Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Cinco propostas para mellorar a nosa contorna alimentaria

Algúns cambios na contorna poderían ser determinantes para combater a incidencia do exceso de peso e as súas enfermidades asociadas. Isto é o que propoñen 15 investigadores españois

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 12 de Novembro de 2019
Imaxe: Cmurkar

PODER. Con este acrónimo, quince reputados investigadores españois en saúde pública lanzaron un reto que incumbe a toda a sociedade: implantar un conxunto de medidas para crear unha contorna alimentaria saudable que axude a previr a obesidade e as súas enfermidades asociadas, as cales están a pór en risco a sustentabilidade do noso sistema sanitario. Neste artigo analizamos cales son esas medidas, que abarcan desde as máquinas expendedoras de institutos e hospitais ata a etiquetaxe dos produtos envasados, pasando polo prezo dos alimentos, a publicidade dirixida a menores ou a oferta de auga nos restaurantes.

Para entender o ámbito no que tratan de incidir estas propostas, poderiamos usar o símil do iceberg: se a nosa saúde fose a pequena parte visible que sobresae na superficie, na parte afundida intervirían aqueles condicionantes que a determinan, aínda que non os vexamos. Algúns destes elementos mergullados poden ser máis ou menos evidentes, como factores xenéticos ou outros factores de risco que puidésemos ter a título individual.

Con todo, a un nivel máis profundo operan factores de índole estrutural que afectan en maior ou menor medida á saúde de toda a sociedade, que son de tipo social, económico e político. Por pór un exemplo, estes factores son os que explican por que, en xeral, as persoas con menos recursos enferman máis e viven menos que as podentes.

Neste ámbito poboacional enmárcase un recente estudo científico asinado polo Grupo de Traballo de Nutrición da Sociedade Española de Epidemiología, que contén unha serie de medidas para loitar contra as chamadas contornas obesogénicos, como se denomina aos contextos sociais e ambientais que promoven a obesidade, ao propiciar patróns de consumo alimentario pouco saudables. Devanditas contornas caracterízanse por unha ampla dispoñibilidade de produtos de carácter insano, a prezos alcanzables e intensamente promocionados, o cal inflúe nos hábitos, preferencias, accesibilidade, aceptabilidade e consumo por parte da poboación.

Un responsable principal e cinco medidas

Os asinantes deste artigo, publicado en Gaceta Sanitaria, téñeno claro: “A progresiva adopción dunha dieta occidental, caracterizada polo consumo excesivo de calorías, bebidas azucaradas e alimentos ultraprocesados, e insuficiente de froitas, verduras, cereais integrais e outros alimentos ricos en fibra, é o principal factor responsable da epidemia de obesidade e enfermidades non transmisibles asociadas a ela”. Sinalan, ademais, que o ritmo de crecemento da obesidade e o sobrepeso en España nas últimas décadas “pode facer insustentable o noso Sistema Nacional de Saúde”.

Fronte a esta realidade, os autores, encabezados polo médico e investigador do Instituto de Saúde Carlos III Miguel Anxo Royo-Bordonada, propoñen cinco intervencións concretas de axuda aos consumidores para a súa implementación en España, cualificadas de “boas prácticas aplicadas con éxito noutros países, as cales -explican- non só son efectivas senón que xeran unha maior concienciación nos cidadáns e resultan educativas para toda a poboación, con independencia do estrato social”.

Poder: iniciativas da P á R


Imaxe: Oswaldo Pedroza

Os ámbitos sinalados como prioritarios para promover contornas alimentarias saudables en España están enunciados a través do acrónimo PODER (respondendo cada un deles ás letras que o conforman). Vexamos cales son:

  • P de publicidade alimentaria dirixida a menores:

Adopción, como norma de obrigado cumprimento, dun sistema regulatorio da publicidade dirixida a menores baseado no perfil nutricional proposto pola Oficina para Europa da Organización Mundial da Saúde (OMS), que permitiría filtrar a calidade nutricional dos produtos que poden ou non anunciarse, dada a ineficacia do actual modelo vixente en España. Así mesmo, propoñen prohibir técnicas persuasivas como descontos ou agasallos, patrocinios deportivos e avais de entidades sanitarias para promocionar alimentos dirixidos a menores.

  • Ou de oferta de alimentos e bebidas:

Garantir que toda a oferta alimentaria das máquinas expendedoras de centros educativos, sanitarios e deportivos sexa saudable, así como polo menos a metade da doutro tipo de centros públicos e concertados con financiamento público. Ademais, consideran imprescindible a dispoñibilidade xeral e gratuíta de auga potable, instalando fontes de fácil acceso en centros escolares e sanitarios e promovendo a oferta de auga como opción por defecto nos restaurantes do país.

  • D de demanda de alimentos e bebidas:

Aplicación un imposto ás bebidas azucaradas que propicie un aumento do seu prezo de venda de polo menos un 20 %, seguindo a recomendación da OMS, dado que o consumo deste tipo de produtos é un factor causal de obesidade e varias enfermidades non transmisibles e que o seu prezo inflúe nas eleccións dos consumidores. O diñeiro recadado debería destinarse, sinalan, a financiar programas de saúde e facilitar o acceso a unha alimentación saudable á cidadanía máis desfavorecida, con subvencións ou rebaixas de prezos a froitas, verduras ou cereais integrais.

  • E de etiquetaxe frontal interpretativo:

Implantación xeneralizada do sistema de etiquetaxe interpretativa Nutri-Score, que resume no frontal dos envases dos produtos alimentarios a súa calidade nutricional, a través dunha escala de letras e números, ao demostrarse unha medida eficaz para axudar aos consumidores a diferenciar rápida e facilmente o carácter máis ou menos saudable dos produtos e a comprender mellor o contido do que comparan, compran e consomen. O modelo, apuntan, debería adecuarse á realidade local e apoiarse en campañas de comunicación social.

  • R de reformulación de produtos procesados:

Modificar o acordo de reformulación de alimentos e bebidas subscrito o pasado ano en España entre o Goberno e o sector alimentario, dándolle carácter de obrigatoriedade e establecendo obxectivos máis ambiciosos en canto á mellora do contido dos produtos e incluíndo as categorías alimentarias de consumo máis frecuente e maior contido en azucres, sal e graxas (como as bebidas refrescantes e os cereais de almorzo de todos os sabores). Así mesmo, instan a incluír un proceso de avaliación da súa implantación máis rigoroso e a adoptar sancións en caso de incumprimentos.

Medidas rendibles e pouco intrusivas

Segundo este grupo de expertos, ditas medidas teñen o potencial de exercer “un impacto económico positivo” na sociedade, ao propiciar unha “redución de custos sanitarios pola obesidade e as enfermidades non transmisibles asociadas a unha alimentación pouco saudable”, feito que “compensa con fartura o escaso custo da súa implementación”.

Ademais, xustifican, “trátase de intervencións nada ou minimamente intrusivas, que promoven ambientes saudables, benefician ás poboacións vulnerables, reducen as desigualdades sociais en saúde, aumentan a liberdade individual de elección e contan co apoio de científicos, profesionais da saúde e sociedade civil”.

Cabe engadir que o citado estudo recibiu financiamento do Fondo de Investigación Sanitaria do Instituto de Saúde Carlos III e os seus autores declaran non ter ningún conflito de intereses.

Etiquetas:

obesidad-gl

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións