexan eliminados polas feces sen que traspasen ao sangue desde o intestino.

Ten tamén unha recoñecida capacidade antioxidante, grazas á cal prevén o desenvolvemento de danos celulares e cancro. O exceso de ferro pode danar ás células, e o ácido fítico ten a cualidade de rodear ao ferro e impedir que este reaccione co osíxeno e fórmense os temidos radicais libres, causantes de enfermidades dexenerativas, entre elas diversos tipos de cancro.

No intestino groso, a interacción entre o ácido fítico con algúns tipos de proteínas pode ser beneficiosa. Concretamente reduce a actividade de encimas bacterianas implicadas no desenvolvemento do cancro de colon. Estas propiedades antitumorais tamén se basean na capacidade dos fitatos para aumentar a actividade das defensas coñecidas como ‘natural Killer’ (NK) ou células asasinas naturais, que se encargan de destruír e impedir o crecemento das células que producen tumores.

Os fitatos tamén poden actuar como axentes hipolipidémicos, que reducen o nivel de graxas como o colesterol no sangue, minimizando o risco de padecer enfermidades cardiovasculares. O cobre é un mineral necesario para o desenvolvemento e o mantemento da integridade cardiovascular. Existe unha asociación significativa entre os niveis baixos de cobre no organismo e o risco de hiperlipemia. O ácido fítico axuda a que a absorción de cobre no intestino sexa a correcta, contribuíndo a que a cantidade inxerida deste mineral poida chegar aos depósitos correspondentes e realizar alí o seu labor.

Ata hai poucos anos, os fitatos consideráronse de forma negativa debido á súa capacidade para reducir a biodisponibilidad de minerais esenciais

Unha propiedade amplamente estudada polos científicos da Universitat de lles Illes Balears é a súa acción inhibidora da cristalización de sales cálcicas, tales como fosfatos e oxalatos, evitando a formación de depósitos minerais patolóxicos, por exemplo os cálculos renais (pedras no ril).

Dificultades na absorción de nutrientes

O ácido fítico constitúe a maior reserva de fósforo das sementes de cereais e legumes, das que forma parte entre un 1% e un 5%. A pesar diso, os humanos non podemos aproveitar ao máximo este mineral dos alimentos, xa o aparello dixestivo non contén as sustancias necesarias (fitasas intestinais) para romper o ácido fítico e liberar o fósforo que se atopa no seu interior.

Desde o punto de vista nutricional, ata hai poucos anos os fitatos consideráronse de forma negativa debido á súa capacidade de formar complexos con minerais esenciais como o cinc, o ferro, magnesio e calcio, o que fai que diminúa a biodisponibilidad destes nutrientes tan importantes para a saúde. Para a maioría das persoas, as doses de fitatos presentes na súa dieta non representan un problema, pero quen inxeren grandes cantidades de cereais integrais deben ter en conta este aspecto. No entanto, os métodos de procesado dos cereais que requiren calor (cocción de pan, arroz ou pasta) destrúen case todos os fitatos, polo que mellora a biodisponibilidad destes minerais.

PIÑEIRO Factores nutricionalmente activos

Img
Ata hai poucos anos, o ácido fítico e outros compostos (polifenoles, alcaloides, lectinas ou saponinas, entre outros) consideráronse compoñentes naturais dalgúns alimentos vexetais que obstaculizan o aproveitamento nutricional e que producen efectos fisiológicos e bioquímicos adversos, podendo chegar a ser tóxicos nalgúns casos.

Con todo, os datos obtidos en multitude de estudos recentes apoian a idea de que, en proporcións adecuadas, poden ter un papel beneficioso para a saúde. Actualmente son considerados compostos activos capaces de exercer un efecto biolóxico, xa sexa no propio intestino ou fóra do mesmo, unha vez absorbidos. De feito, recoñéceselles como prebióticos, protectores do sistema circulatorio, reductores da presión sanguínea, reguladores da glucemia e a colesterolemia, anticanceríxenos ou mejoradores da resposta inmune. Por estes motivos, actualmente denomínaselles factores nutricionalmente activos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións